Đọc truyện: Người thợ săn và mụ chằn (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH NGƯỜI THỢ SĂN VÀ MỤ CHẰN

I. Đọc truyện

NGƯỜI THỢ SĂN VÀ MỤ CHẰN

Chàng thợ săn sau khi lấy được con gái mụ Chằng tình cờ lấy được các bảo bối của mụ ta. Trong quá trình trốn đi, chàng đã giết được mụ Chằng rồi trở về kinh đô. Nhân lúc mẹ vua qua đời, chàng dùng bảo bối cứu sống và được vua ban thưởng lên làm quan.

Ngày xưa có một người thợ săn trẻ tuổi. Như lệ thường, một hôm anh vào rừng sâu săn thú. Mải đuổi theo một con hươu, không ngờ anh lạc vào một nơi chân mình chưa bước tới bao giờ.

Đói và mệt, anh cố tìm đường trở ra. Nhưng anh càng đi lại càng lạc.

Cho đến lúc vạch cây rẽ lá lần xuống khe để tìm nước uống, anh mới trông thấy một ngôi nhà bên bờ suối. Mừng quá, anh tiến đến gọi cửa xin nghỉ chân. Một cô gái từ trong nhà bước ra. Cô có vẻ mừng khi nhìn thấy chàng trẻ tuổi. Cô mời anh vào nhà và không giấu giếm ý nghĩ của mình là từ lâu vẫn muốn kiếm một người bạn trai, nay được gặp anh, cô rất vui lòng. Thấy anh đói, cô dọn thức ăn cho anh ăn. Tuy nghi hoặc, nhưng người thợ săn vẫn ăn uống thỏa sức, ăn xong, cô gái nói:

– Bây giờ anh hãy theo tôi để đưa đi giấu ở một nơi kẻo nguy hiểm đến tính mạng?

Người thợ săn ngạc nhiên, hỏi:

– Tại sao lại nguy?

Đáp:

– Ôi! Anh không biết ư? Mẹ tôi là mụ Chằng, ăn thịt người không tanh. Hôm nay mẹ tôi còn bận đi kiếm mồi. Mẹ tôi mà gặp thì mạng anh khó chu toàn. Nhưng có tôi thì anh chẳng còn phải lo, miễn chúng ta sẽ kết thành đôi lứa. Trong buổi đầu anh hãy tạm ẩn một nơi, đợi tôi khuyên dỗ mẹ, rồi hãy hay.

Đoạn, cô gái đưa anh đến một cái hầm, rồi vần đá lấp kín cửa lại.

Trời tối hẳn mụ chằng mới về. Đến cửa, mụ khịt khịt mũi nói:

– Có mùi thịt người! Có mùi thịt người.

Mặc dù con gái có giấu quanh, mụ chỉ tìm một lát là lôi được người thợ săn ra khỏi hầm. Cô gái chạy lại:

– Xin mẹ tha nó cho con. Con cần có một người chồng. Mẹ đừng giết nó đi!

Mụ Chằng hỏi anh đi săn:

– Mày có bằng lòng lấy nó làm vợ không?

Trước tình thế bắt buộc, anh đành phải trả lời:

– Xin vâng! Xin vâng!

Thế là từ đấy anh thợ săn ở lại đây đóng vai con rể mụ Chằng.

Hai người ăn ở với nhau được ít lâu. Người thợ săn buồn nhớ làng quê, bụng muốn trốn lắm, nhưng nghe vợ nói mụ Chằng nhiều phép thuật nên còn ngần ngại. Một hôm, mụ Chằng đi kiếm mồi, anh cố dỗ vợ để được xem bảo bối của mụ. Vợ anh dẫn anh đến một gian buồng kín, mở ra và nói:

– Cái buồng này luôn luôn khóa kín, mẹ tôi không hề cho ai vào. Hôm nay nhân trộm được chìa khóa mở ra cho anh xem.

Trỏ vào một cái gậy, vợ anh bảo:

– Đây là cái gậy thần, gõ đầu này thì làm chết người, nhưng gõ đầu kia lại làm cho người chết sống lại.

