Đọc hiểu Xuân không mùa (Xuân Diệu) có đáp án

Đọc hiểu Xuân không mùa

I. Đọc bài thơ Xuân không mùa

XUÂN KHÔNG MÙA

Một ít nắng, vài ba sương mỏng thắm,

Mua sách bán chạy nhất trực tuyến

Mấy cành xanh, năm bảy sắc yêu yêu

Thế là xuân. Tôi không hỏi chi nhiều.

Xuân đã sẵn trong lòng tôi lai láng.

Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng;

Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ,

Chim trên cành há mỏ hót ra thơ;

Xuân là lúc gió về không định trước.

Đông đang lạnh bỗng một hôm trở ngược,

Mây bay đi để hở một khung trời

Thế là xuân. Ngày chỉ ấm hơi hơi,

Như được nắm một bàn tay son trẻ…

Xuân ở giữa mùa đông khi nắng hé;

Giữa mùa hè khi trời biếc sau mưa;

Giữa mùa thu khi gió sáng bay vừa

Lùa thanh sắc ngẫu nhiên trong áo rộng.

Nếu lá úa trên cành bàng không rụng,

Mà hoa thưa ửng máu quá ngày thường;

Nếu vườn nào cây nhãn bỗng ra hương,

Là xuân đó. Tôi đợi chờ chi nữa?

Bình minh quá, mỗi khi tình lại hứa,

Xuân ơi xuân vĩnh viễn giữa lòng ta

Khi những em gặp gỡ giữa đường qua

Ngừng mắt lại, để trao cười, bỡ ngỡ.

Ấy là máu báo tin lòng sắp nở

Thêm một phen, tuy đã mấy lần tàn.

Ấy là hồn giăng rộng khắp không gian

Để đánh lưới những duyên hờ mới mẻ?

Ấy những cánh chuyển trong lòng nhẹ nhẹ

Nghe xôn xao rờn rợn đến hay hay…

Ấy là thư hồi hộp đón trong tay;

Ấy dư âm giọng nói đã lâu ngày

Một sớm tim bỗng dịu dàng đồng vọng.

Miễn trời sáng, mà lòng ta dợn sóng,

Thế là xuân. Hà tất đủ chim, hoa?

Kể chi mùa, thời tiết, với niên hoa,

Tình không tuổi, và xuân không ngày tháng.

(Nguồn: Thơ Xuân Diệu. NXB Văn Học, 2019)

II. Đọc hiểu Xuân không mùa

1. Đề số 1

Câu 1: Tứ thơ của văn bản Xuân không mùa là gì?

Câu 2: Vai trò của những yếu tố tượng trưng trong Xuân không mùa là gì?

Câu 3: Đất trời, vạn vật biến đổi như thế nào trong tâm hồn Xuân Diệu? Phân tích cảm xúc của chủ thể trữ tình trước phút giây huyền diệu ấy.

Câu 4: Tác giả dùng phép tu từ nào để diễn tả Xuân không mùa trong lòng mình? Hãy phân tích những câu thơ mà em cho là đặc sắc nhất.

Câu 5: Xuân không mùa của Xuân Diệu khởi xuất từ đâu? Tác giả đã gửi đến chúng ta quan niệm nhân sinh nào trong thi phẩm thơ độc đáo này?

Trả lời

Câu 1

Tứ thơ của văn bản: Xuân của đất trời - Xuân ở lòng người – Xuân không ngày tháng.

Câu 2

- Tạo nên một thế giới nghệ thuật thơ độc đáo cuốn hút

- Diễn tả niềm yêu đời say mê đến cuồng nhiệt của thi sĩ

- Diễn tả sự tương hợp kì diệu giữa vũ trụ và lòng người

Câu 3

* Đất trời, vạn vật biến đổi tinh vi, diệu kì

- Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ,

Chim trên cành há mỏ hót ra thơ;

- Đông đang lạnh bỗng một hôm trở ngược,

Mây bay đi để hở một khung trời

- Giữa mùa hè khi trời biếc sau mưa;

Giữa mùa thu khi gió sáng bay vừa…

→ Đất trời, vạn vật biến đổi bất ngờ tinh vi, diệu kì: nắng rạng, chim hót ra thơ, hở một khung trời, trời biếc sau mưa… tất thảy đẹp hơn, rạng rỡ hơn… đem mùa xuân đến với lòng người

