Tác giả Vũ Tú Nam - Cuộc đời và sự nghiệp

Bài viết Tác giả Vũ Tú Nam - Cuộc đời và sự nghiệp giới thiệu đến bạn đọc những nét tiêu biểu về cuộc đời cũng như những thành tựu trong suốt quá trình sự nghiệp của nhà văn Vũ Tú Nam.

1 806 13/07/2025


Tác giả Vũ Tú Nam - Cuộc đời và sự nghiệp

Tác giả Vũ Tú Nam - Cuộc đời và sự nghiệp (ảnh 1)

1. Tiểu sử nhà văn Vũ Tú Nam

- Ngày sinh: 05/10/1929 - 09/09/2020, thọ 90 tuổi

- Quê quán: Lương Kiệt, xã Liên Minh, huyện Vụ Bản, Nam Định

- Gia đình: Anh trai là nhà thơ Vũ Cao, em trai là nhà văn Vũ Ngọc Bình. Vợ là nhà văn – nhà báo Thanh Hương (nguyên Tổng biên tập báo Phụ nữ Việt Nam); con trai họa sĩ Vũ Huy; cháu nội là siêu mẫu Hà Anh

- Thời đại: Giai đoạn 20–21, hoạt động từ thời kháng chiến chống Pháp đến giai đoạn hòa bình và đổi mới; gắn bó với báo chí quân đội rồi Hội Nhà văn; giữ chức vụ cao cấp văn nghệ như tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam khóa IV, đại biểu Quốc hội khóa IX

- Cuộc đời:

  • 1947: Tham gia chiến dịch, viết cho báo Chiến sĩ (Liên khu 4).

  • 1950: Chuyển về báo Quân đội Nhân dân; sau đó là Tạp chí Văn nghệ Quân đội

  • 1958–1994: Làm việc tại báo Văn Nghệ – giữ vai trò thư ký, phó tổng biên tập, giám đốc NXB Tác phẩm Mới, Tổng thư ký Hội Nhà văn Việt Nam khóa IV

  • Được bầu làm đại biểu Quốc hội khóa IX

2. Sự nghiệp văn học của nhà văn Vũ Tú Nam

- Phong cách, cống hiến:

  • Viết văn xuôi phản ánh tâm hồn, quê hương, tình yêu thời chiến; đồng thời có nhiều sáng tác dành cho thiếu nhi

  • Được Hội Nhà nước trao Giải Nhà nước về Văn học – Nghệ thuật năm 2001

  • Được đánh giá là lãnh đạo văn nghệ “đức độ, khoan dung”, mở đường cho nhiều cây bút trẻ như Nguyễn Quang Thiều, Bảo Ninh, Nguyễn Khắc Trường,...

- Các tác phẩm tiêu biểu:

  • Bên đường 12 (1950) – truyện vừa đầu tay, giành giải nhất Văn nghệ Liên khu IV

  • Quê hương (1950), Nhân dân tiến lên (1951), Sau trận Núi Đanh (1951), Ngày xuân (1953), Giành lấy tương lai (1954), Kể chuyện quê nhà (1954)

  • Thử thách thầm lặng (1971); Sống với thời gian hai chiều (1983) – tập truyện ký nổi tiếng

  • Mùa xuân tiếng chim (1985) – truyện ngắn ký

  • Văn Ngan tướng công (1963) – thiên truyện vui, phổ biến cho thiếu nhi, cũng là bản dịch sang tiếng Nga

3. Về các tác phẩm tiêu biểu

3.1. Bà ốm

Tác giả Vũ Tú Nam - Cuộc đời và sự nghiệp (ảnh 1)

Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cảng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.

Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.

Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn trầu của bà kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp gọn gàng. Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.

Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ - gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà mấy chữ: Bà yêu quý của cháu.

Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.

Cháu Loan của bà.

Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế nhị. Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:

- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây....

Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:

- Đây bà thưởng cho.... Nín đi, nín đi nào!...

Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!

(Trích Những truyện hay viết cho thiếu nhi, Vũ Tú Nam (*), NXB Kim Đồng, năm 2019, tr 215-217)

1 806 13/07/2025


Xem thêm các chương trình khác: