Đọc truyện: Chum vàng trong ruộng (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH CHUM VÀNG TRONG RUỘNG

I. Đọc truyện

CHUM VÀNG TRONG RUỘNG

Xưa có người nhà nghèo, một hôm ra ruộng cày, cày thấy một chum vàng. Người ấy đào lên, lễ mễ bưng để trên bờ ruộng.

Tối về nhà khoe với vợ rằng: “Hôm nay tôi đi cày, bắt được một chum vàng to. Tôi bưng để trên bờ ruộng”.

Vợ bảo: “Của trời đã cho sao không mang về. Ngộ đêm nay có đứa nào lấy mất thì làm thế nào?”

Chồng nói: “Thật có phải của trời cho, thì tự nhiên đem về nhà này, chẳng đứa nào lấy được cả. Mà không thật của trời cho, đứa nào nó lấy thì lấy tôi không tiếc”.

Đang lúc hai vợ chồng trò chuyện với nhau thì có hai thằng kẻ trộm rình ở ngoài nhà, nó nghe được hết cả. Hai thằng bèn bảo nhau tìm ra bờ ruộng.

Quả nhiên, thấy chum vàng ở đấy. Hai thằng lấy làm mừng rỡ, vội vàng khiêng về nhà. Nhưng đến lúc mở ra, trợn trừng, trợn trạc định chia nhau, thì vàng chẳng thấy đâu, chỉ thấy đầy một chum rắn. Hai thằng sợ hãi, chưa kịp đổ ra xem, thì trời đã sáng, vội đậy nắp lại để giấu một nơi.

Sáng hôm sau, người kia lại ra ruộng cày, thì chẳng thấy chum vàng đâu nữa. Xong buổi cày, về nhà, vợ hỏi: “Thế nào? Chum vàng làm sao?”

Chồng nói: “Hôm qua tôi để chum vàng bên bờ ruộng rõ ràng. Hôm nay tôi đi cày không thấy đâu nữa. Không biết đứa nào nó đem đi đâu rồi ấy”.

Vợ bảo: “Ai bảo con người khờ dại thế ! Của đã bắt được mà không đem về. Bỏ ở giữa trời, thì tất có đứa nó phải khiêng đi, yên làm sao được!”

Lúc hai vợ chồng nói chuyện, thì ra hai thằng kẻ trộm lại rình, chúng nghe rõ cả đầu đuôi, lấy làm tức giận, bảo nhau rằng: “Rắn mà nó trông ra vàng ! Hai vợ chồng nó đang tiếc với nhau ! Ta lại đem ra bờ ruộng”.

Nói rồi, hai thằng liền về nhà, khiêng cái chum vàng đem ra bờ ruộng trả. Sáng hôm sau, người kia ra đi cày thì lại thấy cái chum ở đấy rồi. Người ấy đem mở ra xem thì lại thấy vàng vẫn còn nguyên như trước.

Tối về nhà, lại khoe với vợ rằng: “Này nhà nó này! Tôi đã bảo mà, của trời đã cho mình, thì chẳng ai lấy được. Hôm nay, tôi đi cày lại thấy chum vàng ở bờ ruộng”.

Vợ nói: “Thôi đi đừng nói lếu nữa đi. Cứ nay bắt được chum vàng, mai đã mất chum vàng… Ai mà tin được!”

Chồng bảo: “Thì thật mà! Tôi lại thấy cái chum ở bờ ruộng, tôi mở ra xem rõ ràng có vàng thật mà, nhưng tôi chẳng đem về làm gì. Có phải của trời cho, thì tự khắc nó phải bò về nhà”.

Đêm hôm ấy hai thằng kẻ trộm vẫn còn rình nữa, nghe thấy hai vợ chồng nhà ấy nói chuyện, lấy làm tức mình, bảo nhau rằng: “Ừ mày bảo nó bò về nhà, thì ông cho nó bò về để cắn chết cả hai vợ chồng mày cho bõ ghét”.

Rồi hai thằng mò ra bờ ruộng, con mắt tráo trưng mở chum ra xem lại. Quả nhiên thấy lúc nhúc những rắn. Chúng vội vàng đậy nắp lại, và khiêng bỏ vào nhà người cày ruộng, rồi chạy mất.

Người kia sáng dậy, ra vườn, thấy chum vàng ở đấy rồi, gọi vợ lại bảo: “Bu nó này! Tôi nói có sai đâu! Của trời đã cho thì tự nhiên nó phải bò về nhà. Cái chum vàng ở kia kìa rồi. Bu nó ra mà xem”.

