Đọc truyện: Con voi với người quản tượng già (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH CON VOI VỚI NGƯỜI QUẢN TƯỢNG GIÀ

I. Đọc truyện

CON VOI VỚI NGƯỜI QUẢN TƯỢNG GIÀ

Truyện kể về một chú voi thuộc đời nhà Lê, tuy nhiên sau khi nhà Lê mạt vận đã bỏ vào núi ở. Sau đó, gặp lại người quản tượng năm xưa của mình, vì lòng yêu mến đã bắt người quản tượng lấy đai vàng trên cổ dù đau đớn. Sau khi lấy được, cuộc sống của người quản trượng trở nên khá giả hơn còn tung tích của chú voi từ đó về sau không ai tìm thấy nữa.

Ngày xưa, vào đời nhà Lê, nhà vua có nuôi một con voi rất khôn, dùng để cỡi. Voi có 3 cái đai bằng vàng đeo chặt ở cổ. Đến thời Lê mạt vận, con voi không chịu ở với ai nữa. Voi bỏ vào núi ở Truông Đay Thùng. Người quản tượng (giữ voi) có tên là đội Mậu cũng về hưu. Năm 70 tuổi, ông đau yếu nghèo không tiền mua thuốc, phải lên núi kiếm rễ cây làm thuốc. Đang lúc ông lom khom đào rễ cây, thì con voi chạy đến, nhận diện ra người giữ mình khi xưa. Voi lấy vòi quấn ngang bụng đội Mậu, cắm ngà xuống đất, chảy nước mắt, tỏ tình thương nhớ.

Lúc đầu, đội Mậu hoảng hồn, không nhận ra voi, sợ voi vật mình chết. Đến khi thấy voi kéo tay mình để vào chỗ đai vàng đã phủ rêu mốc, tỏ ý bảo hãy lấy đi, thì ông mới nhớ ra con vật mình đã chăn giữ thương yêu ngày xưa. Ông nghĩ bụng: Nếu như cạy đai vàng ra, thì cổ voi sẽ đau đớn, sẽ chảy máu, tội nghiệp nó, nên ông xua tay, lắc đầu, tỏ ý từ chối không chịu làm vậy.

Nhưng voi không chịu, cứ lấy tay đội Mậu đặt vào chỗ 3 đai vàng ở cổ. Ông đành cố cạy, nhưng đến tối trời mà vẫn chưa cạy đai ra được. Ông cúi đầu lạy voi xin về, nhưng voi nhất định giữ ông lại. Đến gần canh hai, người quản tượng già vẫn không gỡ được đai vàng ở cổ voi. Ông khóc bảo voi:

– Ông quận ơi, chân tay tôi già yếu. Mà ở đây núi rừng tối tăm, nguy hiểm cho tôi lắm. Ông thương tôi với.

Con voi chừng như thông cảm, quỳ xuống cho đội Mậu leo lên lưng voi ngồi, rồi đưa ông về.

Khoảng chừng canh tư, thì về tới nhà. Vợ con đội Mậu thấy voi đi vào sân, sợ hãi toan bỏ chạy. Ông lên tiếng trấn an:

– Đừng sợ, Ông quận này thuở trước theo hầu Vua, tôi theo giữ ông. Hôm nay ông gặp tôi trên núi, ông thương, đưa về đó mà.

Trong vườn sẵn có mấy sào mía, đội Mậu bảo vợ con chặt hết, đem đãi cho voi ăn. Ông còn mua cả 3 quan tiền rượu mời voi uống nữa. Trời gần sáng, voi tỏ ý muốn đi, lấy vòi đưa hai cha con ông đội đặt lên lưng mình, rồi lại chở họ trở về núi. Đến nơi, thì trời sáng bạch. Voi lại bắt tay đội Mậu đặt vào chỗ có đai vàng, ý bảo phải lấy đai đi.

Ông Mậu bảo con:

– Ông quận đã cho, cha con mình phải nhận lấy.

Người quản tượng già bèn cùng con trai lấy dao cạy ra được 2 đai vàng. Máu chảy ướt đẫm cổ voi. Xót thương cho con vật có tình nghĩa, đội Mậu lạy voi xin thôi. Ông kiếm lá thuốc rịt vết thương cho cầm máu, rồi ông ôm chân voi, khóc từ giã. Đội Mậu đem số vàng voi cho về nhà. Từ đó, gia đình ông sống dư giã cho đến chết.