Lại trỏ vào hai cái túi:

– Đây là hai thứ bảo bối: một cái có thể làm cho sông biển nổi thành rừng, một cái có thể làm cho núi đồi sụp xuống thành biển, rất mầu nhiệm!

Người thợ săn làm bộ nghi ngờ, vợ cố cãi, nói:

– Không tin, lúc nào mẹ tôi làm thì anh sẽ biết.

– Nếu thế, để tôi thử dùng gậy gõ vào người nàng xem có hiệu nghiệm không, rồi tôi sẽ làm sống lại sau.

Cuối cùng vợ anh cũng bằng lòng để cho chồng thử. Chồng vừa gõ vào một gậy, vợ lăn ra chết ngay. Nhưng người thợ săn đã có chủ ý sẵn, anh không làm cho con gái mụ Chằng sống lại nữa, mà cướp lấy chiếc gậy và hai túi đựng bảo bối rồi trốn đi.

Anh đi suốt cả một buổi từ sáng đến trưa, không dám dừng lại nghỉ. Khi bóng mặt trời đã ngả về chiều, bỗng nghe có tiếng ào ào đằng sau lưng biết rằng mụ Chằng về trông thấy cơ sự đã đuổi theo kịp mình vì nghe nói mụ có phép rút đất, anh bèn ném mạnh túi bảo bối thứ nhất ra phía sau. Lập tức cả một dãy núi lởm chởm mọc lên, cây cối, tre pheo bạt ngàn sơn dã. Anh lẩm bẩm:

– Cho dù có tài phép gì thì vượt được dãy núi này còn bở hơi tai!

Nói đoạn lại cắm đầu chạy miết. Nhưng khi mặt trời gác núi, anh đã nghe tiếng mụ Chằng hét ở đằng sau:

– Thằng kia, muốn tốt hãy dừng lại!

Người thợ săn hoảng quá, nhưng anh cố trấn tĩnh rút ngay túi bảo bối thứ hai ném mạnh về đằng sau. Sau lưng anh vốn đang là một giải đất liền, bỗng hóa ngay thành một biển nước mênh mông, bờ xa tít tắp. Anh lại vừa chạy vừa lẩm bẩm:

– Muốn đuổi được ta họa có là bay!

Nhưng anh không ngờ rằng mình chạy nhanh là thế, chỉ được một quãng đã thấy mụ đuổi theo gần kịp. Lúc này anh đã mệt quá. Trong cơn nguy cấp, anh đứng lại thủ thế sau một gốc cổ thụ. Khi mụ vượt qua, anh xông ra bất thình lình gõ cho một gậy mụ ngã lăn ra chết quay lơ. Trừ được nạn mụ Chằng, anh ngồi nghỉ cho lại sức. Cuối cùng anh cũng tìm được đường về đến nhà. Bà con xóm giềng thấy anh còn sống ai nấy đều mừng cho anh. Anh không quên dùng gậy phép để cứu giúp mọi người.

Buổi ấy, mẹ vua đột nhiên bị một chứng bệnh nguy kịch. Nhà vua là người rất có hiếu, sai rao khắp nước xem ai chữa được sẽ thưởng cho quan cao lộc hậu. Nghe tin anh thợ săn liền vác cây gậy phép đi vào kinh đô. Nhưng khi vào đến nơi thì mẹ vua chết đã được mấy ngày, sắp làm lễ chôn cất. Anh đến cửa Ngọ môn xin vào chữa. Lính thị vệ cản lại không cho vào. Anh nói:

– Tôi nghe nói hoàng đế đang cầu người chữa bệnh cho hoàng thái hậu kia mà.

Họ trả lời :

– Hoàng thái hậu đã chết cách đây năm ngày rồi, ông vào làm gì nữa.

– Chết rồi, tôi cũng chữa được!

