Đọc truyện: Sự tích ông Táo về trời (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH SỰ TÍCH ÔNG TÁO VỀ TRỜI

I. Đọc truyện

SỰ TÍCH ÔNG TÁO VỀ TRỜI

Ngày xưa có 2 vợ chồng nghèo lấy nhau đã lâu mà không có con. Một hôm trong lúc phiền muộn, vợ chồng cãi nhau, chồng nóng nảy đánh vợ, vợ tủi thân bỏ nhà đi. Duyên số run rủi, chị ta kết bạn với một người đàn ông khác ở miền ngược làm nghề săn bắn. Anh chồng hối hận, ít ngày sau, đi tìm. Tìm mãi không thấy, hết tiền, lại sinh ốm đau, đành phải ăn xin lần hồi. Một hôm tình cờ anh ta đến xin ăn đúng nhà vợ chồng người đi săn. Chị vợ nhận ra chồng cũ, thấy đói rách tiều tụy, chị ta rất thương. Nhân chồng mới vắng nhà, chị dọn một bữa cơm rượu đãi chồng cũ. Anh ta ăn uống no say, rồi lăn ra ngủ thiếp đi, đánh thức mấy cũng không dậy. Thật là tai hại! Trời sắp mưa, chồng cũng sắp về. Hoảng quá, chị vội cõng anh kia ra đống rơm cuối sân, lấy rơm phủ lên người giấu đi để tránh điều tiếng không hay.

Vừa lúc đó người chồng mới mang về 1 con cầy, bảo chị vợ ra chợ sắm sửa các gia vị làm một bữa ra trò thết hàng xóm. Ở nhà, anh ta đốt đống rơm thui cầy. Bất đồ, lửa bùng lên, bén vào đống rơm, thui cả anh chồng cũ. Chị vợ về, thấy vậy, vô cùng đau xót, như chính mình mắc tội giết chồng cũ. Chị ta liền nhảy vào đống lửa chết theo. anh chồng mới thương vợ, cũng đâm đầu vào chết luôn. Hôm ấy là hai mươi ba tháng Chạp âm lịch. Thấy ba người ăn ở với nhau có tình nghĩa, Ngọc Hoàng cho họ hóa thành ba “ông” đầu rau để họ được ở bên nhau mãi mãi, đồng thời phong cho họ là Táo quân (còn gọi là Vua Bếp). Hàng năm, táo quân phải lên chầu Ngọc Hoàng tâu về việc làm ăn của các nhà ở hạ giới. Nhân dân ta từ xưa, mỗi lần năm tết đến có tục mua cá chép làm cỗ tiễn ông táo lên chầu Trời, chính là bắt nguồn từ câu chuyện này.

Phong tục tập quán phong phú , thể hiện đời sống tinh thần của dân tộc, đa số những phong tục này đều thể hiện truyền thống tốt đẹp của dân tộc, như tình nghĩa, uống nước nhớ nguồn, hướng về tổ tiên. Tuy không có giá trị nghệ thuật cao nhưng có giá trị nhân văn và giáo dục sâu sắc.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Sự tích Ông Táo về trời thuộc thể loại truyện cổ tích, cụ thể là truyện dân gian

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Một đôi vợ chồng nghèo vì cãi nhau nên vợ bỏ đi, lấy chồng mới. Chồng cũ đi tìm, nghèo đói phải xin ăn, tình cờ gặp lại vợ. Thương chồng cũ, vợ lén cho ăn và giấu trong đống rơm. Chồng mới vô tình đốt rơm thui cầy, khiến chồng cũ chết cháy. Vợ và chồng mới lần lượt chết theo. Ngọc Hoàng thương xót, phong họ thành Táo Quân – ba vị thần cai quản việc bếp núc trong mỗi gia đình vì Ngọc Hoàng cảm động trước nghĩa tình ba người, hóa thành ba vị Táo quân để mãi mãi bên nhau, từ đó hình thành tục cúng ông Công ông Táo.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "người đàn ông khác ở miền ngược làm nghề săn bắn"): Cuộc sống vợ chồng và sự chia ly

+ Phần 2 (Tiếp đến "cũng đâm đầu vào chết luôn"): Cuộc gặp gỡ trớ trêu và bi kịch xảy ra

+ Phần 3 (Còn lại): Sự hóa thân và nguồn gốc Táo quân

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Diễn biến theo trình tự thời gian của câu chuyện

+ Giới thiệu hoàn cảnh: Vợ chồng nghèo không có con, xảy ra mâu thuẫn, vợ bỏ đi.

