Đọc truyện: Người con hiếu thảo (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH NGƯỜI CON HIẾU THẢO

I. Đọc truyện

NGƯỜI CON HIẾU THẢO

Xưa trong gia đình nọ có ba anh em trai, hai người anh thì lười biếng ích kỷ, tham lam còn người con út vừa siêng năng, vừa thật thà hiếu thảo. Người cha lâm bệnh nặng, bảo nếu người nào tìm được cây thuốc quý để chữa bệnh sẽ để lại hết gia tài. Hai người anh tranh nhau đi tìm nhưng vì tính lười biếng nên trở về tay không. Còn người em út thì bằng sự tốt bụng giúp đỡ ông lão nên đã tìm được thuốc quý về chữa bệnh cho cha nên được người cha để lại gia tài cho nhưng chàng lại yêu cầu chia đều cho ba anh em.

Ngày xưa trong một gia đình nọ có ba anh em trai, hai người anh thì lười biếng ích kỷ, tham lam ngược lại người con út vừa siêng năng, vừa thật thà hiếu thảo.

Những việc khó khăn nặng nhọc trong nhà thì hai người anh đẩy hết cho người em nhưng khi có món ăn ngon hay quần áo đẹp thì hai anh lại tranh nhau giành hết về phần mình. Tuy vậy Út vẫn không than phiền gì lúc nào cũng vui vẻ nhường nhịn hai anh.

Một hôm người cha lâm bệnh nặng, Út vô cùng lo lắng ngày đêm túc trực chăm sóc cha rất chu đáo, trong khi hai người anh vẫn mải mê rong chơi đầu làng cuối xóm. Bệnh tình của người cha ngày càng nguy kịch, thầy thuốc bảo:

– Ông cụ mắc phải bệnh nan y khó lòng qua khỏi!

Út hốt hoảng:

– Thật vậy sao? Chẳng lẽ không còn cách nào cứu chữa sao?

Thầy thuốc suy nghĩ một lát rồi nói:

– Có một cách nhưng khó khăn lắm.

– Thưa thầy, khó thế nào con cũng làm được xin thầy cứ cho con biết.

– Giờ chỉ có một vị thuốc quý là có thể chữa khỏi bệnh cho cha của con, nhưng để sắc được loại thuốc này thì cần phải tìm được một loại cỏ quý trên núi Trúc Lĩnh, đường đi đến đó gian nguy, hiểm trở, phải đi qua một cây cầu làm bằng một sợi dây thừng bắc ngang con suối sâu, phải vượt qua một con sông rộng mà không có đò, rồi lại phải leo lên một ngọn núi bốn phía đá dựng lên như bức tường thành lúc đó mới đến được ngôi chùa có thứ cỏ thơm ấy.
Người cha nghe vậy gắng gượng nói:

– Ai trong các con kiếm được thuốc về chữa cho cha sẽ được hưởng toàn bộ gia tài.

Hai người anh nghe thấy hai chữ “gia tài” sợ người em sẽ chiếm mất nên nhảy bổ đến bên giường cha nhanh nhảu nói: “Để chúng con đi.”

Sáng hôm sau hai người anh lên đường đi đến núi Trúc Lĩnh, đến con suối sâu nước réo ùng ục họ sợ quá, lại thấy cây cầu bắc qua suối chỉ là một sợi dây thừng đung đưa trong gió, hai người họ cứ đùn đẩy nhau không ai dám bước qua trước.

Bỗng có cụ già râu tóc bạc phơ gánh củi từ trong rừng đi ra nói:

– Các cháu có thể gánh giúp cụ bó củi này đi qua bên kia bờ được ko?

Người anh cáu kỉnh đáp:

– Chúng tôi đi người không mà còn chưa dám qua, ai lại đi gánh củi cho ông nữa.

Rồi sau đó họ cố gắng bước qua cây cầu, nhưng sợi dây cứ chao qua chao lại như muốn hất cả hai xuống suối. Loay hoay mãi không được họ đành tay không trở về.

Người em út thấy vậy liền từ biệt cha và hai anh lên đường quyết tìm cho được loại cỏ quý ấy. Đi đến bờ suối anh cũng gặp ông lão hôm nọ, ông lão chưa nói gì anh đã chạy lại đỡ gánh củi lên vai rồi lễ phép nói:

– Thưa ông cây cầu này nguy hiểm lắm ông hãy để con gánh bó củi này qua rồi quay lại dìu ông sang bên kia bờ.

