Đọc hiểu Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử) có đáp án

Đọc hiểu Mùa xuân chín

I. Đọc bài thơ Mùa xuân chín

MÙA XUÂN CHÍN

(1) Trong làn nắng ửng: khói mơ tan,

Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.

Sột soạt gió trêu tà áo biếc,

Trên giàn thiên lý. Bóng xuân sang.

(2) Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời

Bao cô thôn nữ hát trên đồi;

- Ngày mai trong đám xuân xanh ấy,

Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi...

(3) Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,

Hổn hển như lời của nước mây,

Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc,

Nghe ra ý vị và thơ ngây...

(4) Khách xa gặp lúc mùa xuân chín,

Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng:

- “Chị ấy, năm nay còn gánh thóc

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang?”

(Hàn Mặc Tử)

II. Đọc hiểu Mùa xuân chín

1. Đề số 1

Câu 1. Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?

A. Thơ sáu chữ

B. Thơ bảy chữ

C. Thơ lục bát

D. Thơ tự do

Câu 2. Phương thức biểu đạt chính của bài thơ trên là?

A. Biểu cảm

B. Tự sự

C. Miêu tả

D. Thuyết minh

Câu 3. Thiên nhiên và con người trong bức tranh mùa xuân được thể hiện như thế nào trong bài?

A. Mang vẻ đẹp cổ điển

B. Ảm đạm, cô đơn, đườm đượm buồn

C. Tâm trạng buồn tủi

D. Trẻ trung, hồn nhiên và tràn đầy sức sống

Câu 4. Trạng thái “chín” của mùa xuân trong bài thơ được thể hiện bằng những từ ngữ nào sau đây?

A. Làn nắng ửng, khói mơ tan

B. Lấm tấm vàng, bóng xuân sang

C. Sóng cỏ xanh tươi, mùa xuân chín

D. Tất cả các đáp án trên

Câu 5 (0,5 điểm) Con người trong bài thơ được thể hiện qua những hình ảnh nào? Hình ảnh nào gắn với nhân vật trữ tình?

Câu 6 (0,5 điểm) Ngôn từ của bài thơ đã gợi lên một khung cảnh mùa xuân như thế nào?

Câu 7 (1,0 điểm) Chỉ ra và phân tích hiệu quả của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ đầu tiên?

Câu 8 (1,0 điểm) Từ bài thơ trên, em có suy nghĩ gì về trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ thiên nhiên.

Gợi ý trả lời

Câu 5: Con người trong bài thơ được thể hiện qua những hình ảnh: bao cô thôn nữ hát trên đồi; kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi; tiếng ca vắt vẻo; ai ngồi dưới trúc; khách xa, chị ấy. Hình ảnh gắn với nhân vật trữ tình là hình ảnh "khách xa gặp lúc mùa xuân chín".

Câu 6: Ngôn từ của bài thơ đã gợi lên một khung cảnh mùa xuân tươi đẹp, trẻ trung nhưng không kém phần rộn ràng, sôi động và tràn đầy sức sống mơn mởn. Bức tranh con người và thiên nhiên ở vùng quê thanh bình, yên ả vào lúc xuân về vô cùng nhộn nhịp và tươi vui.

Câu 7:

• Biện pháp tu từ đảo ngữ: Sột soạt gió trêu
• Biện pháp tu từ nhân hóa: Sột soạt gió trêu tà áo biếc

Tác dụng:

- Tăng sức gợi hình, gợi cảm, hiệu quả diễn đạt, đồng thời, góp phần làm cho câu thơ thêm phần đặc sắc, gây ấn tượng với độc giả, qua đó dễ dàng thu hút và lôi cuốn người đọc hơn. Không những vậy, việc sử dụng thủ pháp nhân hóa còn như thổi hồn vào trong sự vật đang được miêu tả và nhắc đến trong câu thơ, qua đó làm cho "gió" trở nên thân thiện, sinh động và gần gũi hơn với bạn đọc.