* Thi sĩ giao hòa, đắm say ngắm nhìn, ghi lại từng vi mạch của sự sống, những khoảnh khắc trở mình bất chợt của tạo vật… để hân hoan sống, đón nhận sức sống đang bừng lên trong màu nắng, làn gió, áng mây,…

Câu 4

- Biện pháp tu từ:

+ Điệp từ, điệp ngữ: Xuân là, ấy là, thế là;

+ Điệp cấu trúc câu: Thế là xuân. Tôi không hỏi chi nhiều; Thế là xuân. Ngày chỉ ấm hơi hơi; Thế là xuân. Hà tất đủ chim, hoa?

- Phân tích những câu thơ đặc sắc: HS tự lựa chọn theo cảm nhận của cá nhân (gợi ý cách phân tích: phân tích phép tu từ, từ ngữ đặc sắc… cảm xúc của thi sĩ… cảm nhận của cá nhân)

Câu 5

- Xuân không mùa của Xuân Diệu khởi xuất từ lòng yêu đời của con người

- Quan niệm nhân sinh:

+ Sống lạc quan, yêu đời, sống hết mình và giao hòa cùng vũ trụ, thiên nhiên để cảm nhận những biến chuyển, những tín hiệu sống diệu kì

+ Sống tích cực lạc quan để cảm nhận mùa xuân lai láng trong đất trời vạn vật để có xuân không mùa, xuân lai láng trong lòng mình.

2. Đề số 2

Lựa chọn đáp án đúng: xuân không mùa ; xuân không mùa đọc hiểu ; xuân không mùa trắc nghiệm

Câu 1. Dòng nào nói lên đề tài của văn bản Xuân không mùa?

1. Thiên nhiên

2. Mùa xuân

3. Tình yêu

4. Vũ trụ

Câu 2.

Nhân vật trữ tình của văn bản Xuân không mùa là người như thế nào?

1. Là người yêu đời, yêu sự sống.

2. Là người thiên nhiên, mùa xuân.

3. Là người băn khoăn đi tìm lẽ sống.

4. Là người đang tìm định nghĩa về mùa xuân.

Câu 3.

Dòng nào nói lên tứ thơ của văn bản Xuân không mùa?

1. Xuân ở nắng – Xuân ở sương mỏng – Xuân ở cành xanh – lòng người.

2. Xuân của đất trời – Xuân ở lòng người – Xuân không ngày tháng.

3. Xuân ở chim hót – Xuân ở gió trở – Xuân ở mây bay.

4. Xuân ở giữa đông – Xuân ở giữa hè – Xuân ở cây nhãn bỗng ra hương.

Câu 4. Xác định hình ảnh biểu tượng chứa đựng nhiều tầng nghĩa, gợi liên tưởng đa chiều của bài thơ trong các ô chữ sau.

1. Xuân

2. Chim

3. Hoa

4. Nắng

Câu 5. Hai dòng thơ “Bình minh quá, mỗi khi tình lại hứa/Xuân ơi xuân vĩnh viễn giữa lòng ta” diễn tả điều gì?

1. Mùa xuân bất tử trong lòng thi sĩ.

2. Sự tương hợp kì diệu giữa vũ trụ và lòng người.

3. Bình minh làm nên mùa xuân rạng ngời.

4. Mùa xuân khởi xuất từ lòng người.

Câu 6. Câu thơ nào diễn tả chuyển động tinh vi của tạo vật và có thể gợi liên tưởng bất ngờ, thú vị trong lòng người đọc?

1. Xuân ở giữa mùa đông khi nắng hé.

2. Giữa mùa hè khi trời biếc sau mưa.

3. Giữa mùa thu khi gió sáng bay vừa.

4. Lùa thanh sắc ngẫu nhiên trong áo rộng.

Câu 7. Thiên nhiên cuộc sống trong đoạn thơ nào sau đây được cảm nhận bằng sự hoà trộn của nhiều giác quan?

a.

Xuân đã sẵn trong lòng tôi lai láng.

Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng

Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ,

Chim trên cành há mỏ hót ra thơ;

b.

Lùa thanh sắc ngẫu nhiên trong áo rộng.

Nếu lá úa trên cành bàng không rụng,

Mà hoa thưa ửng máu quá ngày thường

Nếu vườn nào cây nhãn bỗng ra hương

Câu 8.

Xác định những ngôn từ sáng, tạo mới lạ khơi dậy cảm giác mơ hồ, huyền diệu?

Ấy là hồn giăng rộng khắp không gian

Để đánh lưới những duyên hờ mới mẻ?

Ấy những cánh chuyển trong lòng nhẹ nhẹ

Nghe xôn xao rờn rợn đến hay hay…

1. Hồn giăng rộng; Đánh lưới duyên hờ; Cách chuyển trong lòng.

2. Đánh lưới duyên hờ; Trong lòng nhẹ nhẹ; Nghe xôn xao.

3. Cánh chuyển trong lòng; Đánh lưới; Đánh lưới; Đến hay hay.

4. Ấy những cánh chuyển trong lòng nhẹ nhẹ.

Câu 9.

Xuân Diệu diễn tả những chuyển động tinh vi của đối tượng nào trong Xuân không mùa?

1. Mùa xuân của đất đời

2. Mùa xuân của lòng người.

3. Cảnh vật, vũ trụ, lòng người.

4. Cảnh vật trong nắng hé, nắng rạng.

Câu 10.

Dòng nào nói lên những biện pháp tu từ được Xuân Diệu sử dụng ở Xuân không mùa?

1. Nhân hóa, chơi chữ, đảo ngữ

2. Điệp từ, điệp cấu trúc câu, ẩn dụ.

3. Đối lập, hoán dụ, nói quá, so sánh.

4. Điệp cấu trúc câu, đối ngẫu.

Câu 11.

Dòng thơ nào thể tình yêu đời, yêu sự sống cháy bỏng, mãnh liệt của Xuân Diệu?

1. Miễn trời sáng, mà lòng ta dợn sóng,

2. Thế là xuân. Hà tất đủ chim, hoa?

3. Kể chi mùa, thời tiết, với niên hoa,

4. Tình không tuổi, và xuân không ngày tháng.

Câu 12.

Dòng nào không nói lên vai trò của những yếu tố tượng trưng trong Xuân không mùa?

1. Tạo nên một thế giới nghệ thuật thơ độc đáo cuốn hút.

2. Diễn tả niềm yêu đời say mê đến cuồng nhiệt của thi sĩ.

3. Diễn tả tình yêu, sự ngưỡng mộ, ngợi ca con người lao động.

4. Diễn tả sự tương hợp kì diệu giữa vũ trụ và lòng người.

III. Phân tích Xuân không mùa

DÀN Ý

I. Mở bài:

Giới thiệu tác giả, tác phẩm

II. Thân bài:

- Nội dung của bài thơ

+ Mùa xuân đã tới, một mùa xuân bắt đầu cho năm mới tràn đầy nhựa sống, kết tinh những gì tinh tuý nhất.

+ Tình yêu luôn hiện diện xung quanh thế giới con người và mùa xuân cũng vậy.

+ Nó đi đôi, gắn bó với nhau bền chặt.

+ Thơ ông luôn hiện hữu trong tiềm thức mỗi người con đất Việt.

Nghệ thuật của bài thơ

+ Liệt kê, điệp ngữ

+ Từ ngữ, hình ảnh đặc sắc

+ Trân trọng những gì mà thi nhân dành tặng cho bài thơ.

III. Kết bài: Đóng góp của nhà thơ dành cho bài thơ Xuân không màu. Nội dung và nghệ thuật đặc sắc.

BÀI LÀM

Nguyễn Tuân từng có câu: “Nhà thơ Xuân Diệu mất đi, thấy có mang theo một mảng đời văn tôi”. Quả thật, tuy ông đã mất đi nhưng đều để lại cho đời vô vàn bài thơ hay, có giá trị sâu sắc. Và bài thơ Xuân không mùa là bài thơ tiêu biểu cho sự nghiệp sáng tác của ông.

