Đọc truyện: Giết chó khuyên chồng (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH GIẾT CHÓ KHUYÊN CHỒNG

I. Đọc truyện

GIẾT CHÓ KHUYÊN CHỒNG

Ngày xưa ở một gia đình có hai anh em, người anh tuy giàu có nhưng chỉ luôn coi trọng bạn bè hơn người em nghèo khó của mình. Người vợ khuyên ngăn mãi nhưng chẳng được nên đã giả vờ tạo nên dụ án bằng cách giết chó để cho người chồng thấy ai mới thực sự tốt bụng. Cuối cùng, người chồng cũng đã nhận ra và đối xử tốt hơn với người em.

Ngày xưa có hai anh em nhà kia, anh có lắm tiền nhiều bạc, còn em thì cam phận túng bấn. Nhưng người anh vẫn không mấy khi đoái hoài tới em mình, trái lại chỉ thân thiết với bọn vô lại, nay rượu chè mai cờ bạc làm vui. Hắn riết róng với em bao nhiêu thì lại hào phóng với bọn chúng bấy nhiêu. Mặc dầu thế, người em vẫn không oán anh nửa lời. Chỉ có vợ người anh vẫn thường khuyên chồng nên tránh bạn xấu, vì họ chẳng qua “Khi vui thì vỗ tay vào; Đến khi hoạn nạn thì nào thấy ai “. Chồng ra sức cãi:

– Các bạn tôi đều là những người tốt bụng tử tế cả. Đừng nhầm! Vợ thấy can không được, đành tìm dịp cho chồng một bài học. Một hôm chồng đi vắng, vợ ở nhà đánh chết một con chó to đem chiếu cuốn lại, cột dây thật chặt rồi để ở xó vườn. Tối đến, khi chồng về, vợ giả làm bộ sợ hãi nói:

– Ban trưa, lúc mình đi vắng, có một thằng bé đến xin ăn. Tôi chưa kịp cho nó đã chửi rủa ầm ĩ. Tức mình, tôi phang cho một đòn gánh, không ngờ nhằm chỗ phạm, nó lăn ra chết. Tôi đành lấy chiếu bó xác để ở góc vườn. Bây giờ phải nhờ một người nào thân tín đến chôn giúp cho và giữ kín miệng, đừng để cho đầy tớ và xóm làng biết. Chồng nghe nói đến xác chết, sợ hết hồn. Song hắn cũng yên tâm vì nghĩ đến mấy ông bạn thiết. Hắn vội chạy đi tìm họ kể hết tình thực và nhờ họ chôn hộ. Nhưng khi nghe thủng câu chuyện của hắn, ông bạn nào cũng tái mặt đi. Sợ liên lụy tới mình nên ông nào cũng tìm cớ thoái thác. Cuối cùng năn nỉ khắp lượt mà không được gì cả, hắn tiu nghỉu trở về nói cho vợ biết. Vợ bảo:

– Thế thì sang nhờ chú nó xem sao. Hắn chạy đi gọi em, em đến ngay. Khi biết rõ chuyện, người em giục làm gấp. Đoạn em xắn áo giúp anh một tay, không nề hà gì cả. Xong việc, chị vợ bảo chồng:

– Đó, đã thấy chưa! Nào mình còn mong chờ bạn hữu nữa thôi. Nếu không có chú nó thì làm sao lo liệu được cho ổn thỏa. Chồng nghe vợ nói có ý hối hận. Từ đó đối với bạn hữu có vẻ lạnh nhạt. Không ngờ mấy người bạn thấy thế đến nhà giở mặt dọa nạt, đòi phải cho chúng tiền chúng mới chịu ỉm việc này đi cho. Nghe thế, chồng hoảng sợ, toan đưa tiền bạc ra khấn khứa chúng, nhưng người vợ nhất định không chịu, bảo họ muốn làm gì thì làm. Quả nhiên bọn vô lại thấy không xơ múi gì cả, liền đem việc tố cáo với quan trên. Quan tin là một vụ án mạng thực, bèn xuống trát bắt hai vợ chồng. Trước công đường, người vợ khai rõ đầu đuôi câu chuyện giết chó để thử bạn chồng và em chồng, cùng là kết quả như đã thấy. Quan sai người đến chỗ bãi hoang quật xác lên thì quả nhiên chỉ là một cái xác chó. Quan bèn tha cho hai vợ chồng về và sai đánh đòn mấy tên nguyên đơn xấu bụng. Từ đó người chồng mới cạch mấy người bạn xấu và giúp đỡ em ân cần tử tế.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Giết chó khuyên chồng thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Ngày xưa có hai anh em, người anh giàu có nhưng lại chỉ thân với bạn xấu, bỏ mặc người em nghèo khó. Dù vợ khuyên can, anh vẫn không nghe. Một hôm, người vợ giết chó giả làm vụ giết người, thử lòng bạn bè chồng và em chồng. Khi nhờ đến bạn, không ai dám giúp, nhưng người em lập tức đến hỗ trợ không quản ngại. Người chồng nhận ra ai mới thực sự tốt bụng. Khi đám bạn xấu giở mặt đòi tiền, vợ không đồng ý. Chúng tố cáo lên quan. Quan điều tra, biết rõ chỉ là xác chó nên thả vợ chồng và trừng phạt bọn xấu. Từ đó, người anh chừa bạn xấu, chăm lo cho em hơn.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Đừng nhầm!"): Hoàn cảnh và tính cách hai anh em

