Đọc hiểu Bà ốm (Vũ Tú Nam) có đáp án

Đọc hiểu Bà ốm

BÀ ỐM

Loan tưởng bà nội chỉ bị cảm cúm sơ sơ. Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cảng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện. Suốt đêm, mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà.

Hôm sau, bố ở huyện về, báo tin bà đã tỉnh, không có gì đáng ngại nữa. Bà dặn Loan phải chăm học, nhớ cho mái mơ ăn thêm rau (nó thích ăn rau lắm) và nhốt riêng con gà ri ra, kẻo nó hay bị con gà khác bắt nạt, tội nghiệp nó.

Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra. Bà chăm chúng nó thế thảo nào! Còn Loan thì nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà. Cái bình vôi ăn trầu của bà kia. Cái chổi bà thường luôn tay quét. Cái rế, cái nồi, cái rổ bát, bao giờ cũng chùi cũng xếp gọn gàng. Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào.

Vì phải đi thi, Loan không lên huyện thăm bà được. Nó chọn đúng mười quả trứng gà tươi nhất, do con gà mái hoa của nó đẻ - gửi bố mang đi biếu bà. Nó không quên viết gửi bà mấy chữ: Bà yêu quý của cháu.

Bà cứ yên tâm chữa bệnh, mẹ cháu mải làm đồng, cháu tưới vườn và chăm đàn gà đúng như lời bà dặn. Cháu làm bài thi tốt lắm, bà ạ.

Cháu Loan của bà.

Trong thư nó không nói gì về mười quả trứng nó đã gửi biếu bà cả. Nó vốn là đứa trẻ tế nhị. Hôm ấy đúng ngày chủ nhật, bố đón bà ở bệnh viện huyện về. Bà còn xanh lắm, tay phải chống gậy, nhưng bà cười từ ngoài sân cười vào. Loan chạy ra ôm lấy bà, giụi đầu vào ngực áo bà, khóc òa lên. Bà xoa xoa tóc Loan mắng yêu:

- Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây....

Loan nắm lấy tay bà, dắt bà vào giường. Bà bảo bố đưa cho bà cái bị. Bà xếp ra hai quả cam, sáu quả chuối và năm quả trứng gà. Bà bảo:

- Đây bà thưởng cho.... Nín đi, nín đi nào!...

Loan ngước nhìn bà, khúc khích cười, nhưng miệng nó cười, mà mắt thì vẫn khóc. Vì nó biết bà đã dành dụm không ăn hết trứng và các thứ quà của nó cùng mọi người gửi biếu bà. Bà ơi, cháu yêu bà, cháu thương bà quá!

(Trích Những truyện hay viết cho thiếu nhi, Vũ Tú Nam (*), NXB Kim Đồng, năm 2019, tr 215-217)

(*) Vũ Tú Nam (1929 - 2020) được xem là cây bút gạo cội, một cây đa cây đề thành công trong làng văn Việt Nam ở cả hai lĩnh vực, viết cho người lớn và trẻ em. Ông viết cả truyện ngắn, ký và thơ nhưng sở trường là truyện ngắn. Những áng văn của ông đẹp, giàu cảm xúc, cô đọng được viết nên từ chính tấm lòng yêu quý và trân trọng thế hệ trẻ. Năm 2001 là một trong những nhà văn được trao tặng Giải thưởng Nhà nước về văn học và nghệ thuật.

Đọc hiểu Bà ốm - Đề số 1

Câu 1: Xác định thể loại của văn bản trên

Câu 2: Xác định thán từ trong câu văn: Ôi, mới vắng bà có mấy ngày mà đàn gà cứ ngơ ngác cả ra.

Câu 3: Tìm từ ngữ miêu tả tâm trạng của Loan khi biết tin bà ốm? Qua đó, em hiểu gì về Loan?

Câu 4: Chỉ ra và phân tích tác dụng của một phép tu từ có trong câu văn sau: Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào nhân hóa

Đáp án

Câu 1:

Thể loại của văn bản trên là Truyện ngắn

Câu 2:

Thán từ trong câu văn trên là “Ôi”

Câu 3:

Từ ngữ miêu tả tâm trạng Loan khi biết tin bà ốm là:

-Mẹ và Loan ít ngủ, thương bà, lo cho bà

- Loan nhìn vào đâu, sờ vào cái gì cũng thấy thiếu bà.

=> Từ những từ ngữ miêu tả tâm trạng của Loan, ta có thể thấy Loan là cô bé sống rất nội tâm, tình cảm, yêu thương bà, khi nghe tin bà ốm cô bé rất buồn, rất nhớ bà.

Câu 4:

Phép tu từ có trong câu văn:

“ Đến cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà, các ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm. Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào”

- Phép tu từ có trong câu văn trên là: Nhân hóa, nhân hóa sự vật có những cảm xúc như con người “cây cối ngoài vườn cũng nhớ bà” “ngọn mướp cứ ngóc đầu lên chờ đợi được bàn tay tưới tắm” “Cái giường bà nằm mà trống vắng buồn thiu, con cóc ở trong gầm cũng như sốt ruột, cứ nhẩy ra rồi lại nhẩy vào”

- Tác dụng: Giúp cho sự vật hiện tượng trở nên sinh động, gần gũi, gợi cảm hơn. Gợi tả những cảm cảm xúc, ý nghĩ một cách tinh tế, sâu sắc.

Đọc hiểu Bà ốm - Đề số 2

Câu 1: Văn bản trên được kể theo ngôi kể nào?

Câu 2: Tìm và giải thích nghĩa của từ láy tượng hình trong câu: Thế mà chiều hôm ấy, Loan đi học về, giật mình thấy mẹ rơm rớm nước mắt bảo bố và bác Xuân đã cáng bà đi cấp cứu ở bệnh viện huyện.

Câu 3: Hành động bà “xoa xoa tóc Loan” và câu mắng yêu: “Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây...” giúp em hiểu bà là người thế nào?

Câu 4: Qua truyện ngắn, em rút ra những bài học nào trong cách cư xử với người thân trong gia đình? (Trả lời ngắn gọn khoảng 3 đến 5 câu)

Đáp án

Câu 1:
Văn bản trên được kể theo ngôi thứ 3.

Câu 2:

Từ láy tượng hình trong câu trên là “rơm rớm”

Từ láy trong câu này có nghĩa là nước mắt đang chảy ra nhưng ít, chảy ra một cách từ từ, cách sử dụng từ láy rơm rớm này diễn tả cảm xúc buồn bã của mẹ Loan khi biết tin bà bị ốm.

Câu 3:

Hành động bà “xoa xoa tóc Loan” và câu mắng yêu: “Bố mày! Bà có chết đâu mà khóc! Nín đi, bà cho quà đây...” giúp em hiểu bà là người sống tình cảm, yêu thương cháu, bà mắng yêu Loan khi cô bé lo lắng cho mình.

Câu 4:

Từ đoạn trích trên em có những bài học về cách cư xử với người thân trong gia đình đó là:

- Học cách tôn trọng và yêu thương, những người thân yêu của chúng ta chính là những người gần gũi với chúng ta nhất, lo lắng cho ta mỗi khi ta gặp khó khăn, chính vì vậy chúng ta cần biết tôn trọng những tình cảm này và càng thêm yêu thương những người thân yêu

- Biết cách lắng lo và thấu hiểu những người chúng ta yêu quý

- Biết tha thứ và bao dung cho những lỗi lầm

- Dành cho những người thân yêu những tình cảm chân thành.

Phân tích Bà ốm

Vũ Tú Nam là một cây bút nổi bật trong nền văn học Việt Nam hiện đại với các tác phẩm viết về cuộc sống và những con người bình dị, đặc biệt là những mối quan hệ trong gia đình. Truyện ngắn "Bà ốm" là một tác phẩm tiêu biểu của ông, kể về những cảm xúc và suy tư của một đứa cháu đối với bà mình trong lúc bà bị bệnh. Qua tác phẩm này, Vũ Tú Nam đã khéo léo phản ánh sâu sắc tình cảm gia đình, đặc biệt là tình cảm giữa ông bà và cháu. Câu chuyện không chỉ là những sự kiện về bà ốm mà còn là những suy nghĩ thầm kín, những băn khoăn, những khát khao và tình cảm mãnh liệt của con người trong mối quan hệ thân thiết ấy.

