Đọc truyện: Bốn anh tài sang Tàu (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH BỐN ANH TÀI SANG TÀU

I. Đọc truyện

BỐN ANH TÀI SANG TÀU

Truyện kể về chàng trai có sức ăn kỳ lạ từ nhỏ, lớn lên theo lời cha anh đã bắt đầu sang Trung Quốc đòi nợ. Trên đường đi anh vô tình gặp được thêm 3 anh chàng khác cũng có những tài năng kỳ lạ. Nhờ đó, cuối cùng cả 4 người đã đòi nợ thành công.

Ngày xưa có hai vợ chồng nhà nghèo không con. Hai vợ chồng khấn vái hết đền này đến chùa khác, mãi sau mới sinh được một mụn con trai. Thằng bé lớn lên như thổi. Nhưng càng lớn, hắn càng ăn rất tợn: bung kia, chảo nọ nấu lên bao nhiêu cũng vợi. Hai vợ chồng cố sức làm lụng để nuôi con nhưng nuôi không nổi. Trong nhà có vật gì đáng tiền, họ đều bán sạch để cho con chèn dạ dày. Sau rồi hai vợ chồng nghĩ chỉ có cách cho con đi tha phương cầu thực mới đỡ khốn vì nó. Một hôm, người cha gọi con lại, bảo rằng:

– Nay con đã khôn lớn mà cha mẹ gần đất xa trời, yếu đuối không làm gì được để nuôi con. Ngày xưa lúc nhà ta còn khá giả, có hoàng đế Trung Quốc vay vàng và bạc đến 70 vạn lạng. Bây giờ con tìm cách sang bên đó đòi lấy mà ăn.

Nghe nói, người con vâng lời đi ngay. Chàng cứ dọc bờ biển đi lần về phương Bắc. Một hôm, đến một xứ kia, bỗng gặp một người khổng lồ đang tát biển, anh chàng tiến lại hỏi:

– Anh làm gì đấy?

Khổng lồ đáp:

– Tôi tát cạn biển, để tìm vàng ngọc dưới đó.

– Sức lực một mình làm sao mà tát cạn được.

– Ta có sức khoẻ không ai bì kịp. Anh cứ thử lại xách gàu của ta xem.

Nhưng khổng lồ lấy làm lạ vì hắn cũng nhấc nổi cái gàu của mình, bèn mời về nhà kết nghĩa anh em. Anh chàng bèn rủ:

– Anh hãy đi theo tôi đòi nợ vua Trung Quốc lấy tiền ăn tiêu ngay, còn như tát biển thì chờ lúc nào về, lại sẽ tiếp tục.

Khổng lồ nghe bùi tai, liền cùng nhau ra đi.

Một hôm, họ đi đến một hòn núi. Thấy một anh chàng trẻ tuổi ngồi trên một tảng đá lớn có vẻ nhàn hạ, hai người tiến đến hỏi hắn làm gì mà ngồi đấy. Hắn đáp:

– Ta ngồi đây thỉnh thoảng lại thổi một hơi làm cho ngã cây ngã cối đưa về làm củi.

Nghe nói lạ, hai người bảo anh làm thử cho xem. Quả nhiên hắn vừa phùng má thổi một hơi thì cây cối ở trước mặt tự nhiên ngã rạp xuống như bị một trận bão nặng nề. Hai người bảo anh rằng:

– Bác có tài thế sao không đi khắp thiên hạ làm cho nổi tiếng một phen chứ lại sống chui rúc ở xó rừng này làm gì? Thôi! Bác hãy cùng chúng tôi đi đòi nợ vua Trung Quốc, ngó chừng còn thú vị hơn ở đây!

Anh chàng nghe nói bằng lòng ngay. Rồi đó cả bọn cùng lên đường.

Mười ngày sau, bọn họ lại đến một khu rừng khác. Thấy từ trong rừng sâu tiến ra một người cao lớn, vai gánh một đôi voi đi như bay. Cả bọn kinh phục, vội gọi giật lại hỏi:

– Bác gánh voi đi đâu đó?

– Tôi hàng ngày vào rừng tìm voi mà bắt. Bắt được con nào thì trói giò lại gánh về rữa thịt lấy một hai cây ngà bán kiếm tiền ăn tiêu.

Cả bọn bảo:

– Thôi! Sức khoẻ như thế tội gì cặm cụi trong rừng cho khổ. Hãy đi với chúng tôi đòi nợ vua Trung Quốc về chia nhau ăn đi.

Nghe nói, anh chàng vừa ý vội bỏ voi lại nói:

– Ừ! thì đi.

Đến kinh đô Trung Quốc, bốn chàng tìm đến hoàng cung. Một toán lính gác cổng cản lại không cho vào. Cả bọn nổi xung lên, nói:

– Bọn tao sang đây đòi nợ chứ có phải chơi đâu mà không cho vào.

