Đọc truyện: Anh em họ Điền (tóm tắt, thể loại, bố cục, tìm hiểu chi tiết câu chuyện)

TRUYỆN CỔ TÍCH ANH EM HỌ ĐIỀN

I. Đọc truyện

ANH EM HỌ ĐIỀN

Có dòng họ Điền, nhà có ba anh em. Họ sống chung với nhau rất tử tế, đến khi người thứ hai lấy vợ. Người vợ này tính tình ích kỉ, hay sinh sự, lắm lời sau đó còn nhất quyết đòi ra ở riêng. Nên ba anh em đành chia gia tài đều như nhau. Chia hết mọi thứ chỉ còn cây cổ thụ trước nhà nên họ quyết định gọi thợ đến hạ xuống chia làm ba. Nhưng ngay hôm sau cây cổ thụ khô héo, người anh khóc nức nở vì sắp chia xa nhau. Hai người em thấy vậy cũng khóc, người vợ kia cũng òa khóc. Cuối cùng họ lại chung sống vui vẻ hòa thuận với nhau.

Ngày xưa, có dòng họ Điền, anh em sống với nhau từ đời nọ tới đời kia rất hòa thuận. Về sau họ này chỉ còn có 3 anh em. Ba người vẫn chung sống với nhau vui vẻ tử tế, cho đến khi người thứ hai lấy vợ. Người vợ tính tình ích kỉ, lại hay sinh sự, lắm lời, nên không khí trong gia đình không còn được như xưa. Rồi một hôm người vợ nhất quyết đòi chia gia tài của ba anh em, và bắt ép chồng đi ở riêng. Người chồng ban đầu nghĩ tình anh em bấy lâu nay sum họp mà không nỡ chia lìa, nhưng vì người vợ ngày đêm cằn nhằn khó chịu, kiếm chuyện gây gổ trong nhà, nên rồi cũng đành phải nghe theo vợ, nói với anh em đi ở riêng. Người anh cả khuyên can không được cũng đành phải chia của cha mẹ để lại ra làm 3 phần đều nhau. Chỉ còn một cây cổ thụ trước nhà, cành lá sum xuê xanh tốt, chưa biết làm cách nào để chia cho đều. Ba anh em cùng nghĩ ngợi, rồi sau cùng quyết định gọi thợ về hạ cây xuống, cưa xẻ thành ván để chia làm 3 phần.

Đền hôm định hạ cây xuống, buổi sáng 3 anh em ra vườn thì thấy cây cổ thụ đã khô héo từ bao giờ. Người anh cả bèn ôm lấy cây mà khóc nức nở. Hai người em thấy vậy mới bảo anh:

“Một thân cây khô héo, giá phỏng là bao mà anh phải thương tiếc như thế?

Người anh cả đáp lại rằng: “Có phải anh khóc vì tiếc cây đâu, song nghĩ vì loài cây cỏ vô tri kia nghe thấy sắp phải chia lìa mà mà còn biết buồn phiền khô héo đi, huống gì chúng ta đây là người cùng ruột thịt. Anh thấy cây mà suy đến cảnh anh em chúng ta, anh mới phải khóc.”

Nghe anh nói, hai người em hiểu ý đưa mắt nhìn nhau rồi cùng òa khóc. Người vợ xúi chồng đi ở riêng thấy vậy cũng rơm rớm nước mắt, đâm ra hối hận, cúi đầu xin lỗi 2 anh và thề không bao giò còn tính đến việc chia lìa nhau nữa.

Từ hôm đó, 3anh em lại ở với nhau êm ấm, vui vẻ như trước. Cây cổ thụ nọ đã khô héo cũng trở lại xanh tươi như trước.

II. Tìm hiểu thêm

1. Thể loại

Truyện Anh em họ Điền thuộc thể loại truyện cổ tích.

2. Tóm tắt truyện cổ tích

Ngày xưa có dòng họ Điền, nổi tiếng vì các thế hệ anh em luôn sống chan hòa, đùm bọc nhau. Về sau chỉ còn ba anh em cùng chung sống rất hòa thuận, cho đến khi người em thứ hai lấy vợ. Người vợ có tính ích kỷ, hay gây sự, khiến không khí gia đình dần bất hòa. Cuối cùng cô ta đòi chồng chia gia tài và ra ở riêng. Ba anh em đành chia tài sản đều nhau, nhưng khi chuẩn bị chặt cây cổ thụ duy nhất còn lại để chia, thì sáng hôm sau cây bỗng khô héo. Người anh cả ôm cây khóc vì tiếc tình nghĩa anh em, không phải vì cây. Hai em nghe thế cũng xúc động, rồi cả ba cùng khóc. Người vợ thấy cảnh đó cũng hối hận, xin lỗi và cam kết không chia lìa nữa. Từ đó, cả ba anh em sống hòa thuận trở lại, cây cổ thụ cũng hồi sinh.

