Đọc truyện: Vì sao chú gà trống lại gáy? (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH VÌ SAO CHÚ GÀ TRỐNG LẠI GÁY?

I. Đọc truyện

VÌ SAO CHÚ GÀ TRỐNG LẠI GÁY?

Ngày xưa, gà trống có một bộ lông thật là sặc sỡ, đẹp lộng lẫy. Trong khi đó, công chỉ có một bộ lông khá óng ả, nhưng không được đẹp bằng lông của gà trống.
Một hôm, gà đang đi dạo trong rừng thì gặp công. Cả hai chuyện trò hợp tính nên kết bạn cùng nhau. Từ đó công có nhiều dịp nhìn ngắm bộ lông của gà, và thường mơ ước được có bộ lông đẹp như thế. Còn gà thì vô tình không biết sự mong ước của công, nên vẫn vô tình phô trương nét đẹp của bộ lông mình cho công thấy. Khiến công ngày càng thêm thèm muốn chiếm đoạt bộ lông đó.
Đến ngày kia, công chợt nghĩ ra một kế để gạt gà. Công giả bộ buồn rầu và than phiền cùng gà:
– Buồn quá bạn ạ, chiều nay tôi phải dự tiệc cùng bạn bè nhưng lại chẳng có bộ áo nào đẹp để đi dự tiệc cả.
– Gà ngắm nghía công rồi nói:
– Bộ áo của bạn cũng đẹp lắm. Chẳng mấy ai có được bộ áo như bạn đâu. Công ạ, bạn đừng buồn nữa.
Công vẫn thở dài, rồi ngỏ ý:
– Bộ áo của tôi tuy cũng không tệ, nhưng bì sao được với bộ của bạn. Kìa, bạn nhìn thử mà xem. Dáng bạn oai phong lẫm liệt. Trên đầu thì có cái mào đỏ dựng đứng trông như vương miện của vua. Đôi chân vàng óng trông như đôi hia vàng. Còn bộ lông của bạn thì quả thật tuyệt vời vô cùng. Óng ánh đủ màu cầu vồng. Trông thật rực rỡ và uy nghi. Đẹp vô cùng. Giá mà bạn cho tôi mượn tạm bộ áo bạn để đi dự tiệc thì quý biết chừng nào.
Gà vui khi nghe công khen ngợi bộ áo của mình nên tỏ vẻ dễ dãi, đồng ý cho công mượn. Công mừng quá vội trao đổi áo với gà ngay lập tức. Trước khi chia tay với gà, công còn hứa chắc chắn rằng sẽ trả lại bộ áo cho gà ngay sớm hôm sau, trước lúc mặt trời mọc. Gà tin lời nên vui vẻ chờ đợi.
Nhưng than ôi! Gà cứ chờ mãi, chờ mãi. Mặt trời mọc rồi lại lặn, lặn rồi lại mọc mà vẫn chẳng thấy bóng dáng của công. Gà tiếc bộ áo lộng lẫy của mình vô cùng nên cứ thao thức. Trời vừa hửng sáng, mặt trời sắp sửa mọc thì gà đã vội choàng dậy mà cất cao giọng gọi:
– Ò…ó…o…o… Ò…ó…o…o…. Sáng rồi, công ơi, trả áo cho tôi… Ò…ó…o…o… Ò…ó…o…o..
Và cũng từ đó đến nay, công mới có bộ lông thật lộng lẫy như ta thường thấy. Mỗi khi nhớ lại chuyện xưa, công lại thích chí giương cánh, xòe bộ lông đuôi óng ánh rực rỡ ra để khoe. Còn gà trống chỉ còn có bộ lông như hiện tại, và gà vẫn cất cao giọng mỗi buổi sáng đến mong công nghe mà trả lại áo cho gà.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Vì sao chú gà trống lại gáy? thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Ngày xưa, gà trống có bộ lông rực rỡ, còn công thì bình thường. Gà và công kết bạn, công ganh tị với bộ lông của gà nên bày mưu lừa xin mượn bộ lông đi dự tiệc, hứa sẽ trả lại vào sáng hôm sau. Gà trống tin bạn, cho mượn. Công sau đó không giữ lời, không trả lại lông. Từ đó, mỗi sáng gà trống đều cất tiếng gáy gọi công trả áo. Công thì xòe bộ lông rực rỡ khoe khắp nơi. Gà trống mất bộ lông đẹp, chỉ còn bộ lông như hiện nay.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "khiến công ngày càng thêm thèm muốn chiếm đoạt bộ lông đó"): Gà và công kết bạn – sự ganh tị của công