+ Phần 2 (Tiếp đến "không nề hà gì cả"): Người vợ thử lòng bạn bè và em chồng

+ Phần 3 (Tiếp đến "quả nhiên chỉ là một cái xác chó"): Sự trở mặt của bạn xấu và hành động chính trực của vợ

+ Phần 4 (Còn lại): Kết cục và bài học

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao người vợ phải lập mưu giết chó để thử chồng?

• Người vợ hiểu rõ bạn bè của chồng là những kẻ xấu, chỉ lợi dụng anh ta mà thôi.

• Dù nhiều lần khuyên chồng tránh xa bạn xấu, sống nghĩa tình với em trai ruột, nhưng người chồng vẫn không nghe, còn bênh vực bạn.

• Người vợ muốn dạy chồng một bài học sâu sắc, giúp anh nhìn rõ ai là người thật lòng.

• Việc giả làm vụ án mạng giúp vạch trần sự tráo trở, vô nghĩa của những người bạn mà chồng coi trọng hơn cả máu mủ.

• Đây là một hành động khôn khéo, sâu sắc, táo bạo nhưng giàu ý nghĩa đạo lý, thể hiện trí tuệ và lòng yêu thương chân thành của người vợ với gia đình chồng.

2. Chi tiết nào cho thấy người em là người có nghĩa tình và đáng quý?

• Dù bị anh bỏ bê, chưa từng oán trách, người em vẫn luôn giữ lòng kính trọng và thương yêu anh.

• Khi nghe tin "chị dâu giết người", người em không sợ hãi hay nghi ngờ, lập tức đến giúp, sẵn sàng làm việc nặng, không quản hiểm nguy.

• Điều đó chứng tỏ người em coi tình thân là trên hết, có lòng vị tha, bao dung và thật thà.

• Hành động ấy đối lập hoàn toàn với sự bỏ chạy, tráo trở của các “bạn thân” của người anh.

• Qua đó, người em chính là hình tượng người thân nghĩa tình, giàu nhân cách – một mẫu hình lý tưởng trong truyện cổ dân gian.

3. Giá trị nội dung

• Phê phán thói trọng bạn khinh thân, sống mù quáng, không phân biệt đúng sai, thật giả.

• Đề cao tình nghĩa anh em, tình thân ruột thịt – máu mủ là mối quan hệ không thể thay thế.

• Ca ngợi người vợ khôn ngoan, người em trung hậu – đại diện cho tiếng nói đạo đức trong gia đình truyền thống.

• Gửi gắm bài học rằng: tình cảm thật sự được thể hiện khi hoạn nạn, không phải khi sung sướng.

• Lên án những kẻ giả nghĩa, bạn bè vụ lợi, dạy con người biết chọn bạn mà chơi.

4. Giá trị nghệ thuật

• Tình huống truyện lạ và hấp dẫn: dùng việc giả giết người làm phép thử – sáng tạo, giàu kịch tính.

• Xây dựng nhân vật có tính cách rõ nét: người vợ khôn ngoan, người anh mê muội, người em nhân hậu, bạn bè tráo trở.

• Đối lập giữa hành động và kết quả để truyền tải thông điệp sâu sắc.

• Ngôn ngữ giản dị, mạch truyện chặt chẽ, dễ hiểu, đậm chất truyện dân gian Việt Nam.

• Mang tính giáo dục nhẹ nhàng nhưng sâu cay, thể hiện trí tuệ dân gian trong ứng xử và dạy dỗ người thân.