3. Bố cục truyện

+ Phần 1 (Từ đầu đến "cũng đành phải nghe theo vợ, nói với anh em đi ở riêng"): Cuộc sống yên ấm và mâu thuẫn bắt đầu nảy sinh

+ Phần 2 (Tiếp đến "3 anh em ra vườn thì thấy cây cổ thụ đã khô héo từ bao giờ"): Chia gia tài và sự kiện cây cổ thụ khô héo

+ Phần 3 (Còn lại): Sự hối hận, hòa giải và đoàn tụ

III. Tìm hiểu chi tiết

1. Vì sao cây cổ thụ bỗng khô héo khi ba anh em định chia lìa?

• Cây cổ thụ là biểu tượng cho sự gắn bó lâu đời và tình nghĩa bền chặt giữa ba anh em. Khi có ý định chia lìa, chặt bỏ cây để chia tài sản, cây cũng như cảm nhận được nỗi buồn, nên tự nhiên héo rũ.

• Theo cách nhìn dân gian, cây cối cũng có linh hồn, và cây gắn bó bao năm với mái nhà, với tình cảm của con người, thì cũng mang nỗi đau chia ly như chính những người sống dưới tán cây đó.

• Vì vậy, việc cây khô héo mang một hàm ý sâu xa, rằng khi tình cảm anh em tan vỡ, không chỉ con người mà vạn vật quanh họ cũng bị ảnh hưởng. Cây như một tấm gương phản chiếu cảm xúc và hậu quả của sự rạn nứt tình thân.

• Đây là một chi tiết đầy chất thơ, làm tăng chiều sâu cảm xúc cho truyện.

2. Vì sao người vợ lại hối hận và thay đổi sau khi chứng kiến cảnh ba anh em khóc bên cây cổ thụ?

• Ban đầu, người vợ vì ích kỷ và muốn hưởng lợi riêng nên ép chồng ra ở riêng, không quan tâm đến tình nghĩa anh em.

• Tuy nhiên, khi chứng kiến người anh cả ôm cây mà khóc vì nghĩ đến sự chia lìa ruột thịt, rồi đến hai em cũng xúc động bật khóc, trái tim người vợ được đánh thức.

• Hành động và lời nói của người anh cả rất chân thành, cho thấy rằng sự chia cắt không chỉ làm tan vỡ một gia đình mà còn khiến những thứ vô tri như cây cối cũng tổn thương.

• Trước sự chân thành đó, người vợ cảm thấy ăn năn, hối hận, nhận ra lỗi lầm của mình. Từ đó, cô chủ động xin lỗi và cam kết giữ gìn tình cảm gia đình, không chia rẽ nữa.

• Diễn biến này cho thấy sự cảm hóa và sức mạnh của tình cảm gia đình chân thật có thể thay đổi được cả những người cố chấp, ích kỷ.

3. Giá trị nội dung

• Truyện đề cao tình cảm anh em, sự hòa thuận trong gia đình – một giá trị đạo đức cốt lõi trong đời sống người Việt.

• Phê phán nhẹ nhàng những người có tính ích kỷ, chỉ biết nghĩ đến bản thân mà làm tan vỡ tình thân ruột thịt.

• Ca ngợi sự bao dung, chân thành, cảm hóa bằng tình thương hơn là bằng sự giận dữ hay bạo lực.

• Thể hiện niềm tin của người xưa rằng thiên nhiên, cây cối cũng có linh hồn, có thể cảm nhận được tình cảm của con người.

4. Giá trị nghệ thuật

• Bố cục truyện chặt chẽ, có mở đầu, mâu thuẫn, cao trào và kết thúc có hậu.

• Xây dựng hình ảnh cây cổ thụ như một biểu tượng sâu sắc của sự đoàn tụ, gắn bó, giàu tính tượng trưng.

• Ngôn ngữ mộc mạc, dễ hiểu, gần gũi với đời sống thường ngày, mang chất kể dân gian truyền thống.

• Chi tiết giàu cảm xúc: cảnh ba anh em cùng khóc, cây khô héo rồi hồi sinh... mang giá trị biểu cảm mạnh mẽ và gây xúc động.

• Truyện kết thúc có hậu, truyền đi thông điệp nhẹ nhàng nhưng sâu sắc: “Chia sẻ là mất mát, đoàn kết là sinh sôi.”