+ Phần 2 (Tiếp đến "trả lại bộ áo cho gà ngay sớm hôm sau, trước lúc mặt trời mọc"): Công lừa gạt – chiếm đoạt bộ lông của gà

+ Phần 3 (Còn lại): Gà thất vọng – tiếng gáy mỗi sáng và hậu quả về sau

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao gà trống lại dễ dàng cho công mượn bộ lông quý giá?

– Vì gà trống thật thà, tin tưởng bạn bè, đặc biệt là sau khi được công khen ngợi.

– Gà không nhận ra sự ganh tị tiềm ẩn trong lời nói ngọt ngào của công.

– Gà cũng có phần tự phụ, khoe khoang bộ lông quá nhiều mà không để ý đến cảm xúc của công.

– Đây là bài học lớn cho người đời: đôi khi sự cả tin và tấm lòng rộng rãi không có giới hạn lại dễ bị lợi dụng.

– Gà trống đáng thương vì bị lừa, nhưng cũng đáng trách ở điểm thiếu cảnh giác, không thấu hiểu lòng người.

2. Ý nghĩa của tiếng gáy mỗi sáng của gà trống trong truyện là gì?

– Trong truyện, tiếng gáy được lý giải là lời nhắc nhở công trả lại bộ áo đã hứa mượn.

– Đây là biểu tượng của nỗi tiếc nuối, nỗi khắc khoải và sự chờ đợi không nguôi của gà trống.

– Về sâu xa, tiếng gáy còn là tiếng cảnh tỉnh đối với những ai cả tin, nhẹ dạ.

– Mỗi sáng gà trống đều gáy, cũng là cách truyền lại bài học từ thế hệ này sang thế hệ khác – rằng lòng tốt cần đi kèm với sự tỉnh táo, và vẻ đẹp đích thực không chỉ ở bên ngoài, mà còn ở tâm hồn và trí tuệ.

3. Giá trị nội dung

– Phản ánh bài học về lòng tin và sự nhẹ dạ

Truyện cho thấy: khi đặt lòng tin không đúng chỗ, người nhẹ dạ sẽ dễ bị tổn thương, mất mát. Gà trống vì cả tin nên bị công lừa mất bộ lông quý báu.

– Phê phán sự đố kị và mưu mô xấu xa

Nhân vật công thể hiện sự ganh tị, thay vì cố gắng, lại dùng thủ đoạn lừa gạt để đạt được điều mình muốn. Truyện gián tiếp phê phán thói đố kị và lòng tham.

– Giải thích hiện tượng tự nhiên bằng hình thức nhân hóa

Truyện đưa ra lời giải thích dân gian về:

+ Vì sao gà trống gáy mỗi sáng.

+ Vì sao công có bộ lông đẹp nhưng lại không cất tiếng gáy.

+ Mối quan hệ tương phản giữa vẻ ngoài và hành vi trong tự nhiên.

4. Giá trị nghệ thuật

– Cốt truyện đơn giản, mạch lạc, dễ hiểu

Diễn tiến tự nhiên: từ kết bạn → ganh tị → lừa gạt → kết cục rõ ràng.

– Nhân hóa loài vật mang đậm màu sắc dân gian

Các loài vật như gà và công được gán cho tính cách con người, dễ tiếp cận với trẻ nhỏ và người nghe truyện.

– Ngôn ngữ giàu hình ảnh, đối thoại sinh động

Đối thoại giữa các nhân vật tạo tính chân thật, gần gũi.

– Mang màu sắc ngụ ngôn và huyền thoại giải thích

Câu chuyện mang tính giáo dục đạo đức, đồng thời giải thích một hiện tượng trong đời sống thường ngày bằng cách lý giải nhân gian.