Truyện "Bà ốm" của Vũ Tú Nam kể về một đứa cháu trai, trong những ngày bà mình bị ốm nặng, cảm thấy xót xa và thương bà vô cùng. Cậu là người duy nhất ở bên cạnh bà trong suốt những ngày bà nằm liệt giường, không thể tự lo cho mình. Tình trạng của bà ngày càng trở nên nghiêm trọng, nhưng người cháu cảm thấy vô cùng bất lực trước tình cảnh đó. Cậu không chỉ lo cho bà mà còn cảm nhận được những nỗi niềm sâu kín trong lòng bà. Truyện không chỉ phản ánh tình cảnh của bà ốm mà còn thể hiện những suy nghĩ của cậu bé về cuộc sống, về sự đau đớn của tuổi già và về mối quan hệ tình cảm gia đình. Cái nhìn của cậu về bà, sự lo lắng, xót thương của cậu dành cho bà đã làm nổi bật lên sự bất lực và yêu thương vô bờ bến.

Hình ảnh bà trong "Bà ốm" hiện lên thật sống động, vừa gần gũi lại vừa đầy cảm động. Bà là một người phụ nữ già yếu, sống đơn giản và hiền lành. Tuy không có nhiều cảnh tượng đặc biệt trong truyện, nhưng bà lại là nhân vật trung tâm, là người tác động mạnh mẽ đến cảm xúc của nhân vật cháu. Trong câu chuyện, bà đang phải đối mặt với căn bệnh nặng mà không thể tự lo cho mình. Cảnh tượng bà nằm trong căn phòng nhỏ, không còn đủ sức để làm gì, khiến người cháu cảm thấy vô cùng đau lòng. Bà không thể ăn uống bình thường, không thể trò chuyện vui vẻ, và cũng không thể cười đùa như trước. Sự yếu đuối và mệt mỏi của bà làm nổi bật lên hình ảnh của một người bà hết sức gần gũi, đáng thương trong thời khắc cuối đời. Bà chỉ còn biết trông cậy vào người cháu, người duy nhất ở bên cạnh để chăm sóc mình trong những ngày tháng khó khăn. Mặc dù sức khỏe đã yếu, nhưng bà vẫn luôn thể hiện tình yêu thương vô bờ bến với cháu mình. Những hành động đơn giản của bà trong suốt cuộc đời, như việc chăm sóc cháu, dạy dỗ cháu, vẫn còn vẹn nguyên trong ký ức của cậu bé. Mặc dù khi bệnh tật, bà không thể nói nhiều, nhưng những tình cảm mà bà dành cho cháu vẫn thể hiện rõ qua ánh mắt, qua những cử chỉ dịu dàng và qua sự chăm sóc tỉ mỉ của bà trong suốt quãng đời bà sống bên cạnh gia đình. Sự hiền hậu của bà không chỉ thể hiện qua những hành động trong đời sống thường nhật mà còn là một cảm giác an yên mà người cháu luôn tìm thấy ở bà. Bà là hình ảnh tiêu biểu của tuổi già, một tuổi già không còn sức khỏe để lo toan cho bản thân, nhưng lại luôn dành tình yêu thương vô điều kiện cho con cháu. Dù yếu đuối và bệnh tật, bà vẫn là người gắn kết các thành viên trong gia đình, là biểu tượng của tình mẫu tử, sự hi sinh và lòng nhân hậu. Hình ảnh bà trong truyện thể hiện một người phụ nữ đã cống hiến cả đời cho gia đình, luôn cố gắng, hy sinh dù bản thân đã mệt mỏi.

