Đọc truyện: Truyền thuyết thành Cổ Loa (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT THÀNH CỔ LOA

I. Đọc truyện

TRUYỀN THUYẾT THÀNH CỔ LOA

Khi đã chiếm được đất Văn Lang, An Dương Vương đổi tên nước là Âu Lạc, đóng đô ở Phong Khê.

Khu đất chọn để đắp thành là một quả đồi đất rắn như đá. Ðám đông người hì hục đào đất, khuân đất hết ngày nọ sang ngày kia, tòa thành cao dần. An Dương Vương cùng đoàn tùy tùng đến xem rất lấy làm hài lòng, cho là một tòa thành có thể đứng vững muôn đời, sấm sét không lay chuyển, mưa bão không làm sạt được, và quân giặc cũng không thể phá nổi.

Nhưng một đêm cả bức tường thành quanh co đều đổ sập xuống như đất bằng. Vua An Dương Vương đến xem rất lấy làm tức giận. Ngài hỏi dò dân chúng gần đó, họ kể lại:

Ban đêm họ nghe thấy những bước chân rầm rập ở các khắp ngã kéo đến với những tiếng xì xào có thể là ma quỉ. Người đâu mà lại đông đến thế ! Họ sợ quá nên không dám nhìn ra. Rồi họ lại nghe những tiếng đổ ầm ầm như sấm dậy.

An Dương Vương sai các tướng lãnh đốc thúc đắp lại thành cho kỳ được. Ðám người hăng hái đắp lại không ngừng. Tường thành mỗi ngày một cao dần và lại cao như tường thành cũ. Nhưng rồi một đêm cả dãy tường thành lại sập xuống như đất bằng. An Dương Vương sai người đi hỏi dân chúng ở gần đó thì họ lại nói như trước. Ban đêm họ cũng nghe thấy những bước chân rầm rập như thiên binh vạn mã trẩy qua rồi lại những tiềng huỳnh huỵch tiếp đến những tiếng ầm ầm như sấm động.

An Dương Vương lại xem chỗ địa thành để cầu trời phù hộ mình đắp cho xong tòa thành. Vua đi vòng quanh chân tường vừa đi vừa suy nghĩ. Ðột nhiên vua thấy một ông già râu tóc bạc từ phía xa đi lại. Ðến gần An Dương Vương ông tự xưng mình là thổ thần của vùng đất này, nói với vua rằng:

- Nhà vua đừng lo, sáng mai nhà vua ra đợi ở bờ sông sẽ có sứ giả Thanh Giang đến giúp nhà vua đắp thành.

Nói xong ông già biến mất.

Hôm sau mới tờ mờ sáng, An Dương Vương đã ra tận bờ sông để đợi Giang sứ. Vừa bắt đầu tan sương thì có một con rùa vàng rất lớn nổi lên mặt sông từ phía Ðông bơi vào bờ đến gần nhà vua, rùa tự xưng mình là thần Kim Quy sứ giả của vua Thủy Tề. An Dương Vương sai đặt Giang sứ lên một chiếc mâm vàng và khiêng vào cung. Vua hỏi kế đắp thành, thần Kim Quy bảo rằng:

- Ở núi Thất Diệu có một con gà trắng sống lâu năm thành tinh có phép biến hoá khôn lường. Nó thường hãm hại khách qua đường và khách ngủ ở quán trọ trong vùng này. Các vua thời trước cùng bọn nhạc công chết đi đều chôn ở núi Thất Diệu, những u hồn ấy từ lâu không tan lẩn khuất trong khe đá ở hang sâu. Những u hồn ấy có thù với nhà vua nên đêm thanh vắng họp thành từng đàn từng lũ đến xúi dục con tinh gà trắng phá thành đang xây của nhà vua. Con tinh gà trắng đã dẫn những u hồn ấy đến chân thành dùng phép ma phá đổ tường thành rồi gần sáng lại bay về núi. Con tinh gà trắng có tiền duyên với con gái lão chủ quán gần chân núi nên hay hiện hình làm khách bộ hành ghé vào nhà lão khi thì nhập vào con gái lão khi thì nhập vào con gà trắng của lão. Muốn đắp cho được thành, trước hết phải trừ cho tiệt giống yêu ma và giết đứa con gái cùng con gà trắng của lão chủ quán kia đi.