Vợ chạy ra xem, thì quả nhiên đầy một chum vàng thật. Bấy giờ chồng mới chịu lấy vàng cất vào trong nhà. Và từ đó, hai vợ chồng mới đem cái vàng ấy mà làm giàu làm có, ăn tiêu rất sung sướng. Vì tích này mới rõ câu:

“Số giàu đem đến nhửng nhưng,

Lọ là con mắt tráo trưng mới giàu”. Là có nghĩa vậy.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Chum vàng trong ruộng thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Truyện kể về một người nông dân nghèo tình cờ cày được một chum vàng ngoài ruộng. Tuy nhiên, vì tin rằng “của trời cho thì tự khắc sẽ về”, anh không mang về mà để lại bờ ruộng. Hai tên trộm nghe lén được chuyện, đến lấy chum vàng mang về nhưng khi mở ra thì chỉ toàn rắn. Quá sợ, chúng giấu chum đi.

Sáng hôm sau, người nông dân không thấy chum vàng đâu, vợ trách chồng dại. Hai tên trộm lại rình nghe, nghĩ rằng hai vợ chồng tiếc vàng, liền mang trả lại chum ra bờ ruộng. Người nông dân lại thấy vàng nhưng vẫn không mang về, nói rằng nếu là của trời cho thì nó sẽ tự bò về nhà. Tức tối, hai tên trộm khiêng chum về đặt vào sân nhà anh.

Sáng hôm sau, vợ chồng người nông dân thấy chum vàng thật được “bò” về nhà, mới tin là của trời cho. Từ đó, họ trở nên giàu có. Câu chuyện cho thấy niềm tin vào số phận và triết lý “có đức mặc sức mà ăn”.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "Mà không thật của trời cho, đứa nào nó lấy thì lấy tôi không tiếc"): Người nông dân tìm được chum vàng

+ Phần 2 (Tiếp đến " cả hai vợ chồng mày cho bõ ghét"): Hai tên trộm lấy vàng và bị lừa

+ Phần 3 (Còn lại): Chum vàng về nhà và kết thúc có hậu

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao người nông dân không lấy chum vàng về ngay mà lại để ngoài bờ ruộng?

• Người nông dân có đức tin và quan niệm rằng của cải nếu thực sự do trời ban thì sẽ không mất đi. Anh tin vào số mệnh và lẽ công bằng của trời đất, nên dù nghèo vẫn không tham lam, cũng không vội vàng.

• Việc để chum vàng lại không phải do ngờ nghệch, mà là một hành động có suy nghĩ sâu xa, thể hiện sự thản nhiên, thanh thản, không toan tính.

• Đây cũng là hình ảnh đại diện cho tấm lòng trong sạch, không bị của cải làm mờ mắt, khác hẳn với sự tham lam, toan tính của hai tên trộm sau đó.

2. Hành động của hai tên trộm có ý nghĩa gì trong câu chuyện?

• Hai tên trộm đại diện cho những kẻ tham lam, vội vàng, chỉ nhìn bề ngoài – nghe được thông tin đã lập tức hành động mà không suy xét.

• Khi lấy được vàng nhưng lại thấy rắn, chúng tức giận, ngờ vực, không hiểu được đạo lý "của trời" nên tiếp tục can thiệp, tạo thành chuỗi hành động trớ trêu khiến chính chúng phải khiêng trả vàng về nhà người nông dân.

• Qua đó, truyện ngụ ý kẻ tham lam sẽ chẳng bao giờ đạt được điều mình mong muốn, và trời không phụ người lương thiện. Của cải vật chất không dễ dành cho kẻ gian.

3. Giá trị nội dung

• Ca ngợi đức tính thật thà, liêm khiết và lòng tin vào số mệnh của người nông dân nghèo.

• Phê phán sự tham lam, toan tính, thiếu suy xét qua hình ảnh hai tên trộm.

• Thể hiện triết lý dân gian: “Của trời cho thì không ai lấy được, còn của không phải của mình thì cố giữ cũng vô ích.”

• Câu chuyện khẳng định: Người hiền lương, thành tâm thì ắt sẽ được trời phù hộ, còn kẻ xấu thì dù cố mấy cũng chẳng nên công cán gì.

4. Giá trị nghệ thuật

• Lối kể chuyện dân gian hấp dẫn, mạch truyện đơn giản nhưng lôi cuốn.

• Yếu tố hoang đường – kỳ ảo như “vàng hóa rắn, rắn hóa vàng” giúp tăng tính huyền ảo và giáo huấn nhẹ nhàng.

• Nghệ thuật đối lập giữa hai vợ chồng nông dân và hai tên trộm tạo nên tính kịch và mâu thuẫn lôi cuốn người đọc.

• Ngôn ngữ bình dị, mộc mạc, giàu khẩu ngữ, mang đậm hơi thở dân gian, dễ nhớ, dễ kể lại.

• Truyện kết lại bằng một câu tục ngữ dân gian, tạo ấn tượng sâu sắc và tính giáo dục cao.