Đọc truyện: Chiếc hũ thần diệu (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CHIẾC HŨ THẦN DIỆU

I. Đọc truyện

CHIẾC HŨ THẦN DIỆU

Ngày xưa có hai anh em nhà kia, người anh nhờ buôn bán nên giàu có, em làm nghề đốn củi nên chỉ đắp đủ qua ngày. Tết đến, người em túng thiếu không tiền làm cỗ cúng ông bà, mới sang nhà anh nài nỉ, người anh chỉ thí cho một giò lợn luộc rồi đuổi về.

Người em mang chiếc giò lợn luộc đi ngang một cánh rừng, bỗng nghe tiếng rên rỉ thảm thương, liền tìm đến nơi thì thấy một lão tiều phu bị cây ngã đè qua chân nằm kêu la than khóc. Động mối từ tâm, người em khuân lấy cội cây bỏ đi nơi khác vào đỡ lão tiều phu dậy, định biếu chiếc giò lợn luộc cho ông đỡ lòng. Cảm lòng tốt của nguời em, lão tiều phu từ chối và bảo:

– Ta muốn đáp lại tấm lòng tốt của ngươi, vậy ngươi hãy đem chiếc giò lợn này đến cái động đá đằng kia để gặp các sơn thần, nếu họ đòi đổi giò heo lấy ngọc vàng thì ngươi đừng chịu, phải xin đổi cho được cái hũ sành. Đó là cái hũ thần ước gì được nấy, nhưng đừng nên tham lam, chỉ ước đủ dùng thôi và cần nhất phải giúp đỡ những người nghèo khó, khi nào vừa đủ thì phải hô to: “Đủ rồi” thì tự nhiên miệng hũ đóng lại.

Nghe lời dặn dò của lão tiều phu, người em tìm tới động đá, quả nhiên thấy rõ các vị sơn thần nhảy múa vui đùa. Lúc bấy giờ các vị sơn thần đánh hơi được mùi lợn quay nhìn lại thấy người em thập thò ngoài động đá liền gọi vào bảo đổi giò heo lấy vàng ngọc, người em nhất định không chịu, chỉ nhận đổi cái hũ sành. Rốt cuộc các sơn thần phải đem hũ sành đổi lấy giò heo.

Bấy giờ người em sung sướng đem cái hũ sành về nhà khoe với vợ. Rồi vợ chồng ước gì được nấy, chẳng mấy chốc vợ chồng người em trở nên giàu sang sung sướng, họ ước thêm vàng bạc rồi đem chia chác cho những người nghèo khó trong làng. Tiếng đồn người em có cái hũ thần loan ra khắp nơi, người anh liền tìm đến tận nhà để xem hư thật, quả đúng như lời thiên hạ đồn. Người anh động lòng tham bảo em đổi cái hũ sành lấy cả sản nghiệp của mình. Biết rằng người anh tham lam, nếu được cái hũ thần sẽ ham sự giàu sang quên điều nhân nghĩa, nên người em từ chối không chịu đổi chác với anh.

Tuy nhiên, người anh vẫn không bỏ qua giấc mộng làm chủ cái hũ sành, mới mưu mẹo, nhờ đứa ở của người em đánh cấp cái hũ thần rồi vợ chồng người anh trốn lên thuyền đi ra miền biển.

Giữa lúc đó người anh nghe các nơi thiếu muối nếu có nhiều muối đem bán chắc được nhiều tiền, nên đem hũ thần ra ước, muối từ trong hũ tràn ra như nước chảy, chẳng mấy chốc mà đầy cả thuyền. Ngặt vì người anh chỉ biết có lời ước được muối, còn lời ước cho nắp hũ đóng lại thì không biết, nên muối chảy hoài như nước tràn đê vỡ làm ngập cả thuyền rồi chìm luôn. Cả hai vợ chồng người anh đều chết đắm giữa biển khơi.

Vì không có ai biết ước nắp hũ thần đống lại, thành ra muối tuôn chảy khắp đai dương hòa tan trong nước, làm nước biển mặn như ngày nay.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Chiếc hũ thần diệu thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Ngày xưa có hai anh em, người anh giàu có nhưng ích kỷ, người em nghèo nhưng nhân hậu. Một lần, người em giúp đỡ một ông lão bị cây đè, được chỉ cách xin hũ thần “ước gì được nấy” từ các sơn thần. Người em nhờ hũ thần trở nên sung túc nhưng vẫn giúp đỡ người nghèo. Người anh tham lam, tìm cách đánh cắp hũ, ra biển ước có thật nhiều muối bán lấy tiền. Vì không biết cách dừng hũ lại nên muối tràn ra làm chìm thuyền, cả hai vợ chồng chết đuối. Từ đó nước biển trở nên mặn.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "phải xin đổi cho được cái hũ sành"): Giới thiệu hai anh em, người anh giàu nhưng ích kỷ, người em nghèo nhưng tốt bụng. Người em giúp người lạ và được chỉ cách xin hũ thần.

+ Phần 2 (Tiếp đến "người em từ chối không chịu đổi chác với anh"): Người em được hũ thần, sống tốt bụng, giúp đỡ người nghèo. Người anh tham lam tìm cách chiếm đoạt.

+ Phần 3 (Còn lại): Người anh trộm hũ thần, không biết cách dùng, khiến muối tràn ra làm chìm thuyền. Vợ chồng chết đuối. Từ đó nước biển mặn.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Hoàn cảnh hai anh em

2. Yếu tố kỳ ảo trong truyện

3. Giá trị nội dung

• Phê phán: Lòng tham lam, ích kỷ, toan tính của con người sẽ dẫn đến hậu quả xấu.

• Đề cao: Tấm lòng nhân hậu, biết sống vì người khác sẽ được đền đáp xứng đáng.

• Giải thích nguồn gốc: Giải thích dân gian về hiện tượng nước biển mặn.

4. Giá trị nghệ thuật

• Sử dụng yếu tố kỳ ảo: Hũ thần, sơn thần, lời ước giúp tạo sự hấp dẫn và màu sắc huyền thoại.

• Xây dựng tình huống đối lập: Giữa người anh và người em để làm nổi bật bài học đạo đức.

• Ngôn ngữ kể chuyện mộc mạc: Gần gũi với đời sống dân gian, dễ hiểu, dễ nhớ.