Đọc truyện: Người lấy cóc (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH NGƯỜI LẤY CÓC

I. Đọc truyện

NGƯỜI LẤY CÓC

Chàng thư sinh đòi lấy cô cóc bằng mọi cách mặc dù cha mẹ can ngăn. Sau bao lâu chờ đợi thì cô vợ cóc đã biến thành một cô gái xinh đẹp hơn người. Chàng rất vui mừng vội lấy lốt da cóc của vợ đem đi đốt tiêu tan. Người vợ đành giữ hình người sống bên chồng thật hạnh phúc và sinh được nhiều con cái.

Ngày xưa, có hai vợ chồng nông dân hiếm hoi, cầu Trời khấn Phật mãi người vợ mới có thai, nhưng đến khi sinh ra, không phải là người mà lại là một con cóc.

Con cóc lớn lên, biết nói tiếng người, song hình thù sần sùi, xấu xí, khiến cha mẹ nó lấy làm buồn phiền, thường than thở với nhau: “Vợ chồng mình già cả, hiếm hoi, tưởng sinh được mụn con nối dòng, trông nom đỡ đần mình, ngờ đâu oan gia nghiệp báo lại sinh ra cóc, còn trông mong gì nữa”!

Cóc nghe thấy thế, khuyên cha mẹ đừng lo. Rồi ngay hôm sau cóc nhảy đi coi ruộng cho cha mẹ, và từ khi nó trông nom đồng áng thì chẳng có ai lấy trộm lúa ruộng nhà nó như trước nữa.

Một hôm, có mấy thư sinh đi qua ruộng nó, dẫm lên lúa, bỗng nghe có tiếng lanh lảnh như giọng con gái bảo rằng: “Xin các cậu đi cho có ý tứ kẻo làm nát lúa nhà em”. Lũ thư sinh nhìn vào ruộng lúa, chẳng thấy ai, chỉ thấy một con cóc đang ngồi đó. Tiếng nói dịu ngọt làm cho một anh trong bọn đâm ra có cảm tình. Chàng thư sinh này bấy lâu đọc sách đạo thần tiên, tin tưởng có sự mầu nhiệm ở đời, nên về nhà nói với cha mẹ xin hỏi cóc làm vợ.

Ban đầu cha mẹ thư sinh tưởng con mình hóa dại, song anh ta cứ một mực đòi lấy cóc làm vợ cho kỳ được, nếu không thì thề quyết chẳng lấy ai. Người cha bèn kiếm cớ từ khước, bảo chỉ có một mình anh ta là con trai, cưới cóc về có sinh ra được con cái để nối dòng không? Thư sinh tin là sẽ có sự nhiệm màu xảy đến trong ngày cưới cóc về, Tiên Phật sẽ giúp cho cóc thành người có đức hạnh, nhan sắc hơn đời. Thấy con đã nhất quyết như vậy, cha mẹ anh ta cũng đành phải chiều theo, đem trầu cau đi hỏi cóc.

Đến ngày cưới, bên nhà trai mang đủ lễ vật, đồ nữ trang, quần áo cho cô dâu như người thường, chàng rể hy vọng Tiên Phật hóa phép cho cóc thành một cô gái xinh tươi như chàng vẫn mộng tưởng. Cả hai họ cũng trông mong như vậy, nhưng đến khi rước dâu, mọi người phải tức cười và xấu hổ vì đưa đón một con cóc nhảy về nhà chồng.

Cha mẹ chồng vừa rầu, phiền cho con trai, vừa chua xót vì con dâu cóc, liền cấp ruộng cho đôi lứa đi ở riêng. Thư sinh cũng buồn lòng, cặm cụi học hành, nghiên cứu các khoa học thần bí, hy vọng gỡ rối cho gia đình, nhất là đối với cha mẹ già đang khát khao có cháu bế. Cóc thì siêng năng công việc ở nhà, thức khuya dậy sớm khuyên chồng chăm chỉ bút nghiên.