Nghe nói thế lập tức họ dẫn anh vào cung. Vua sai mở nắp áo quan cho anh làm phép. Chỉ một gậy gõ vào xác, mẹ vua đã ngồi nhổm dậy. Vua và hoàng gia hết sức mừng rỡ, ban thưởng cho anh rất hậu, lại cho làm quan.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Người thợ săn và mụ chằn thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một chàng thợ săn tình cờ lạc vào rừng sâu, đến nhà của mụ Chằng – kẻ ăn thịt người. Nhờ cô con gái của mụ, anh được cứu và phải đóng giả làm chồng cô gái. Một hôm, anh lừa lấy được gậy thần và hai túi bảo bối rồi trốn đi. Khi mụ Chằng đuổi theo, anh dùng túi phép tạo núi, hóa biển để cản đường và cuối cùng giết chết mụ bằng gậy thần. Trở về quê, anh cứu giúp dân làng. Sau đó, nhờ gậy thần, anh cứu sống mẹ vua và được ban thưởng làm quan.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Thế là từ đấy anh thợ săn ở lại đây đóng vai con rể mụ Chằng"): Người thợ săn lạc vào nhà mụ Chằng, bị ép cưới con gái mụ và sống tại đó.

+ Phần 2 (Tiếp đến "Anh không quên dùng gậy phép để cứu giúp mọi người"): Chàng thợ săn lừa lấy bảo bối, trốn thoát và giết mụ Chằng.

+ Phần 3 (Còn lại): Chàng cứu người dân và mẹ vua bằng gậy thần, được vua ban thưởng và phong quan.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Chàng thợ săn đã lấy được các bảo bối bằng cách nào?

• Lợi dụng lòng tin của vợ: Anh giả vờ muốn xem bảo bối của mụ Chằng, vợ anh tin tưởng nên dẫn anh đến phòng cất giữ.

• Tìm hiểu chức năng của bảo bối: Anh biết rõ chức năng của gậy thần và hai túi phép – một túi tạo rừng, một túi tạo biển.

• Dùng mưu để giết vợ: Anh giả vờ thử gậy thần và giết vợ, sau đó không làm cho vợ sống lại.

• Cướp bảo bối và trốn đi: Anh nhanh chóng lấy gậy thần, hai túi bảo bối và chạy trốn khỏi nhà mụ Chằng.

2. Chàng thợ săn đã dùng các bảo bối như thế nào để trốn thoát và lập công?

• Dùng túi phép để tạo vật cản:

  • Khi mụ Chằng đuổi theo, anh ném túi thứ nhất tạo nên rừng núi ngăn mụ.

  • Sau đó ném túi thứ hai, tạo thành biển nước sâu thẳm ngăn cản tiếp.

• Giết mụ Chằng bằng gậy thần:

  • Khi mụ vẫn đuổi kịp, anh ẩn nấp sau gốc cây, rồi bất ngờ dùng gậy thần gõ đầu mụ, khiến mụ chết.

• Cứu sống mẹ vua:

  • Sau khi về quê, nghe tin mẹ vua đã mất, anh đến hoàng cung và dùng gậy thần gõ đầu bà, khiến bà sống lại.

• Được trọng thưởng và phong quan:

  • Vua mừng rỡ và ban thưởng, phong cho anh làm quan, vì cứu mẹ vua.

3. Giá trị nội dung

• Ca ngợi trí thông minh và lòng dũng cảm của người lao động (chàng thợ săn dũng cảm, mưu trí để vượt qua hiểm nguy).

• Khẳng định tinh thần chống lại cái ác, cái xấu (mụ Chằng đại diện cho thế lực độc ác, phi nhân tính).

• Tôn vinh người có tài, có công với đất nước, dù xuất thân bình thường.

4. Giá trị nghệ thuật

• Tình huống truyện kịch tính, hấp dẫn: Việc lạc vào nhà mụ Chằng, lấy bảo bối, truy đuổi, đối đầu là những cao trào.

• Nhân vật xây dựng đặc sắc:

  • Người thợ săn: thông minh, dũng cảm.

  • Mụ Chằng: độc ác, có phép thuật.

  • Con gái mụ: hiền lành, mù quáng vì yêu.

• Sử dụng yếu tố kỳ ảo hợp lý: gậy thần, túi phép, phép rút đất… tạo màu sắc hấp dẫn cho truyện cổ tích.

• Kết cấu mạch lạc, logic, giọng kể sinh động, hấp dẫn người đọc từ đầu đến cuối.