- Góp phần khắc họa lại một bức tranh con người và thiên nhiên ở vùng quê thanh bình, yên ả vào lúc xuân về vô cùng nhộn nhịp và tươi vui. Không những vậy, việc gieo rắc cẩn thận thủ pháp nhân hóa và đảo ngữ vào trong từng áng thơ đã thể hiện được sự tài hoa cùng trí tưởng tượng phong phú, lối hành văn đặc sắc của ngòi bút Hàn Mặc Tử.

- Từ đấy, nhằm bộc lộ và thể hiện sự tự hào về những cảnh vật tươi đẹp, khoảnh khắc trẻ trung, sôi động và nhộn nhịp, tươi vui của quê hương khi xuân về. Qua đó, cho thấy được tình yêu quê hương đất nước trong con người ấy.

Câu 8: Từ bài thơ trên, em thấy trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ thiên nhiên đóng một vai trò vô cùng to lớn. Bản thân mỗi cá thể, ai ai cũng đều mang trong mình sứ mệnh gìn giữ và bảo vệ các nguồn tải nguyên tươi đẹp, phong phú của mẹ thiên nhiên, mỗi người đều phải có ý thức giữ gìn môi trường, vệ sinh chung, để tạo nên một môi trường xanh − sạch − đẹp, từ đấy góp phần điểm tô thêm nét đẹp, sự tươi mới cho mẹ thiên nhiên. Bởi, thiên nhiên tựa như một người mẹ, ban phát cho ta vô số những cảnh đẹp, cũng như biết bao thức ăn, thực phẩm thơm ngon,... Vì vậy, con người phải có trách nhiệm trong việc bảo vệ thiên nhiên.

2. Đề số 2

Lựa chọn đáp án đúng

Câu 1: Bài thơ trên thuộc thể thơ nào?

A. Tự do

B. Thơ 7 chữ

C. Thơ thất ngôn tứ tuyệt

D. Thơ lục bát

Câu 2: Ở khổ thơ đầu tiên, tác giả đã sử dụng cách gieo vần nào?

A. Gieo vần chân

B. Gieo vần lưng

C. Không gieo vần

Câu 3: Chủ thể trữ tình trong bài thơ là chủ thể ẩn. Đúng hay sai?

A. Đúng

B. Sai

Câu 4: Biện pháp tu từ được sử dụng trong câu “Sột soạt gió trêu tà áo biếc” là gì?

A. Ẩn dụ

B. Đảo ngữ

C. Nhân hoá

D. B và C đều đúng

Câu 5: Chữ “chín” trong cụm từ “mùa xuân chín” có ý nghĩa như thế nào?

A. Có tám mùa xuân đã trôi qua rồi và hiện tại đang là mùa xuân thứ chín của tác giả.

B. Vào mùa xuân thì tất cả cây trái đều ra quả và chín mọng.

C. Cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân trong bài thơ đang ở độ tươi đẹp nhất, viên mãn nhất.

D. Tất cả các ý trên đều sai

Câu 6: Tâm trạng của nhân vật trữ tình thể hiện ở đoạn thơ thứ 2 là gì?

A. Vui tươi xen lẫn tiếc nuối

B. Buồn bã và tiếc nuối

C. Thất vọng xen lẫn tiếc nuối

D. Vui vẻ và hào hứng

Câu 7: Từ “làn” trong “làn nắng” gợi lên điều gì?

A. Gợi lên một một không gian tràn ngập ánh nắng, tràn ngập sắc xuân

B. Gợi một hơi thở nhẹ nhàng, nắng như mỏng tang, mềm mại trải đều trong thơ và trong không gian.

C. Gợi lên cái nắng chói chang, gay gắt của mùa xuân.

D. Tất cả các ý trên đều đúng.

Trả lời câu hỏi:

Câu 8 (0.5điểm): Nhan đề bài thơ gợi ra một khung cảnh thiên nhiên như thế nào?