Lạ thay anh bước lên cầu dễ dàng và đi một mạch sang bên kia anh mừng quá đặt gánh củi xuống định quay lại đón ông lão thì lại thấy ông lão đã đứng trước mặt mình từ bao giờ. Ông lão tươi cười hiền từ nói:
– Con thật tốt bụng và gan dạ, bây giờ con muốn đi đâu?

– Thưa ông con muốn đi tìm cây thuốc quý để chữa bênh cho cha.

– À ta biết nơi có loại dược thảo đấy, để ta chỉ đường cho.

– Dạ con xin cảm ơn ông.

– Bây giờ con hãy đi thẳng theo con đường này đến khi gặp một con sông lớn, con hãy gọi ba lần: “Ơi Bạch hạc giúp ta sang sông”. Đi tiếp ba ngày trời con sẽ đến chân núi Trúc Lĩnh Con nhớ đi đến chân núi phía Nam, gõ vào vách đá 7 tiếng rồi gọi: “Hỡi núi cao hãy mở đường cho ta đi”. Lên đến ngôi chùa sẽ có sư ông giúp con.

Anh bái tạ ông lão rồi lên đường. Anh làm theo những gì cụ già dặn và cuối cùng anh đã lên được đến ngôi chùa.

Anh vừa tới nơi thì sư ông xuất hiện, anh vái chào sư ông rồi nói:

– Thưa sư ông con lên đây tìm cây thuốc chữa bệnh cho cha xin sư ông giúp con ạ.
Sư ông nhìn anh trìu mến và nói:
– A di đà phật, con đúng là một người con hiếu thảo. Thật đáng khen.

Rồi sư ông dắt anh vào vườn chùa hái cho anh một nắm cỏ rồi dặn:

– Con hãy đem nắm cỏ này về sắc với hoa bưởi rồi đem cho người bệnh uống.

Người con út đa tạ sư ông rồi xin phép trở về. Anh đi theo con đường cũ để trở về nhà nhưng lạ thay sông suối rồi cây cầu bằng dây thừng đều biến mất và trước mắt anh là con đường bằng phẳng. Anh đi thật nhanh về nhà. Vừa về đến đầu làng người em đã gặp hai người anh đang đứng đợi mình. Hai anh nói:

– Em đi đường xa chắc là mệt cứ ngồi ở đây nghỉ ngơi, để anh mang bó thuốc này về trước cho cha.

Không hề so đo tính toán người em liền đưa bó thuốc cho hai anh. Chỉ chờ có thể hai người anh chạy thật nhanh về nhà đưa bó thuốc cho cha nhằm cướp công của người em.

Hai người anh hí hửng lấy một ít thuốc ra cho vào ấm để đun lên. Người cha vui mừng khen ngợi hai người anh. Nhưng khi người cha vừa uống một ngụm thuốc thì ông thấy choáng váng và đau đớn vô cùng. Đúng lúc đó người em út về đến nhà. Thấy vậy người em chạy ra vườn hái hoa bưởi để sắc thuốc theo lời sư ông dặn. Quả nhiên khi vừa uống xong chén thuốc người em sắc ông trở nên khỏe mạnh hơn.

Vài ngày sau ông gọi ba người con đến và nói:

– Út đã không ngại khó khăn đi lấy thuốc về cho cha, nay cha sẽ để lại gia tài cho con.

Người con Út thấy cha trở lại mạnh khỏe, nên vô cùng vui sướng và nói với cha:

– Thưa cha, xin cha hãy chia đều gia tài cho 3 anh em con.

Người cha thấy vậy liền nói: “Con đúng là em hiền con thảo, được, cha sẽ làm theo ý của con.” Trước nghĩa cử cao đẹp của người em hai người anh vô cùng hối hận từ đó họ bắt đầu thay đổi tính tình không còn tham lam và lười biếng nữa.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Người con hiếu thảo thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Ngày xưa có ba anh em trai, hai người anh thì lười biếng, tham lam, còn người em út thì chăm chỉ, thật thà và hiếu thảo. Khi cha bệnh nặng, người cha tuyên bố ai tìm được thuốc quý cứu cha sẽ được hưởng gia tài. Hai người anh chỉ ham của nên đi tìm, nhưng vì nhát gan và lười biếng nên không đến được nơi có thuốc. Người em út bằng lòng tốt và sự dũng cảm đã giúp đỡ một ông lão, vượt qua khó khăn, đến được chùa lấy thuốc quý về cứu cha.