Khi quân Tây Sơn ra Bắc Hà, vua Quang Trung nghe dân chúng kể về con voi đời vua Lê đang ngự ở trên núi Đầu Tượng. Vua bèn sai quan quân vào núi tìm. Nhưng không ai thấy dấu vết của voi đâu nữa.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Con voi với người quản tượng già thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một con voi của triều vua Lê, rất trung thành và có tình cảm sâu đậm với người quản tượng là ông đội Mậu. Sau khi triều Lê suy tàn, voi bỏ vào núi sống ẩn dật. Gặp lại đội Mậu trong cảnh nghèo khó, voi đã tặng lại 2 chiếc đai vàng đang đeo trên cổ mình dù phải chịu đau đớn. Nhờ món quà đó, đội Mậu có cuộc sống sung túc. Sau này voi biến mất, không ai tìm thấy nữa.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Voi bỏ vào núi ở Truông Đay Thùng"): Giới thiệu con voi nhà Lê và người quản tượng đội Mậu sau khi triều Lê mạt vận.

+ Phần 2 (Tiếp đến "Từ đó, gia đình ông sống dư giã cho đến chết"): Cuộc gặp gỡ cảm động giữa voi và đội Mậu, voi tặng vàng dù chịu đau đớn.

+ Phần 3 (Còn lại): Voi biến mất sau khi tặng vàng, để lại dấu ấn tình nghĩa sâu sắc.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao con voi nhất quyết bắt đội Mậu lấy đai vàng ở cổ mình dù rất đau đớn?

- Vì lòng trung nghĩa và tình cảm sâu nặng với người quản tượng năm xưa:

+ Con voi đã từng được đội Mậu chăm sóc khi còn ở trong cung vua nhà Lê. Mối quan hệ giữa voi và đội Mậu không chỉ đơn thuần là chủ – tớ, mà đã trở thành một mối gắn bó thân thiết, nghĩa tình.

+ Dù đã vào rừng sống ẩn dật, voi vẫn nhận ra người xưa và tỏ rõ sự thương nhớ qua việc quấn vòi quanh người đội Mậu và rơi nước mắt.

- Vì muốn giúp đỡ đội Mậu vượt qua hoàn cảnh khốn khó:

+ Khi biết đội Mậu già yếu, đau bệnh, nghèo đói, voi sẵn sàng hy sinh phần thân thể quý giá của mình để giúp người xưa.

+ Ba chiếc đai vàng là vật tượng trưng cho quá khứ huy hoàng nhưng voi vẫn cố chấp bắt ông Mậu lấy, dù biết sẽ đau đớn, chảy máu.

- Thể hiện lòng tri ân và sự hi sinh cao cả của con voi:

+ Hành động liên tục đưa tay đội Mậu đặt vào đai vàng là minh chứng cho sự quyết tâm, trung thành và biết ơn.

+ Qua đó, con voi không chỉ là một con vật, mà đã được nhân cách hóa như một con người có nghĩa, có tình.

2. Sau khi nhận vàng từ voi, cuộc sống của đội Mậu thay đổi thế nào?

- Cuộc sống vật chất được cải thiện rõ rệt:

+ Trước khi gặp lại voi, đội Mậu sống trong cảnh nghèo khổ, bệnh tật, không đủ tiền mua thuốc.

+ Sau khi nhận hai đai vàng từ voi, ông mang về nhà và từ đó gia đình trở nên sung túc, không còn lo cái ăn cái mặc.

- Cuộc sống tinh thần thêm ấm áp, hạnh phúc:

+ Đội Mậu không chỉ được giúp đỡ về vật chất mà còn được sưởi ấm bởi tấm lòng tri ân sâu sắc của con vật ông từng yêu thương.

+ Điều này giúp ông cảm thấy được trân trọng, được đền đáp và sống an vui đến cuối đời.

- Thông điệp nhân văn được thể hiện rõ nét:

+ Câu chuyện nhấn mạnh thông điệp: "Sống có tình, có nghĩa thì sẽ được đáp đền".

+ Hình ảnh con voi cho thấy ngay cả loài vật cũng biết nhớ ơn, huống hồ là con người.

3. Giá trị nội dung

- Ca ngợi tình nghĩa sâu nặng giữa con vật và con người – cụ thể là con voi và ông quản tượng – vượt qua thời gian và hoàn cảnh.

- Tôn vinh phẩm chất trung thành, biết ơn của con voi, qua đó gợi nhắc đạo lý "uống nước nhớ nguồn", "ân nghĩa thủy chung".

- Thể hiện sự cảm động về mối quan hệ giữa người và vật không chỉ đơn thuần là nuôi – giữ, mà còn là sự gắn bó, thấu hiểu như bạn tri kỷ.

4. Giá trị nghệ thuật

- Ngôn ngữ kể mộc mạc, giàu cảm xúc, đậm chất dân gian, dễ hiểu, dễ nhớ.

- Xây dựng hình ảnh con voi có chiều sâu nhân cách, mang nét gần gũi như con người.

- Chi tiết hư cấu hợp lý, như việc voi rơi nước mắt, nhớ người xưa, tự ý tặng vàng… góp phần tăng tính kỳ ảo và xúc động cho câu chuyện.

- Sử dụng đối thoại linh hoạt, nhất là giữa voi và người, thể hiện được tâm tình qua cử chỉ và hành động thay vì chỉ lời nói.