+ Cao trào: Chồng cũ đi tìm, gặp lại vợ nhưng nghèo đói, được vợ giúp đỡ giấu kín trong đống rơm.

+ Bi kịch xảy ra: Chồng mới về đốt rơm thui cầy, làm chết chồng cũ, vợ đau lòng nhảy vào đống lửa chết theo, chồng mới cũng chết theo.

+ Kết thúc và ý nghĩa: Ngọc Hoàng thương xót, phong ba người thành Táo Quân, bắt đầu tục lệ tiễn Táo quân lên chầu trời mỗi năm.

2. Yếu tố kỳ ảo kết hợp hiện thực

*) Yếu tố kỳ ảo trong truyện

+ Nhân vật thần thoại: Ba nhân vật chính đều được hóa thân thành các “ông Táo Quân” – những vị thần cai quản bếp núc và báo cáo lên Ngọc Hoàng, thể hiện sự liên kết giữa thế giới con người và thế giới thần linh.

+ Phép biến hóa siêu nhiên: Việc Ngọc Hoàng cho ba người hóa thành thần để sống bên nhau mãi mãi là phép màu kỳ ảo, vượt ra khỏi giới hạn thực tại.

+ Thần linh can thiệp: Sự có mặt và quyết định của Ngọc Hoàng thể hiện sự tác động của thế lực siêu nhiên trong đời sống con người.

+ Tục lệ tiễn Táo quân lên trời: Việc táo quân “lên chầu Ngọc Hoàng” hàng năm là yếu tố huyền thoại giải thích nguồn gốc phong tục truyền thống.

- Yếu tố hiện thực trong truyện

+ Hoàn cảnh cuộc sống: Mô tả cuộc sống khó khăn của vợ chồng nghèo, có những mâu thuẫn, giận hờn, cảnh nghèo đói và những khó khăn trong cuộc sống hằng ngày.

+ Tình cảm con người: Câu chuyện xoay quanh những cảm xúc rất đời thường: tình nghĩa vợ chồng, sự ăn năn, hối hận, sự bao dung và đau xót trước bi kịch.

+ Phong tục dân gian: Gắn liền với các tập tục truyền thống có thật như tục tiễn Táo quân, lễ cúng bếp, cá chép hóa rồng.

+ Bài học nhân văn: Truyền tải các giá trị đạo lý về tình nghĩa, sự chung thủy, và lòng nhân ái, có tính giáo dục cao.

- Kết hợp kỳ ảo và hiện thực

+ Sự kết hợp giữa kỳ ảo và hiện thực trong truyện giúp:

+ Giải thích nguồn gốc các phong tục dân gian một cách sinh động, dễ nhớ.

+ Tạo nên một câu chuyện vừa gần gũi với đời sống, vừa huyền bí, kích thích trí tưởng tượng và sự tò mò của người nghe.

Tôn vinh những giá trị đạo đức, nhân văn thông qua câu chuyện có phép màu, làm tăng sức hấp dẫn và chiều sâu ý nghĩa.

3. Giá trị nội dung

• Ca ngợi tình nghĩa vợ chồng: Dù có chia xa, họ vẫn giữ trọn đạo tình nghĩa, sống hết lòng vì nhau.

• Giải thích tục lệ truyền thống: Lý giải nguồn gốc ngày 23 tháng Chạp cúng ông Táo, phong tục tiễn Táo quân về trời bằng cá chép.

• Thể hiện đạo lý phương Đông: Tôn trọng tình nghĩa, lòng thủy chung, ăn ở có trước có sau.

4. Giá trị nghệ thuật

• Lối kể dân gian mộc mạc: Cách kể chuyện gần gũi, dễ hiểu, mang tính truyền khẩu cao.

• Yếu tố kỳ ảo kết hợp hiện thực: Hóa thân thành thần linh, kết hợp với các tình tiết có thể xảy ra trong đời sống thường ngày.

• Nhân hóa thần linh gần gũi: Biến những con người bình thường thành thần bếp – biểu tượng của sự ấm no, sum vầy trong gia đình.