Nhan đề bài thơ Mùa xuân chín gợi ra một khung cảnh thiên nhiên căng tràn nhựa sống, đẹp đẽ, rạng ngời.

Câu 9 (1.0 điểm): Anh/chị hãy nhận xét về tâm hồn, tình cảm của thi sĩ trong bài thơ.

Bài thơ đã cho thấy sự quan sát tỉ mỉ, cận thận của tác giả với từng cảnh vật, con người và sự thay đổi nó khi xuân về. Chính tỏ tác giả phải là người yêu mùa xuân, yêu thiên nhiên và con người thì mới có thể miêu tả hay và rõ nét như thế.

Câu 10 (1.0 điểm): Anh/chị có đồng tình với quan điểm “Biết yêu mến những cảnh đẹp bình dị của quê hương, con người cũng sẽ có nhiều hành động đẹp trong cuộc sống” không? Vì sao?

Gợi ý

- Đồng tình với quan điểm “Biết yêu mến những cảnh đẹp bình dị của quê hương, con người cũng sẽ có nhiều hành động đẹp trong cuộc sống”.

- Vì những cảnh đẹp của quê hương là những thứ bình dị và nhỏ bé nhất. Người biết yêu những thứ nhỏ bé sẽ có hành động đẹp trong cuộc sống.

3. Đề số 3

Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu bên dưới:

Trong làn nắng ửng: khói mơ tan.

Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng.

Sột soạt gió trêu tà áo biếc,

Trên giàn thiên lí. Bóng xuân sang

(Mùa xuân chín- Hàn Mặc Tử )

Câu 1. Đoạn thơ trên được viết theo thể thơ nào? Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?

Câu 2. Tìm các từ láy được sử dụng trong đoạn thơ.

Câu 3. Nêu nội dung chính của đoạn thơ.

Câu 4. Đoạn thơ sử dụng những biện pháp tu từ gì? Phân tích hiệu quả các biện pháp tu từ đó?

Câu 5. Trình bày ngắn gọn về cái tôi trữ tình của nhà thơ trong đoạn thơ.

Câu 6. Hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 5 đến 7 dòng) thể hiện suy nghĩ của anh/ chị về trách nhiệm của con người trong việc bảo vệ thiên nhiên.

Trả lời

4. Đề số 4

Câu 1. Chủ đề của bài thơ trên là gì?

Câu 2. Câu thơ "Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời" gợi anh/chị liên tưởng tới câu thơ nào, của ai? Chỉ ra điểm giống và khác nhau giữa hai câu thơ.

Câu 3. Phân tích biện pháp tu từ được sử dụng trong câu thơ:Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi,

Hổn hển như lời của nước mây

Câu 4. Lý giải tại sao tác giả lại đặt tên cho bài thơ là “Mùa xuân chín”?

Trả lời

Câu 1. Chủ đề của bài thơ

Trả lời 1: Bức tranh mùa xuân đẹp, xanh tươi, đầy sức sống qua tình yêu tha thiết, mãnh liệt và một nỗi nhớ nhung khắc khoải, da diết của nhân vật trữ tình về một thế giới tươi đẹp giờ chỉ còn trong kí ức.

Trả lời 2: Bài thơ là một bức tranh mùa xuân nơi thôn dã, tất cả đều đậm vẻ xuân, xuân trong cảnh vật và xuân trong lòng người

Câu 2. Câu thơ Hàn Mặc Tử gợi liên tưởng đến hai câu thơ Nguyễn Du trong Truyện Kiều:

Cỏ non xanh tận chân trời

Cành lê trắng điểm một vài bông hoa

- Điểm giống nhau: đều miêu tả hình ảnh có mùa xuân với không gian rộng mở đến chân trời

- Khác nhau: Một mảng xanh khác lại hiện ra bướng bỉnh và lần này không phải là một đốm, một nét mà lại là một mặt bằng mênh mông của cỏ. Rõ ràng là con sóng cỏ đã bay lượn hơn, sống động hơn. Nó đang vỗ bờ từng nhịp bồi hồi từ một nửa trái tim mênh mông, đa tình, đa cảm.