Nghe lời thần mách bảo, Vua sai mấy viên tướng đem quân vào rừng mai phục rồi vua cải trang cùng thần Kim Quy giả làm khách bộ hành đến quán xin ngủ trọ. Chủ quán từ chối lấy cớ là trong núi có nhiều yêu quái hay làm hại khách đi đường. Nhưng An Dương Vương và thần Kim Quy nhất định xin ở. Chủ quán phải chiều theo ý hai người.

Ðêm đêm An Dương Vương nghe thấy những bước chân rầm rập ở ngoài. Những bước chân từ khắp các ngả đi lại rộn ràng rồi thốt nhiên có bàn tay rất mạnh đập vào cái phên nhà lão chủ quán tiếp đến tiếng gọi người con gái lão. Thần Kim Quy lên tiếng nạt nộ, tiếng ngoài im ngay. Những tiếng chân bước cũng xa dần.

Gần sáng lại có những tiếng chân rầm rập ở ngoài, thần Kim Quy bảo An Dương Vương mở cửa phên ra gọi quân mai phuc đuổi theo đám yêu tinh đang rút lui về Thất Diệu, quân lính vừa đuổi vừa giương nỏ bắn theo. Cứ một loạt tên bay đi là lại nổi lên những tiếng ma kêu quỷ khóc rùng rợn. Tiếng rên rỉ khóc than mỗi lúc một thưa dần. Ðến khi mặt trời mọc thì yêu khí tan. Quân lính của An Dương Vương đào được rất nhiều hài cốt và nhạc khí cổ trong các hang núi, họ chất thành từng đống cao đốt đi rồi tro than đổ xuống suối cho tan hẳn oan hồn.

An Dương Vương và thần Kim Quy trở về quán trọ bảo chủ quán hiến cho mình con gà trắng để tạ trời đất. Gà vừa bị cắt tiết thì con gái chủ quán cũng lăn ra chết. Giữa lúc ấy có một con chim tứ trong nhà bay vụt ra, thần Kim Quy biết đó là con yêu tinh đã tìm đường chạy trốn, liền tung phép giết chết.

Yêu ma đã trừ xong, thần Kim Quy lại hiện nguyên hình là con rùa vàng rất lớn. Thần rút một cái móng của mình trao cho An Dương Vương, dặn rằng:

- Nhà vua giữ lấy móng chân này để làm lẫy nỏ. Khi có giặc thì đem ra bắn, một phát có thể giết được hàng ngìn quân giặc.

Nói xong, thần biến mất, nhờ có thần Kim Quy trừ hết yêu ma. An Dương Vương ra lệnh cho quân lính và nhân dân xây lại thành. Chẳng bao lâu tòa thành đắp xong, rộng tới ngàn trượng, vừa dầy vừa cao xoáy vòng như hình con ốc, nên gọi là Loa thành.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Truyền thuyết thành Cổ Loa thuộc thể loại truyện truyền thuyết.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

An Dương Vương sau khi chiếm đất Văn Lang đổi tên nước thành Âu Lạc và xây dựng Loa thành. Tuy nhiên, thành nhiều lần bị đổ sập bởi yêu ma do con gà trắng và các u hồn gây ra. Nhờ sự giúp đỡ của thần Kim Quy – sứ giả Thủy Tề và thổ thần đất, vua biết được nguyên nhân và kế hoạch trừ yêu. Vua cùng thần Kim Quy mai phục, diệt yêu và được thần trao móng rùa làm lẫy nỏ thần có sức mạnh diệt hàng nghìn quân giặc. Nhờ vậy, tòa thành được xây dựng vững chắc và trở thành biểu tượng sức mạnh của Âu Lạc.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "An Dương Vương cho là tòa thành có thể đứng vững muôn đời"): An Dương Vương đổi tên nước thành Âu Lạc, đóng đô ở Phong Khê và bắt đầu xây thành trên quả đồi đất cứng.

+ Phần 2 (Tiếp đến "những tiếng ầm ầm như sấm động"): Tường thành liên tục bị đổ sập ban đêm; dân chúng kể về những tiếng động kỳ lạ và bóng ma xuất hiện.

+ Phần 3 (Tiếp đến "giết đứa con gái cùng con gà trắng của lão chủ quán kia đi"): An Dương Vương gặp thổ thần và thần Kim Quy, được báo về yêu ma quấy phá thành và kế hoạch trừ yêu.