Và họ toan giã cho chúng một trận, nhưng anh chàng ăn khoẻ cản lại rồi viết một bức thư đòi nợ, bảo tên lính đem vào cho vua. Hoàng đế Trung Quốc đọc xong lấy làm lạ, liền sai một viên cận thần ra xem thử người nào mà to gan đến như thế. Viên cận thần ra một lát, trở vào tâu rằng:

– Có bốn tên dị hình dị dạng ở nước An Nam sang, đứa nào cũng quyết đòi nợ được mới về. Chúng nó toan đánh cả lính.

Hoàng đế nghe nói không vui, nhưng cũng truyền dọn yến đãi đằng tử tế trước khi gặp họ.

Bốn chàng được mời vào một phòng riêng ăn uống nghỉ ngơi trong vòng vài ba ngày. Nhưng họ ăn uống hung quá đến nỗi qua ngày thứ ba mấy viên quan trông nom về ngự thiện phải vào báo với vua rằng kho thức ăn của hoàng đế vì việc tiếp đãi bốn người khách lạ đã vơi hết già nửa. Hoàng đế nghe nói giật mình, vội bảo mấy viên đại thần tìm cách ám hại họ đi cho khỏi phiền. Người ta được lệnh mời bốn chàng đi thuyền chơi hồ thì đánh đắm cho chết đuối tất cả.

Quả nhiên bốn anh em không ngờ sa vào mưu gian bị chìm xuống nước. Nhưng giữa lúc nguy cấp thì anh chàng khổng lồ nắm lấy chiếc thuyền như một chiếc gầu rồi tát lấy tát để. Chỉ trong một chốc, đáy hồ khô cạn, cứu ba người kia khỏi chết đuối.

Thấy họ sống yên lành, hoàng đế tức giận, vội sai dọn yến tiệc khoản đãi, rồi chờ lúc họ no say mới sai mấy đội quân xông vào vây chém. Hôm ấy, bốn chàng vô tình cùng nhau chén tạc chén thù không nghi ngờ gì cả. Bỗng nhiên một tiếng hô vang, phục binh xông ra như kiến. Cả bọn toan chạy, anh chàng thổi khoẻ đã ngăn lại mà rằng:

– Các anh cứ để yên, để tôi cho bọn chúng xiêu dạt một phen!

Nói rồi, phùng má thổi mấy hơi, bọn lính chịu không nổi với sức gió, bay văng đi như những chiếc lá khô. Thế rồi ở trong này, bốn chàng vẫn cứ ung dung ngồi chén tì tì cho đến mãn tiệc.

Lần này hoàng đế Trung Quốc lo lắng hết sức. Vua sai triệu các vị cơ mật đến tính cách đối phó. Nhưng mọi người khuyên vua nên trả quách đi cho êm chuyện. Vua nói:

– Bảy mươi vạn lạng thì nhiều quá. Các khanh có cách gì bắt chúng giảm bớt được không?

Một viên quan tâu lên:

– Bệ hạ cứ bằng lòng trả, nhưng bắt các thần dân, các thuyền bè xe cộ, khắp trong nước không ai được gánh thuê chở thuê cho chúng và bắt chúng nó không được chuyên chở nhiều lần. Như thế dù có sức như Hạng Vũ cũng chỉ mang ra được chừng dăm bảy trăm cân là hết nước.

Vua bằng lòng theo cách đó. Đến ngày nhận vàng bạc, người ta thấy một mình anh chàng gánh voi quảy hai sọt lớn vào kho. Chúng không ngờ chỉ một người đó mà thôi, đã thừa sức gánh 70 vạn lạng. Bọn quan coi kho không biết làm thế nào, đành cắm đầu cân lấy cân để, vơi hẳn cả kho bạc.

Được của, bốn anh chàng cúi chào hoàng đế rồi ung dung đi ra khỏi cung. Về nước, họ chia nhau tiêu xài sung sướng trọn đời.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Bốn anh tài sang Tàu thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một chàng trai có sức ăn phi thường. Cha mẹ nghèo không thể nuôi nổi nên khuyên anh đi đòi nợ vua Trung Quốc – món nợ từ thời ông cha để lại. Trên đường đi, anh kết nghĩa cùng ba người có tài năng kỳ lạ: một người có sức khoẻ phi thường có thể tát cạn biển, một người thổi gió đổ cây, một người gánh được voi. Cả bốn người cùng sang Trung Quốc đòi nợ.