Câu 3.

Biện pháp tu từ được sử dung trong câu thơ là : so sánh "Hổn hển như lời của nước mây".

Tác dụng của những BPTT: thể hiện được thần thái của tiếng hát mùa xuân vừa hồn nhiên trong trẻo vừa thiết tha rạo rực.

Câu 4. Tác giả đặt tên cho bài thơ là " Mùa xuân chín" với ý nghĩa: cảnh sắc thiên nhiên mùa xuân trong bài thơ đang ở độ tươi đẹp nhất, viên mãn nhất. Nhưng trạng thái đó cũng đồng nghĩa với việc mùa xuân đang và sẽ trôi qua, cái đẹp không tồn tại vĩnh hằng, mãi mãi, để lại trong lòng nhà thơ sự nuối tiếc khôn nguôi.

III. Phân tích Mùa xuân chín

DÀN Ý

1. Mở bài

Bài thơ Mùa xuân chín là một bài thơ tiêu biểu, góp phần làm nên tên tuổi của Hàn Mặc Tử.

2. Thân bài

– Dấu hiệu báo xuân sang:

• Làn nắng ửng
• Khói mơ
• Mái nhà tranh bên giàn thiên lý

=> Thanh tĩnh, bình dị, duyên dáng mà đằm thắm yêu thương

– Cảnh vật thôn quê đẫm hơi xuân:

• Làn mưa xuân tưới thêm sức sống
• Cỏ cây xanh tươi” gợn tới trời”
• Niềm vui của con người khi xuân đến

– Niềm hạnh phúc của lứa đôi

– Tiếng thơ ngây sao khiến lòng người bâng khuâng, xao xuyến

=> Xuân mang vị “chín” của lòng người, của đời người

3. Kết bài

Ngôn ngữ kết tinh với tấm lòng hồn hậu của thi nhân, Hàn Mạc Tử đã viết nên một ” mùa xuân chín” vẹn tròn, đầy đặn, thiết tha.

BÀI LÀM

Hàn Mặc Tử là một thi sĩ có phong cách thơ rất riêng biệt, độc đáo. Ông để lại cho đời nhiều tập thơ nổi tiếng như Gái Quê, Thơ Điên hay Chơi Giữa Mùa Trăng. Bài thơ “Mùa xuân chín” là một bài thơ tiêu biểu, góp phần làm nên tên tuổi của nhà thơ.

Tựa đề bài thơ đầy ấn tượng” Mùa xuân chín”, ta nghe như có sự mềm mại, hương thoang thoảng của vị xuân rạo rực mà không kém phần đằm thắm, ý tứ chất chồng những tầng sâu ý nghĩa khiến ta tò mò muốn khám phá, thôi thúc ta đi sâu vào nội dung tác phẩm để khám phá nét “chín” của mùa xuân trong thơ Hàn Mặc Tử ra sao.

“Trong làn nắng ửng khói mơ tan

Đôi mái nhà tranh lấm tấm vàng

Sột soạt gió trêu tà áo biếc

Trên giàn thiên lý bóng xuân sang”

Bức tranh mùa xuân chốn thôn quê thật thanh bình, duyên dáng mà đằm thắm yêu thương. Trong làn nắng nhẹ của của bầu trời, làn khói xa như tan đi, tạo nên vẻ đẹp như mơ như thực, không quá chi tiết, chỉ đôi nét chấm phá nhưng khiến ta không khỏi xuyến xao trước khung trời đầy yên bình lúc này. Trên những mái nhà tranh nơi quê nghèo lấm tấm màu hoa thiên lý điểm tô, cơn gió khẽ đung đưa những chiếc lá xanh biếc tạo nên thứ âm thanh lạ lùng” sột soạt”, tất cả đều quá đỗi nhẹ nhàng mà thân thương. Mùa xuân đang len lỏi vào cảnh vật, trên giàn thiên lý báo xuân về, mùa xuân đến, cây cỏ, thiên nhiên, đất trời, và lòng người như hòa quyện lấy nhau:

“Sóng cỏ xanh tươi gợn tới trời

Bao cô thôn nữ hát trên đồi;”

Vạn vật mang sức xuân, làn mưa xuân tưới thêm cho cỏ cây sức sống mới đầy xanh tươi “gợn tới trời” như đang đùa giỡn với nắng, với gió với mây. Tiếng hát đón xuân của bao cô gái thôn quê đầy tình tứ, mùa xuân đến khiến ai cũng vui tươi, phấn khởi, tâm hồn đầy trẻ trung, yêu đời. Giai điệu nhạc cất lên cùng lời ca:

“Ngày mai trong đám xuân xanh ấy

Có kẻ theo chồng bỏ cuộc chơi.”

Niềm vui xuân hoà cùng niềm vui của hạnh phúc lứa đôi, thế là ngày mai trong đám cô thôn nữ ấy, có người đi lấy chồng bỏ lại sau lưng những cuộc vui, có chút gì đó tiếc nuối đan xen trong niềm vui ấy. Mùa xuân điểm tô cho đời, kết nên quả ngọt cho tình yêu, mùa của niềm hạnh phúc tràn đầy.

“Tiếng ca vắt vẻo lưng chừng núi

Hổn hển như lời của nước mây

Thầm thĩ với ai ngồi dưới trúc

Nghe ra ý vị và thơ ngây…”

Niềm yêu đời họa trong lời hát thơ ngây, trong sáng, tinh nghịch “tiếng ca vắt vẻo” trên lưng núi, hoà vào cảnh vật, âm vang mãi. Những âm thanh như đang chuyển động theo nhịp thời gian, “hổn hển” “thì thầm” với nhau đầy ý vị, thân thương. Tiếng thơ nghe sao khiến người bâng khuâng, xao xuyến đến lạ kỳ.

“Khách xa gặp lúc mùa xuân chín

Lòng trí bâng khuâng sực nhớ làng

Chị ấy năm nay còn gánh thóc

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang”

Nếu ở khổ thơ đầu là hình ảnh cỏ cây tươi xanh thì đây chính là hình ảnh đối lập khi xuân chín, xuân đã không còn thơ mộng như khi vừa sang nữa, nó mang màu của nỗi tiếc nuối ngậm ngùi, mang màu của nắng gió thôn quê: “Dọc bờ sông trắng nắng chang chang”. m “ang” cuối bài làm cho câu thơ mang tâm trạng mênh mang khó tả, như nỗi lòng thì nhân đang băn khoăn, trĩu nặng xót xa về thân phận người con gái:

“Chị ấy năm nay còn gánh thóc

Dọc bờ sông trắng nắng chang chang”

Nếu ngày xưa khi đang tuổi xuân thì, nhịp xuân sang cùng lòng bao cô gái ngân nga lời ca, tiếng hát chào mừng thì giờ đây khi xuân chín, xa rời xuân xanh năm nào, “chị ấy” giờ trở thành một người phụ nữ với bao nỗi lo toan. Trách nhiệm cuộc sống và công việc của người mẹ, người vợ thêm nặng, song, dù vất vả, nhọc nhằn vẫn ánh lên nét đẹp rạng ngời.

Bài thơ thật nhẹ nhàng, ngôn ngữ dù giản dị nhưng được nhà thơ chọn lọc rất tinh tế. Mỗi tiếng thơ thốt lên là cả một bầu trời thương yêu vừa mang nỗi thương cảm vừa mang nỗi nhớ mênh mang chốn quê nhà vất vả, gian nan. Với ngôn ngữ kết tinh cùng tấm lòng hồn hậu của thi nhân, Hàn Mạc Tử đã viết nên một “mùa xuân chín” vẹn tròn, đầy đặn, thiết tha.