Hai người anh định chiếm công nhưng thuốc họ nấu không đúng cách khiến cha suýt mất mạng. Cuối cùng, nhờ người em sắc thuốc đúng như lời dặn mà người cha khỏi bệnh. Cha muốn để lại hết gia tài cho người em, nhưng người em xin được chia đều cho cả ba. Cảm động trước tấm lòng em út, hai người anh hối cải và thay đổi tính nết.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Để chúng con đi"): Giới thiệu hoàn cảnh gia đình và sự đối lập tính cách

+ Phần 2 (Tiếp đến "Anh đi thật nhanh về nhà"): Hành trình đi tìm thuốc và phẩm chất của người em

+ Phần 3 (Còn lại): Cách đối xử của ba anh em và kết thúc có hậu

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao người em út có thể vượt qua được những thử thách hiểm nguy và tìm được thuốc quý để cứu cha?

• Người em có tấm lòng hiếu thảo sâu sắc với cha, sẵn sàng vượt mọi gian khổ để cứu cha bằng được.

• Khác với hai người anh ích kỷ, em út sẵn lòng giúp đỡ người khác mà không tính toán, như khi giúp ông lão gánh củi qua cầu.

• Chính lòng tốt đó đã giúp em gặp được quý nhân (ông lão), từ đó được chỉ đường đến nơi có thuốc quý.

• Trên đường đi, em luôn làm theo hướng dẫn một cách trung thực, không lười biếng, không bỏ cuộc.

• Đức tính tốt đẹp, lòng dũng cảm và sự kiên trì chính là yếu tố giúp người em vượt qua thử thách để lấy thuốc cứu cha.

2. Qua việc chia gia tài, người em út đã thể hiện phẩm chất gì? Vì sao hai người anh lại hối hận?

• Khi được cha tuyên bố để lại toàn bộ gia tài vì công lớn, người em vẫn xin chia đều cho các anh.

• Điều này thể hiện tấm lòng vị tha, không tham lam, không so đo công trạng.

• Dù từng bị hai người anh đối xử bất công, nhưng em vẫn giữ lòng khoan dung, không oán giận.

• Hai người anh ban đầu chỉ muốn lợi dụng, cướp công, nhưng khi chứng kiến sự rộng lượng và cao thượng của em, họ cảm thấy hối hận.

• Chính tình cảm chân thành, cách cư xử đầy nhân nghĩa của người em đã cảm hóa được hai người anh, khiến họ thay đổi bản thân.

3. Giá trị nội dung

• Đề cao đức tính hiếu thảo, lòng nhân hậu, thật thà và vị tha.

• Phê phán thói lười biếng, tham lam, ích kỷ – những tính cách xấu cần thay đổi.

• Thể hiện đạo lý “ở hiền gặp lành”, người tốt sẽ gặp điều tốt, người sống tử tế sẽ được giúp đỡ.

• Khẳng định rằng lòng tốt và sự chân thành có thể cảm hóa được cả những người xấu.

• Gửi gắm thông điệp về tình cảm gia đình: yêu thương, chia sẻ, nhường nhịn sẽ khiến gia đình hạnh phúc, ấm êm.

4. Giá trị nghệ thuật

• Cốt truyện có tình tiết hấp dẫn, kết cấu logic, hợp lý, giàu tính giáo dục.

• Xây dựng nhân vật theo mô típ đối lập (hai người anh xấu – em út tốt) giúp làm nổi bật phẩm chất nhân vật chính.

• Ngôn ngữ kể chuyện mộc mạc, giản dị, giàu hình ảnh phù hợp với truyện dân gian.

• Sử dụng yếu tố kỳ ảo (cầu dây thừng, ông lão, chim bạch hạc, ngọn núi mở ra,…) làm tăng sức cuốn hút và hấp dẫn cho câu chuyện.

• Kết thúc truyện có hậu, mang thông điệp tích cực, phù hợp với quan điểm đạo đức dân gian.