Nhân vật cậu cháu trong tác phẩm là nhân vật được tác giả tập trung khắc họa, với những suy nghĩ sâu sắc và cảm xúc chân thành dành cho bà. Cậu là một đứa trẻ, nhưng lại có thể cảm nhận được hết những đau đớn, sự bất lực và tình cảm dành cho bà mình trong những ngày tháng bà ốm đau. Cậu bé chính là người kể chuyện, là người trực tiếp chăm sóc bà, và cũng là người cảm nhận rõ nhất những thay đổi trong bà cũng như trong chính cảm xúc của bản thân. Từ những chi tiết trong truyện, ta có thể thấy rằng cậu bé rất lo lắng và cảm thông với bà. Mặc dù còn nhỏ tuổi, nhưng cậu hiểu rằng bà đang phải chịu đựng nỗi đau lớn và không thể tự lo cho mình. Những suy nghĩ của cậu về bà, về cái bệnh tật của bà, làm nổi bật lên tình cảm yêu thương và sự xót xa mà cậu dành cho bà. Cậu cảm nhận được sự hi sinh thầm lặng của bà và cũng hiểu rằng bà đang phải đối mặt với cái chết, một điều mà cậu không thể thay đổi được. Cậu bé trong truyện không chỉ thể hiện tình yêu thương đối với bà mà còn cảm thấy sự bất lực khi không thể giúp bà vượt qua bệnh tật. Điều này thể hiện rõ qua những suy nghĩ và hành động của cậu. Cậu không thể làm gì nhiều để cứu chữa bà, ngoài việc chăm sóc bà, đem lại cho bà chút ít niềm vui. Sự bất lực đó dần khiến cậu trưởng thành hơn trong nhận thức về cuộc sống, về sự sống và cái chết, về sự mong manh của con người. Cảm giác bất lực này không chỉ là một cảm xúc đau đớn mà còn là sự thức tỉnh về vai trò của cậu trong gia đình, là sự trưởng thành qua những thử thách trong cuộc sống. Cũng từ sự lo lắng, xót xa ấy, tình cảm của cậu cháu đối với bà không chỉ dừng lại ở mức tình cảm gia đình thông thường mà đã trở thành một tình cảm sâu sắc hơn, một tình cảm của sự thấu hiểu, của sự chia sẻ với những nỗi đau mà bà đang trải qua. Cậu bé không chỉ nhìn thấy bà như một người thân mà còn như một người mẹ, một người bà đã cống hiến cả đời cho gia đình. Tình cảm của cậu với bà qua thời gian cũng dần chuyển hóa từ sự yêu thương đơn giản sang sự trân trọng và kính trọng.

Tác phẩm "Bà ốm" của Vũ Tú Nam không chỉ là câu chuyện về một người bà bị bệnh và người cháu chăm sóc bà, mà còn là tác phẩm thể hiện những suy tư sâu sắc về tuổi già, bệnh tật và sự bất lực của con người trước quy luật nghiệt ngã của cuộc sống. Tác phẩm đã phản ánh một cách chân thực và cảm động tình cảm gia đình, đặc biệt là tình cảm giữa bà và cháu trong những giờ phút khó khăn nhất. Hình ảnh bà trong câu chuyện là biểu tượng của sự hi sinh, tình yêu thương vô bờ bến, nhưng cũng là biểu tượng của sự yếu đuối và sự bất lực trước cái chết. Nhân vật cậu cháu, qua đó, không chỉ là một nhân vật chăm sóc bà, mà còn là nhân vật thể hiện được chiều sâu tình cảm, sự trưởng thành trong nhận thức về cuộc sống và cái chết.

Truyện ngắn "Bà ốm" của Vũ Tú Nam là một tác phẩm sâu sắc, chứa đựng nhiều bài học về tình cảm gia đình và sự trưởng thành của con người. Qua hình ảnh bà ốm và sự chăm sóc của cậu cháu, tác giả đã khắc họa một cách tinh tế mối quan hệ giữa các thế hệ trong gia đình, từ đó làm nổi bật tình yêu thương vô bờ bến của người bà và sự hi sinh của con cháu. Tình cảm ấy, dù giản dị nhưng lại vô cùng thiêng liêng, đã để lại ấn tượng mạnh mẽ trong lòng người đọc về giá trị của tình thân và sự quan tâm trong gia đình.