Đọc truyện: Cây khế (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH CÂY KHẾ

(ĂN KHẾ TRẢ VÀNG)

I. Đọc truyện

Xưa có một gia đình nọ, người cha và người mẹ mất sớm để lại hai anh em sống với nhau. Người anh thì bản tính tham lam ích kỷ, người em thì ngược lại hiền lành chất phác và luôn biết nhường nhịn. Khi hai anh em lập gia đình, người anh muốn ra ở riêng. Hắn ta nhận hết tất cả nhà cửa ruộng vườn, chỉ để lại cho người em một mảnh đất nhỏ với một cây khế.

Người em không một lời ca thán, hai vợ chồng dựng lều trên mảnh đất ấy và hết lòng chăm sóc cho cây khế. Trời không phụ lòng người, năm đó cây khế trong vườn rất sai trái, quả nào quả nấy cũng mọng nước và vàng ruộm. Người em phấn khởi chờ đến ngày đem khế đi bán để lấy tiền đong gạo.

Nhưng một hôm, có một con chim lạ rất to từ đâu bay tới ăn khế. Thấy chim ăn trái, người em liền cầm lấy một cây gậy để đuổi chim bay đi. Người em nói:

- Chim ơi, vợ chồng ta chỉ có mỗi cây khế này là tài sản đáng giá. Nay chim đến ăn hết khế của ta rồi, chúng ta lấy gì mà sống.

Bỗng nhiên, con chim cất tiếng nói:

- Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba gang, mang đi mà đựng.

Hai vợ chồng người em nghe chim nói tiếng người, cảm thấy vô cùng kỳ lạ, nhưng anh cũng bảo vợ lấy một chiếc áo cũ may chiếc túi ba gang như chim nói.

Hôm sau chim lại tới ăn khế, ăn xong chim bảo người em cưỡi lên lưng. Chim bay đi rất xa, bay qua một ngọn núi cao, qua một vùng biển rộng. Cuối cùng chim đáp lại một hòn đảo hoang chứa đầy vàng bạc và châu báu. Người em lấy đủ số vàng bạc vào chiếc túi ba gang rồi lại cưỡi trên lưng chim trở về nhà.

Từ ngày đó, người em trở nên giàu có, vì tiền bạc nhiều mà ăn cũng chẳng hết, người em lấy một số ra để giúp đỡ những người nghèo trong vùng. Ai ai cũng yêu quý người em vì tính tình tốt bụng lại biết giúp đỡ người.

Người anh thấy người em giàu có bất thường nên mon men sang hỏi chuyện. Người em thật thà kể lại cho anh nghe câu chuyện mình được chim thần chở đi lấy vàng ở hòn đảo nọ. Nghe xong, lòng tham nổi lên, anh ta đòi đổi toàn bộ gia tài lấy mảnh vườn và cây khế của người em. Chiều lòng anh, người em cũng bằng lòng.

Vào mùa năm sau, cây khế vẫn tiếp tục sai trái. Một hôm, chim lại bay tới để ăn khế, vợ chồng người anh giả nghèo giả khổ khóc lóc kêu than, chim bèn nói: "Ăn một quả, trả cục vàng, may túi ba gang, mang theo mà đựng".

Người anh mừng quá, giục vợ may túi không phải 3 gang mà là 12 gang để đựng được nhiều vàng.

Hôm sau chim thần tới đưa người anh đi lấy vàng. Anh ta bị lóa mắt bởi vàng bạc châu báu trên hòn đảo, nhồi đầy túi rồi, người anh còn cố nhét vàng quanh người. Chim giục mãi anh ta mới chịu leo lên lưng chim để trở về.

Đường thì xa, vàng thì nặng, chẳng mấy chốc chim thần đã thấm mệt. Mấy lần chim bảo người anh vứt bớt vàng đi cho nhẹ nhưng anh ta vẫn khăng khăng ôm lấy túi vàng không chịu buông. Khi bay qua biển, bất ngờ có một cơn gió lớn thổi lên, chim không chịu nổi nữa liền nghiêng cánh. Thế là người anh tham lam cùng túi vàng rơi tõm xuống biển.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Cây khế thuộc thể loại truyện cổ tích

2. Tóm tắt

Một gia đình nọ chỉ còn hai anh em, cha mẹ mất sớm để lại một khối gia tài. Vợ chồng người anh vì tham lam đã lấy hết tài sản, chỉ để lại cho người em mảnh vườn nhỏ với một cây khế. Vợ chồng người em hiền lành, chăm chỉ, ngày ngày chăm sóc cho cây khế đợi ngày ra quả mang đi bán kiếm sống. Một hôm, có con chim lớn đậu trên cây ăn khế, người em than khóc thì được chim đền bù bằng cách đưa đến núi thần lấy vàng, từ đó người em trở nên giàu có. Người anh biết chuyện liền sang xin người em cho đổi gia tài lấy mảnh vườn có cây khế. Người em thật thà đồng ý đổi cho người anh. Đến mùa khế chín, chim thần lại đến, người anh cũng giả vờ khóc lóc bù lu và cũng được chim hẹn may túi đi lấy vàng. Người anh với bản chất tham lam, dù may hẳn chiếc túi 12 gang nhưng vẫn cố nhét thêm vàng vào túi áo, túi quần. Cuối cùng chim không chịu được sức nặng mà chao đảo, người anh cùng với số vàng ngã xuống biển và chết.

3. Bố cục

- Phần 1 (Từ đầu đến lại với em nữa): Giới thiệu về nhân vật người em và cách phân chia tài sản của hai anh em.

- Phần 2 (Tiếp đến trở nên giàu có): Chuyện ăn khế trả vàng của người em.

- Phần 3 (Còn lại): Âm mưu của người anh và sự trừng phạt.

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Diễn biến câu chuyện

2. Ý nghĩa câu chuyện

+ Phê phán những kẻ tham lam, ích kỉ.

+ Ca ngợi con người hiền lành, chăm chỉ, nhân hậu.

+ Ước mơ của nhân dân về công bằng và sự sung túc.

3. Giá trị nội dung

+ Truyện Cây khế là câu truyện về bài học đền ơn đáp nghĩa, niềm tin ở hiền sẽ gặp lành và may mắn của nhân dân.

4. Giá trị nghệ thuật

+ Sử dụng thể loại truyện cổ tích với những chi tiết hoang đường, kì ảo.