“Một ít nắng, vài ba sương mỏng thắm,

Mấy cành xanh, năm bảy sắc yêu yêu.

Thế là xuân. Tôi không hỏi chi nhiều.

Xuân đã sẵn trong lòng tôi lai láng”

Hình ảnh mùa xuân được hiện lên đầy đủ và rõ rệt . Những đặc trưng của mùa xuân đã hiện ra trước mắt. Xuân sang với khí hậu ít nắng hơn mùa hè, không phải cái nóng ngột ngạt khi hè đến, không phải cái không khí oi ả mà khí hậu dường như rất ấm áp, mát mẻ. “Vài ba sương mỏng thắm” của mùa đông trước còn để lại, như vương vấn mà không thể quên năm cũ. Mùa xuân mùa bắt đầu cho một năm mới, là thời điểm hội tụ tinh hoa đất trời, mùa bắt đầu cho sự sống sinh sôi. Quang cảnh mùa xuân vô cùng trong lành, thanh mát là thế rồi “mấy cành xanh, năm bảy sắc yêu yêu”. Đây chính là khoảng thời gian mà cỏ cây hoa lá sinh sôi, nảy nở. Chỉ với ba từ “Thế là xuân” đã cho thấy tình cảm của nhân vật trữ tình đối với mùa xuân, cho chính vạn vật thiên nhiên nơi đây. Ông đã khẳng định rằng mùa xuân đã tới, bắt đầu một mùa xuân lòng đầy bồi hồi, thương mến. Cách liệt kê những đặc trưng của mùa xuân có tác dụng miêu tả khung cảnh thiên nhiên khi xuân sang vô cùng tươi đẹp và góp phần thể hiện tình yêu đời, yêu cuộc sống của chính tác giả.

“Xuân không chỉ ở mùa xuân ba tháng

Xuân là khi nắng rạng đến tình cờ

Chim trên cành há mỏ hót ra thơ

Xuân là lúc gió về không định trước”

Biện pháp điệp ngữ “Xuân” có tác dụng nhấn mạnh được vẻ đẹp của mùa xuân, một mùa tràn đầy nhựa sống, vô cùng lãng mạn mà chính tác giả gửi gắm vào bài thơ. Đúng như Hoài Thanh đã nói: Xuân Diệu là nhà thơ mới nhất trong các nhà thơ mới. Cái mới ấy chính là sự kết tinh huyền diệu của tuổi trẻ và mùa xuân. Nhà thơ đã thể hiện tình yêu đời, yêu cuộc sống với tinh thần lãng mạn, yêu đời nồng nhiệt của ông. Tình yêu luôn hiện diện xung quanh thế giới con người và mùa xuân là hiện thân của tình yêu. Nó đi đôi với nhau, gắn bó bền chặt nhưng đáng tiếc thay tác giả đã không không còn trên đời để đón xuân sang được nữa. Và dẫu rằng Xuân Diệu đã mất đi nhưng thơ ông vẫn luôn hiện hữu trong lòng người là vô tận. Và đó là một giá trị không thể nào thay thế. Bài thơ có giá trị nhất là khung cảnh mùa xuân, góp phần thể hiện tình yêu cuộc sống với tinh thần lãng mạn, nồng nhiệt của chính tác giả. Nghệ thuật thì rất đặc sắc, sinh động đã bộc lộ rõ vẻ đẹp mùa xuân, mùa bắt đầu một năm mới với bao hi vọng tràn đầy. Cũng chính vì thế ta cảm nhận được tình cảm cũng như nghệ thuật mà Xuân Diệu gửi gắm. Hiện lên qua từng câu chữ là một màu tươi mới, sinh động. Với một loạt biện pháp tu từ đặc sắc, dùng từ ngữ, hình ảnh sinh động đã thể hiện một tình yêu tuổi trẻ, mùa xuân của thiên nhiên đã kết tinh thành lẽ sống với khát vọng mạnh mẽ của một thi nhân luôn trân quý sự sống.

Những khát vọng về mùa xuân mà ông không thành. Ông không thể hưởng những phút giây tuyệt đẹp bên những bài thơ mà chính ông thả hồn vào. Điều đó chỉ có thể là khát vọng, mùa xuân của chính ông khát khao, hi vọng.