Đọc truyện: Sự tích thỏ tai dài đuôi ngắn (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH SỰ TÍCH THỎ TAI DÀI ĐUÔI NGẮN

I. Đọc truyện

SỰ TÍCH THỎ TAI DÀI ĐUÔI NGẮN

Các con vật không thể sống yên lành với hai con thú hung ác là cọp và heo rừng. Thỏ đã nghĩ ra cách để giết cả cọp và heo rừng. Do mải mê xem cọp và heo đấu nhau , đuôi thỏ bị nhựa thông dính chặt vào thân cây thông....

Trong một khu rừng nọ, có một con cọp dữ và một con heo rừng hung hãn. Cọp và heo, con thì cậy có móng vuốt sắc, con thì cậy có bộ nanh dài, bắt nạt tất cả mọi loài. Các con vật đều không thể nào sống yên lành với hai con thú hung ác này được.

Mọi loài kéo nhau đến nhà thỏ, để bàn cách giết cọp và heo rừng. Chúng nghĩ mãi, vẫn chẳng tìm ra cách gì. Bỗng thỏ reo to:

– Tôi nghĩ ra rồi! Tôi nghĩ ra rồi!

Các con vật xúm lại. Thỏ ghé tai nói thầm với chúng. Cả bọn đều phục mưu trí của thỏ.

Sáng hôm sau, thỏ tìm gặp cọp trong một bụi rậm. Thỏ khẽ nói vào tai cọp:

– Bác cọp ơi! Thằng heo rừng cứ luôn nói xấu dọa dẫm bác mà bác không biết sao?

Cọp vừa nghe thấy vậy đã giận dữ gầm lên:

– Cái gì? Thằng heo rừng mà dám nói xấu và dọa dẫm ta? Nó nói gì vậy?

– Chu cha! Thỏ làm bộ bí mật – Thằng heo rừng nói bác cọp miệng to, răng to, mặt to mà nhút nhát, chỉ dám bắt nạt bầy dê và loài heo nhà thôi. Heo rừng còn bảo: nếu gặp bác, nó sẽ đâm thủng bụng bác.

Sau đó, thỏ lại chạy theo đường tắt đến tìm gặp heo rừng. Heo rừng đang ngủ trong một cái hang sâu. Thỏ lay heo rừng dậy, giả bộ sợ hãi nói:

– Bác heo ơi! Trốn mau đi! Thằng cọp đang tìm bác để ăn thịt đấy! Nó bảo phải cắn cổ heo rừng, vì heo rừng chỉ chuyên phá mì, phá bắp.

Heo rừng hộc lên giận dữ. Thỏ nói thêm:

– Thằng cọp nói rằng phải cắn cổ bác, xem tim bác có to không.

Heo rừng vốn lì lợm và ngang ngạnh. Nó chẳng nói chẳng rằng, chạy ngay đi tìm cọp.

Hai con vật hung dữ gặp nhau. Chúng mắng nhiếc, xỉ vả nhau thậm tệ. Cọp nói rằng heo rừng là loài chết đói. Heo rừng rủa cọp là bị quỷ Briơng ăn thịt. Mỗi lúc chúng một hung hăng, nhưng chúng vẫn sợ nhau. Chúng hẹn bảy ngày nữa sẽ gặp nhau để thử sức.

Trong bảy ngày ấy, cọp lăn mình mãi ở trên đồi cỏ tranh cho khỏe người. Cả đồi cỏ tranh bị cọp lăn trở thành xơ xác. Cọp định bụng phen này sẽ ăn thịt heo cho hả giận. Còn heo rừng cũng lăn mình trong bùn suốt bảy ngày, để bùn trát vào da hết lớp này đến lớp khác. Heo rừng định bụng làm gẫy răng cọp, đâm cọp lòi ruột ra để cọp hết thói ba hoa.

Đến ngày thứ bảy, cọp và heo rừng gặp nhau ở một trảng lớn ven suối. Chúng chẳng nói với nhau một lời, cứ lẳng lặng xông vào cắn xé nhau. Thỏ ngồi trên một thân cây thông, hò hét ầm ĩ, kích cho hai con vật đánh nhau chí tử.

Cọp và heo rừng đánh nhau cho đến khi trời tối mịt, lại suốt cả ngày hôm sau. Cọp nhiều lần ngoạm vào mình heo, bị gẫy cả răng. Khắp mình heo rừng cũng đầy vết thương. Cả hai con vật, máu chảy đầm đìa, cùng gầm lên giận dữ và đau đớn. Mọi thú rừng đều im tiếng theo dõi hai tên chúa rừng đánh nhau. Riêng thỏ vẫn ngồi trên thân cây thông hò hét cổ vũ làm cho hai con vật càng điên tiết lao vào nhau mạnh hơn.

Đến ngày thứ ba, heo rừng bị què một chân, còn cọp bị mù một mắt. Chúng lảo đảo lao vào nhau lần cuối cùng. Cả hai con vật ngã nhào xuống suối. Chúng chìm nghỉm, không đủ sức bơi vào bờ nữa.

Giữa lúc mọi loài vật kéo nhau ra suối xem xác hai con vật hung ác, thỏ bỗng thấy đuôi nó bị nhựa thông dính chặt vào thân cây thông. Thỏ cố sức đứng dậy, vùng ra, mà không được. Nó đành ngồi nghĩ, nghĩ mãi, và rồi nghĩ ra một kế. Thỏ chờ đúng lúc bác voi ở trong rừng đi ra, liền hét lên thật to.