Ngày ngày anh ta đi học về thì đã thấy cơm nước sẵn sàng, nhà cửa sạch sẽ ngăn nắp, mới nghĩ bụng rằng trong lúc vắng mình, chắc vợ trút lốt cóc thành người, chứ một con cóc thì làm sao lo việc nội trợ khéo léo được thế kia? Mấy bận anh ta thử rình, ra đi rồi thình lình trở về bất ngờ, hy vọng bắt gặp vợ là một cô gái xinh đẹp, song chỉ thấy một con cóc sần sùi ở nhà. Anh van nài cóc hóa thành người đẹp cho mình được sung sướng, nhưng cóc vẫn thản nhiên không tỏ vẻ gì cả.

Một tối, anh cho cóc hay tin mình được bổ đi dạy ở trường tỉnh, ngỏ thật rằng mình không thể đưa vợ đi theo nếu vợ vẫn giữ lốt cóc. Từ ngày cưới về anh ta đã chịu biết bao lời chế diễu của hàng xóm, bè bạn. Hơn nữa, cha mẹ vẫn thúc dục anh lấy thêm vợ khác để có con nối nghiệp tông đường. Cóc lặng yên nghe chồng than thở, khuyên chồng chớ nên quá buồn phiền, và xin phép hôm sau về nhà thăm cha mẹ.

Sáng ngày, cóc đi theo chồng, được một quãng thì nhảy vào một cái bụi bên đường. Thư sinh dừng bước lại thì thấy ở bụi cây đi ra một cô gái xinh đẹp lạ lùng, quá sức ước mong của anh bấy lâu. Anh sung sướng ngẩn ngơ nhìn người vợ đẹp lại gần, say đắm ngắm nghía vợ từ đầu đến chân rồi thiết tha xin vợ từ đây cứ giữ hình người. Biết là vợ đã trút lốt cóc ra trong bụi, anh ta kiếm cớ đi lùi lại sau rồi chạy lẻn đến bụi tìm lốt cóc mà dấu vào mình.

Đến nhà, cha mẹ thư sinh mừng rỡ thấy con dâu cóc đã hóa ra người xinh đẹp, dịu dàng. Anh chồng hân hoan thừa lúc mọi người không để ý đến, đem lốt da cóc bỏ vào bếp lửa cho tiêu tan. Hai vợ chồng ở lại nhà cha mẹ cả đôi bên luôn mấy ngày, vui vẻ tiệc tùng liên tiếp rồi mới trở về nhà.

Trên đường về vợ kiếm cớ vào bụi cây để tìm lại lốt cũ, không thấy, chồng mới cho hay là mình đã lấy đốt đi rồi. Vợ đành phải giữ nguyên hình người để về với chồng.

Hai vợ chồng ăn ở với nhau đằm thắm vui vẻ, vợ sinh được nhiều con cái, chồng học thi đỗ cao làm nên chức lớn, sống một đời sung sướng.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Người lấy cóc thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một đôi vợ chồng hiếm muộn, sinh ra được một con cóc biết nói tiếng người. Dù hình dáng xấu xí, cóc lại hiếu thảo, chăm lo việc nhà chu đáo. Một chàng thư sinh, tin vào điều mầu nhiệm, nhất quyết lấy cóc làm vợ bất chấp lời can ngăn của gia đình. Sau nhiều năm, cóc vẫn giữ lốt cũ nhưng chăm sóc chồng tận tụy. Đến một ngày, cóc hiện nguyên hình là một cô gái xinh đẹp. Quá hạnh phúc, chàng thư sinh tìm và đốt lốt cóc đi. Từ đó, hai vợ chồng sống với nhau hạnh phúc, con cái đầy đàn, chồng thi đỗ làm quan lớn, gia đình êm ấm trọn đời.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "chẳng có ai lấy trộm lúa ruộng nhà nó như trước nữa"): Hoàn cảnh gia đình và sự ra đời kỳ lạ của cóc

+ Phần 2 (Tiếp đến "cũng đành phải chiều theo, đem trầu cau đi hỏi cóc"): Chàng thư sinh muốn cưới cóc làm vợ

+ Phần 3 (Tiếp đến "Vợ đành phải giữ nguyên hình người để về với chồng"): Cuộc sống sau hôn nhân và biến cố

+ Phần 4 (Còn lại): Cuộc sống sung túc, hạnh phúc về sau

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao chàng thư sinh lại nhất quyết lấy cóc làm vợ dù bị cha mẹ ngăn cản?