Vua Trung Quốc sợ nên bày mưu hại họ, nhưng đều thất bại vì các tài năng kỳ lạ của nhóm bạn. Cuối cùng, vua phải trả đủ 70 vạn lạng vàng bạc. Chàng trai cùng các bạn chia nhau số của cải, sống sung sướng trọn đời.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Bây giờ con tìm cách sang bên đó đòi lấy mà ăn"): Xuất thân và mục đích lên đường

+ Phần 2 (Tiếp đến "Ừ! thì đi"): Gặp gỡ các nhân vật kỳ lạ và cùng đi đòi nợ

+ Phần 3 (Còn lại): Đòi nợ vua Trung Quốc và chiến thắng trí tuệ - sức mạnh

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao vua Trung Quốc tìm mọi cách để hãm hại bốn chàng trai thay vì trả nợ ngay từ đầu?

• Vua Trung Quốc không muốn trả món nợ khổng lồ 70 vạn lạng vàng bạc vì tiếc của và sợ ảnh hưởng đến quyền lực, uy tín.

• Khi thấy bốn người từ nước khác đến đòi nợ một cách mạnh mẽ, vua cảm thấy bị xúc phạm và bị đe dọa, nên sinh lòng mưu hại.

• Vua nghĩ mình là hoàng đế một nước lớn, có quân đội hùng mạnh, không sợ nhóm người từ nước nhỏ. Điều này thể hiện thói kiêu ngạo của kẻ có quyền lực.

• Tuy nhiên, sự mưu mô của vua thất bại trước tinh thần đoàn kết và tài năng siêu việt của nhóm người đòi nợ.

→ Câu chuyện gián tiếp phê phán thói kiêu ngạo, bất tín của kẻ có quyền thế, đồng thời đề cao trí tuệ và bản lĩnh của người dân nước nhỏ.

2. Những tài năng kỳ lạ của các nhân vật tượng trưng cho điều gì?

• Chàng trai ăn khoẻ: Đại diện cho sự tham vọng, khát khao sống mãnh liệt, nhưng cũng là hình tượng của sự thiếu thốn vật chất và niềm tin vào việc phải tìm kiếm công bằng.

• Người tát biển: Biểu tượng của ý chí và sức mạnh to lớn, không ngại khó, không sợ việc không tưởng.

• Người thổi gió: Thể hiện khả năng đối phó linh hoạt, có thể làm thay đổi tình thế trong thời khắc quyết định.

• Người gánh voi: Biểu tượng cho sức mạnh cơ bắp phi thường, có thể làm những việc người thường không làm được.

→ Những nhân vật mang năng lực kỳ dị nhưng lại rất gắn bó, phối hợp nhịp nhàng để cùng thực hiện một mục tiêu chung – đây là hình ảnh ẩn dụ cho sức mạnh của sự đoàn kết, tinh thần đồng đội và trí tuệ dân gian.

3. Giá trị nội dung

• Đề cao sức mạnh đoàn kết: Bốn chàng trai, mỗi người một tài, cùng nhau kết hợp để vượt qua những thử thách, từ đó khẳng định tinh thần đồng tâm hiệp lực có thể chiến thắng mọi khó khăn.

• Lên án bất công – kẻ quyền thế thiếu đạo đức: Vua Trung Quốc là hình ảnh đại diện cho giai cấp thống trị hống hách, tìm cách nuốt lời hứa và hại người yếu thế. Tuy nhiên, chính những người tưởng yếu thế lại chiến thắng oanh liệt.

• Ngợi ca trí tuệ và bản lĩnh của người dân thường: Dù xuất thân nghèo khổ, nhân vật chính và những người bạn lại rất mưu trí, dũng cảm, làm chủ hoàn cảnh.

• Thể hiện khát vọng công lý, công bằng: Truyện phản ánh khát vọng muôn đời của nhân dân: người yếu thắng kẻ mạnh bằng trí, bằng sự công chính, không chấp nhận bị áp bức.

4. Giá trị nghệ thuật

• Xây dựng nhân vật kỳ ảo hấp dẫn: Các nhân vật được xây dựng theo mô-típ “người phi thường”, mỗi người một khả năng đặc biệt – tạo nên màu sắc kỳ ảo đặc trưng của truyện dân gian.

• Cốt truyện hấp dẫn, logic: Truyện phát triển theo trình tự hợp lý: xuất phát – kết bạn – đối đầu – chiến thắng – kết thúc viên mãn.

• Ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh: Các chi tiết như “thổi gió ngã cây”, “tát cạn hồ”, “gánh đôi voi” mang lại cảm giác mạnh mẽ, khoáng đạt, khơi gợi trí tưởng tượng.

• Chứa yếu tố hài hước, châm biếm: Các tình huống vua Trung Quốc mưu hại rồi bị bẽ mặt tạo ra chất trào phúng nhẹ nhàng, vừa giải trí, vừa phê phán sâu cay.