– Dừng lại! đây là suối nước của ta. Ai ra suối cũng phải xin phép!

Bác voi sững lại ngạc nhiên: một chú thỏ nhãi ranh mà dám bắt nạt một bác voi to lớn! Voi tiếp tục đi. Thỏ lại quát:

– Dừng lại! Đây là suối nước của ta. Ai ra suối cũng phải xin phép. Không xin phép, ta sẽ ăn thịt.

Bác voi bực mình, bèn dừng lại, túm lấy tai thỏ, nhấc nó lên và quẳng sang một bên. Thỏ đau điếng nhưng mừng vì thoát nạn, cắm cổ chạy vào rừng.

Thỏ bị bác voi túm tai nên tai dài ra. Còn đuôi thỏ trở nên ngắn cũn vì một mẩu đuôi bị đứt, dính ở thân cây thông ngày ấy!

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Sự tích thỏ tai dài đuôi ngắn thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể rằng trong rừng có hai con vật hung ác là cọp và heo rừng, chuyên bắt nạt muôn loài. Thỏ nghĩ ra kế chia rẽ, khiến hai con vật hiểu lầm nhau, rồi lao vào một cuộc chiến ác liệt. Sau ba ngày đánh nhau, cả hai đều kiệt sức và cùng rơi xuống suối chết.

Thỏ ngồi trên cây thông xem đánh nhau, không ngờ đuôi bị nhựa thông dính chặt vào thân cây. Để thoát ra, thỏ bày trò ngăn voi không được xuống suối nếu chưa xin phép. Voi bực mình nhấc thỏ lên, quăng ra xa. Nhờ vậy, thỏ thoát khỏi thân cây, nhưng bị rách tai và đứt đuôi. Từ đó, tai thỏ dài ra, đuôi thỏ ngắn lại.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Cả bọn đều phục mưu trí của thỏ"): Tình cảnh khu rừng và mưu kế của thỏ

+ Phần 2 (Tiếp đến "Chúng hẹn bảy ngày nữa sẽ gặp nhau để thử sức"): Thỏ ly gián cọp và heo rừng

+ Phần 3 (Tiếp đến "Chúng chìm nghỉm, không đủ sức bơi vào bờ nữa"): Trận đấu giữa cọp và heo rừng

+ Phần 4 (Còn lại): Sự tích tai dài và đuôi ngắn của thỏ

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao thỏ quyết định tiêu diệt cọp và heo rừng?

• Thỏ đại diện cho muôn loài nhỏ bé, yếu đuối, bị cọp và heo rừng bắt nạt. Trong rừng, cọp cậy vuốt, heo cậy nanh, gây ra sự bất công, náo loạn và sợ hãi.

• Là loài vật thông minh, thỏ không chọn cách đối đầu bằng sức mạnh mà dùng trí tuệ để bảo vệ cộng đồng.

• Việc quyết tâm tiêu diệt hai con vật dữ là vì lợi ích chung của muôn loài, và điều này khẳng định lòng dũng cảm và tinh thần đoàn kết.

2. Chi tiết nào thể hiện sự thông minh, nhanh trí của thỏ?

• Thỏ không trực tiếp đánh nhau, mà dùng lời nói khéo léo, nói dối có chủ ý để gieo mâu thuẫn giữa cọp và heo rừng.

• Trong khi các con vật khác bó tay, thì thỏ lại nghĩ ra kế “ly gián”, khiến hai kẻ mạnh tự tiêu diệt lẫn nhau.

• Khi bị dính đuôi vào nhựa thông, thỏ lại nghĩ ra trò lừa voi, làm như mình là chủ suối, để voi tức giận nhấc lên. Nhờ đó, thỏ thoát thân một cách hài hước nhưng khéo léo.

• Điều này thể hiện trí khôn vượt trội, khả năng ứng biến linh hoạt của loài thỏ – vốn yếu về thể lực nhưng mạnh về trí tuệ.

3. Giá trị nội dung

• Ca ngợi trí tuệ, lòng dũng cảm và tinh thần đấu tranh vì cộng đồng của thỏ – một loài vật tuy yếu nhưng thông minh.

• Phê phán sự hung ác, ức hiếp kẻ yếu của cọp và heo rừng – những kẻ mạnh nhưng thiếu tình người, sống vì bản năng.

• Truyện phản ánh chân lý dân gian: kẻ mạnh chưa chắc thắng nếu thiếu trí khôn; người yếu nhưng khôn ngoan vẫn có thể chiến thắng.

• Giải thích dân gian về đặc điểm sinh học của thỏ: tai dài, đuôi ngắn một cách hài hước và giàu tưởng tượng.

4. Giá trị nghệ thuật

• Cốt truyện hấp dẫn, kịch tính, có cao trào rõ ràng: kế hoạch – đấu trí – hành động – kết cục.

• Xây dựng nhân vật sinh động, có tính cách rõ rệt: thỏ thông minh, cọp và heo rừng hung dữ, voi hiền nhưng nóng tính.

• Yếu tố hài hước, bất ngờ, đặc biệt ở đoạn thỏ bị dính nhựa thông, lừa voi giúp mình thoát thân.

• Ngôn ngữ giản dị, đậm tính dân gian, gần gũi với trẻ em và người dân.

• Truyện có kết cấu truyện kể dân gian pha yếu tố “sự tích”, lý giải đặc điểm động vật, khiến người đọc dễ nhớ, dễ truyền miệng.