• Chàng thư sinh là người có niềm tin vào điều mầu nhiệm trong cuộc sống, tin vào đạo thần tiên, tin rằng vẻ bề ngoài không phải là tất cả. Khi nghe thấy tiếng nói ngọt ngào và dịu dàng của cóc, anh cảm nhận được một tâm hồn trong sáng, khác biệt ẩn giấu sau dáng vẻ xấu xí.

• Dù cha mẹ lo sợ con dâu không sinh được con hay sợ điều tiếng, chàng thư sinh vẫn kiên quyết bảo vệ lựa chọn của mình. Điều đó cho thấy chàng là người có bản lĩnh, chân thành, trọng cái tâm hơn hình thức. Đây là biểu hiện của tình yêu lý tưởng, tin vào nhân duyên, tin vào điều tốt đẹp dù nó chưa lộ diện.

2. Hành động đốt lốt cóc của chàng thư sinh có ý nghĩa gì?

• Sau khi vợ hiện nguyên hình là một cô gái xinh đẹp, thư sinh không muốn nàng phải quay lại dáng vẻ xấu xí nữa. Anh lén lấy và đốt đi lốt cóc, mong giữ mãi người vợ đẹp bên mình.

• Hành động này vừa thể hiện niềm vui sướng tột cùng, vừa là biểu hiện của một sự chiếm hữu mang tính yêu thương sâu sắc: anh không muốn đánh mất điều tốt đẹp khi đã có được.

• Tuy nhiên, việc đốt lốt da cóc cũng mang ý nghĩa biểu tượng: sự vĩnh viễn chuyển hóa, như việc con người chấp nhận thân phận mới, số phận mới và gắn bó với nhau suốt đời. Nó cũng cho thấy lòng tin vào bản chất con người hơn là hình hài bề ngoài.

3. Giá trị nội dung

• Truyện thể hiện thông điệp “đừng nhìn mặt mà bắt hình dong”, vẻ ngoài có thể xấu xí nhưng ẩn sau đó là tâm hồn đẹp, phẩm chất quý giá.

• Tôn vinh những giá trị nhân văn: lòng hiếu thảo, đức hy sinh, sự chân thành, thủy chung và niềm tin vào điều tốt đẹp trong cuộc sống.

• Câu chuyện cũng ca ngợi tình yêu vượt lên định kiến xã hội, vượt qua hình thức để đến với sự đồng điệu tâm hồn và đạo lý vợ chồng.

• Qua hình tượng người vợ cóc, truyện cũng gửi gắm ước mơ vươn lên, lột xác để tìm hạnh phúc và công nhận trong xã hội.

4. Giá trị nghệ thuật

• Truyện mang yếu tố kỳ ảo, thần kỳ đậm màu sắc dân gian, giúp người đọc dễ liên tưởng, cảm nhận và tin vào những điều tốt đẹp.

• Cách kể chuyện mạch lạc, hấp dẫn, có cao trào và nút thắt rõ ràng (việc hóa thân, việc đốt lốt cóc, sự biến đổi về hình dạng).

• Xây dựng hình tượng độc đáo, cô cóc biết nói tiếng người, làm việc khéo léo, thầm lặng hy sinh và giữ gìn hạnh phúc gia đình.

• Ngôn ngữ giản dị, gần gũi với lời kể dân gian, nhưng chứa nhiều tầng ý nghĩa sâu sắc.