Đọc truyện: Đứa con trời đánh hay là truyện Tiếc gà chôn mẹ (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH ĐỨA CON TRỜI ĐÁNH (TIẾC GÀ CHÔN MẸ)

I. Đọc truyện

ĐỨA CON TRỜI ĐÁNH (TIẾC GÀ CHÔN MẸ)

Truyện kể về một người đàn ông xấu tính lại có thói ham chơi chọi gà. Vì chẳng may người vợ làm chết con gà mà hắn đã đem chôn sống người mẹ của mình. May thay Ngọc Hoàng nhìn thấy và đã trừng phạt hắn một cách thích đáng.

Xưa có một người đàn ông tính rất vũ phu. Đối với vợ con, hơi động một tý là hắn đánh đập không tiếc tay. Hắn ham chơi gà chọi, ham đến nỗi trên đời ngoài gà ra, hắn cho không còn thú gì tiêu khiển hơn thế được. Lần đó hắn mua được một con gà thật tốt. Con gà ấy có nước đá rất hay, đã từng đoạt được nhiều giải. Hắn quý gà vô cùng, chăm sóc từng ly từng tý một. Một hôm hắn đi chơi xa, dặn vợ ở nhà trông nom con gà cho mình. Hắn dọa:

– Mạng của nó tức là của mày đó!

Ngày hôm đó gà mấy lần chạy ra ăn đỗ phơi ở sân. Người vợ ngồi chặt củi gần đấy đuổi mãi không được. Một lần, sẵn con dao chặt củi, chị cầm ném đuổi gà. Không ngờ dao trúng vào cổ, con gà giãy lên đành đạch, một lát thì chết.
Thấy con gà cưng của chồng chẳng may vì mình mà chết, người vợ xanh cả mặt. Nghĩ đến những trận đòn của chồng, nàng gạt nước mắt khóc. Nàng bảo mẹ chồng:

– Con không may đánh chết gà. Chồng con về chắc sẽ không để yên cho nào.

Nhưng con đã có mang được bốn tháng nay, biết làm sao bây giờ?

Bà cụ đáp:

– Con đừng lo, để mẹ nhận là mẹ ném cho. Chả nhẽ nó lại ăn thịt mẹ nó hay sao?

Người chồng trở về, vừa bước chân vào nhà đã hỏi vợ:

– Con gà đâu?

Người vợ run rẩy chưa kịp đáp thì người mẹ đã bảo:

– Tao nhỡ tay trót ném chết nó. Rồi ta sẽ đền tiền cho mày mua con khác.

Hắn ta nổi giận đùng đùng, hất hàm hỏi vợ:

– Mày thổi cơm mau mau cho bà ấy ăn no đi!

Cả nhà tưởng hắn dọa dẫm bà cụ. Nhưng cơm nước xong hắn cầm thuổng đi trước, bảo vợ lấy dây trói tay mẹ lại, dắt đi sau. Ra đến cánh đồng, hắn hì hục đào một cái huyệt, quyết định chôn người đã làm chết con gà quý của mình. Nhưng ở trên thiên đình, Ngọc Hoàng đã thấy hết được tội ác của thằng con bất hiếu, liền sai Thần Sét xuống trị tội ngay. Vì thế, huyệt vừa đào xong bỗng đâu trời nổi một cơn gió lớn, giữa đồng có một tiếng nổ rất to. Thần Sét đã nhảy xuống từ khi nào, đánh hắn ngã xuống một bên huyệt và thích mấy chữ vào mặt.

Thiên hạ nghe tin đồn đổ xô đến xem rất đông. Khi quan về khám, sai lấy dấm bôi vào mặt, thấy nổi lên tám chữ “Quý gà chôn mẹ, tội ác không tha”. Ngày nay ở vùng Bắc Ninh có còn cái bia ghi câu chuyện trên. Câu rủa Con trời đánh cũng là do truyện ấy mà có.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Đứa con trời đánh hay là truyện Tiếc gà chôn mẹ thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một người đàn ông vũ phu, ham mê chọi gà đến mù quáng. Vì quý con gà chọi của mình, khi biết tin gà bị chết do mẹ làm chết thay cho vợ, hắn đã nhẫn tâm đào huyệt để chôn sống mẹ. Ngọc Hoàng thấy vậy liền sai Thần Sét trừng phạt hắn. Thần Sét đánh hắn ngã lăn ra và khắc lên mặt hắn tám chữ "Quý gà chôn mẹ, tội ác không tha". Từ đó dân gian có câu rủa “con trời đánh”.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Mạng của nó tức là của mày đó"): Giới thiệu người đàn ông độc ác, mê gà chọi, dặn vợ trông nom con gà quý khi đi vắng.