+ Phần 3 (Còn lại): Vua và thần Kim Quy phối hợp diệt yêu, được thần trao móng rùa làm lẫy nỏ thần, công trình Loa thành được hoàn thành.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Diễn biến câu chuyện

*) Khởi đầu – Xây dựng Loa thành:

An Dương Vương chiếm được đất Văn Lang, đổi tên nước thành Âu Lạc, đóng đô ở Phong Khê. Vua bắt đầu xây dựng tường thành trên một quả đồi đất cứng, rất kỳ vọng thành sẽ kiên cố, bền vững.

*) Khó khăn – Tường thành đổ sập:
Ban đêm, tường thành liên tục bị đổ sập. Dân làng nghe thấy tiếng động kỳ lạ, bước chân rầm rập, tiếng sấm động khiến ai cũng hoảng sợ. Đây là dấu hiệu của thế lực thần bí ngăn cản việc xây thành.

*) Tiết lộ nguyên nhân – Gặp thần thổ và thần Kim Quy:
An Dương Vương gặp thổ thần đất và được thần Kim Quy – sứ giả Thủy Tề – giúp đỡ. Họ phát hiện ra nguyên nhân là do một con gà trắng thành tinh cùng các u hồn ở núi Thất Diệu phá hoại thành, và chỉ có cách trừ tận gốc yêu ma mới xây thành được.

*) Diệt yêu ma – Mai phục ở quán trọ:
An Dương Vương cải trang cùng thần Kim Quy đến quán trọ nơi con gà trắng và con gái chủ quán là hiện thân yêu ma trú ngụ. Vua ra lệnh cho quân mai phục, thần Kim Quy trấn áp yêu quái. Sau trận chiến, yêu ma bị tiêu diệt.

Chiến thắng và hoàn thành Loa thành:
Thần Kim Quy trao cho vua móng rùa vàng làm lẫy nỏ thần có sức mạnh tiêu diệt giặc. Nhờ đó, tòa thành được xây dựng vững chắc, rộng lớn như ý nguyện.

2. Giá trị nhân văn trong truyện

*) Tinh thần quyết tâm và ý chí vượt khó
An Dương Vương cùng nhân dân kiên trì xây dựng thành trì, không bỏ cuộc dù gặp nhiều trở ngại, thể hiện ý chí kiên cường, không đầu hàng trước khó khăn.

*) Lòng yêu nước, bảo vệ quê hương
Việc xây thành để giữ vững đất nước, chống lại ngoại xâm thể hiện lòng yêu nước, trách nhiệm của người lãnh đạo với dân tộc.

*) Sự hòa hợp giữa con người với thiên nhiên, thần linh
Sự giúp đỡ của thần thổ và thần Kim Quy thể hiện quan niệm truyền thống về mối quan hệ hài hòa giữa con người và các thế lực siêu nhiên, thể hiện sự kính trọng thiên nhiên và tín ngưỡng tâm linh.

*) Giá trị về sự thật và công lý
Việc diệt yêu ma tượng trưng cho cuộc đấu tranh giữa cái thiện và cái ác, bảo vệ cái đúng, cái tốt đẹp cho xã hội.

3. Giá trị nội dung

+ Giá trị lịch sử – văn hóa: Truyện giải thích nguồn gốc tòa thành Loa Thành, biểu tượng của sự phát triển đất nước thời An Dương Vương.

+ Giá trị giáo dục – nhân văn: Ca ngợi tinh thần đoàn kết, sự thông minh, quyết tâm và sự giúp đỡ từ các thế lực thần linh.

+ Tự hào dân tộc: Thể hiện niềm tin vào sức mạnh dân tộc và truyền thống chống giặc ngoại xâm.

4. Giá trị nghệ thuật

+ Kết hợp yếu tố kỳ ảo và thực tế: Yếu tố thần thoại như thần Kim Quy, thổ thần, yêu ma kết hợp với bối cảnh lịch sử tạo nên câu chuyện hấp dẫn, giàu tính biểu tượng.

+ Cấu trúc chặt chẽ, kịch tính: Mạch truyện rõ ràng, có cao trào với các lần tường thành bị đổ và giải pháp thần kỳ.

+ Ngôn ngữ sinh động, giàu hình ảnh: Mô tả chi tiết các hiện tượng ma quái, phép thuật tạo nên không khí huyền bí, kích thích trí tưởng tượng.

+ Ý nghĩa biểu tượng sâu sắc: Loa thành là biểu tượng của sự bền vững, lòng quyết tâm xây dựng quốc gia, sức mạnh chống ngoại xâm.