+ Phần 2 (Tiếp đến "quyết định chôn người đã làm chết con gà quý của mình"): Gà chết, mẹ chồng nhận lỗi thay con dâu. Người con trai không phân biệt đúng sai, định chôn sống mẹ mình vì gà.

+ Phần 3 (Còn lại): Ngọc Hoàng sai Thần Sét trừng phạt. Trên mặt kẻ bất hiếu hiện rõ tám chữ tội. Truyện để lại bài học nhân quả sâu sắc.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao người mẹ lại nhận lỗi thay con dâu, và hành động đó thể hiện phẩm chất gì của bà?

Hành động nhận tội thay con dâu của người mẹ thể hiện một tấm lòng bao dung, hy sinh và giàu tình thương. Cụ thể:

• Thứ nhất, khi biết con gà bị chết do con dâu vô tình ném trúng, bà không trách móc, mà ngay lập tức trấn an, bảo vệ con dâu, nhất là khi con dâu đang mang thai bốn tháng.

• Thứ hai, bà hiểu rõ tính cách vũ phu của con trai, biết rằng nếu sự thật bị lộ, con dâu sẽ bị đánh đập dã man, nên bà sẵn sàng đứng ra nhận lỗi, bất chấp nguy hiểm đến tính mạng.

• Thứ ba, hành động đó thể hiện đức hy sinh thầm lặng của người mẹ chồng mẫu mực, luôn đặt hạnh phúc và sự an toàn của người thân lên trên bản thân mình.

=> Tóm lại, qua hành động nhận tội, người mẹ hiện lên như biểu tượng của tình mẫu tử thiêng liêng, lòng nhân hậu và đạo đức truyền thống trong gia đình Việt Nam.

2. Việc Ngọc Hoàng sai Thần Sét trừng phạt người con có ý nghĩa gì trong nội dung và tư tưởng của truyện?

Việc Ngọc Hoàng ra tay trừng phạt người con bất hiếu bằng cách khắc tám chữ lên mặt là một chi tiết có ý nghĩa sâu sắc cả về mặt nội dung lẫn tư tưởng:

• Thứ nhất, đó là hành động trừng trị công minh của trời đất, cho thấy luật nhân quả trong quan niệm dân gian: ai làm điều ác, bất hiếu sẽ không thể tránh khỏi sự trừng phạt, dù có che giấu hay biện minh.

• Thứ hai, tám chữ “Quý gà chôn mẹ, tội ác không tha” không chỉ là bản án đối với cá nhân người con, mà còn là lời cảnh tỉnh, nhắc nhở đạo làm người đối với toàn xã hội. Nó khẳng định: đạo hiếu là cội gốc của đạo đức con người, kẻ bất hiếu là tội lớn không thể tha thứ.

• Thứ ba, chi tiết này còn thể hiện tư tưởng trọng nhân nghĩa, đề cao lòng hiếu thảo và phản kháng với thói mê muội, tàn bạo thông qua quyền lực của nhân dân và sự phán xử của trời.

=> Tóm lại, hình phạt của Ngọc Hoàng mang tính giáo dục đạo đức mạnh mẽ, làm nổi bật tư tưởng trọng đạo hiếu, trừng trị cái ác trong văn học dân gian Việt Nam.

3. Giá trị nội dung

• Lên án mạnh mẽ hành vi bất hiếu, độc ác, vô nhân đạo.

• Đề cao đạo hiếu, lòng nhân hậu, tình nghĩa gia đình.

• Thể hiện quan niệm nhân – quả, “gieo gió gặt bão” trong tư tưởng dân gian.

• Phản ánh thái độ của nhân dân với thói vũ phu, mê muội và hành vi vô đạo.

4. Giá trị nghệ thuật

• Cốt truyện đơn giản, mạch lạc, dễ hiểu, dễ nhớ.

• Yếu tố hoang đường (Ngọc Hoàng, Thần Sét) tăng tính giáo dục và hấp dẫn.

• Ngôn ngữ dân gian mộc mạc, giàu hình ảnh, giàu kịch tính và cảm xúc.

• Kết cấu mang tính cảnh báo – kết án rõ ràng, đầy tính răn đe xã hội.