Đọc hiểu Mùa xuân xanh (Nguyễn Bính) có đáp án

Đọc hiểu Mùa xuân xanh

I. Đọc bài thơ Mùa xuân xanh

MÙA XUÂN XANH

Mùa xuân là cả một mùa xanh

Giời ở trên cao, lá ở cành

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng anh.

Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh

Tôi đợi người yêu đến tự tình

Khỏi lũy tre làng tôi nhận thấy

Bắt đầu là cái thắt lưng xanh.

(Nguyễn Bính, theo Thơ Nguyễn Bính, NXB Giáo dục, 2002)

II. Đọc hiểu Mùa xuân xanh

1. Đề số 1

Câu 1: Viết một câu văn trả lời câu hỏi: Nguyễn Bính là ai?

Câu 2: Bài thơ đã nói tới những sắc xanh nào? Câu thơ nào khái quát được nét đặc sắc của mùa xuân được miêu tả trong bài thơ?

Câu 3: Nhận xét về nghệ thuật của hai câu thơ: “Lúa ở đồng tôi và lúa ở – Đồng nàng và lúa ở đồng anh”.

Câu 4: Anh (chị) hiểu câu thơ “Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh” theo nghĩa nào trong các nghĩa sau:

a) Cỏ nằm đợi tiết thanh minh đến có mưa xuân để được xanh lại, tốt tươi.

b) Cỏ nằm đợi tiết thanh minh có hội đạp thanh (đạp cỏ) trai gái tụ tập đông vui.

c) Cỏ nằm đợi tiết thanh minh có lễ tảo mộ, người ta xén cỏ, làm mới ngôi mộ.

Trả lời:

Câu 1: Nguyễn Bính là một trong những nhà thơ nổi tiếng trong phong trào Thơ mới Việt Nam (1932 – 1945).

Câu 2: Bài thơ đã gợi lên bạt ngàn sắc xanh từ mọi tầng không gian: trời xanh, lá xanh, lúa xanh, cỏ xanh, tre xanh, thắt lưng xanh,… Các sắc xanh này giao hoà, lan toả và nổi bật nhất chính là cái thắt lưng của người con gái. Qua đó, nhà thơ đã thể hiện vẻ đẹp tươi mới, căng tràn của mùa xuân và mối giao hoà giữa thiên nhiên và con người.

Câu 3: Hai câu thơ được viết theo lối vắt dòng, cùng với sự lặp lại (điệp) một số từ như “và”, “ở”, “đồng”, “lúa”,… tạo nên sự tiếp nối, toả lan, giao hoà, trùng điệp của những sắc xanh; diễn tả cảm xúc ngất ngây, phơi phới của tác giả..

Câu 4: Theo em hiểu thì câu thơ “Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh” có nghĩa là cỏ nằm đợi tiết thanh minh đến có mùa xuân để được xanh lại, tốt tươi.

2. Đề số 2

Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào?

Câu 2: Bài thơ đã gợi tả những sắc xanh gì? Qua đó tác giả đã thể hiện vẻ đẹp của mùa xuân như thế nào?

Câu 3: Hình ảnh cái thắt lưng xanh gợi cho anh/chị suy nghĩ gì?

Đáp án

1. Đoạn thơ được viết theo thể thơ thất ngôn.

2.

- Bài thơ gợi lên bạt ngàn sắc xanh từ mọi tầng không gian: trời xanh, lá xanh, lúa xanh, cỏ xanh, tre xanh, thắt lưng xanh,... Các sắc xanh này giao hòa, lan tỏa.

- Nhà thơ đã thể hiện vẻ đẹp căng tràn, tươi mới của mùa xuân và mỗi giao hòa giữa thiên nhiên và con người.

3. Trên nền không gian tươi mới của mùa xuân, nổi bật lên hình ảnh cái thắt lưng xanh của người con gái. Đó là màu xanh của tuổi trẻ, của tình tình yêu và hi vong. Vẻ đẹp của thiên nhiên đã hòa làm một với vẻ đẹp của con người.

3. Đề số 3

Câu 1: Bài thơ trên thuộc khuynh hướng văn học nào?

Câu 2: Hãy chỉ ra các sắc xanh được tác giả gợi tả trong bài thơ và cho biết các sắc xanh đó được tác giả gợi tả theo trình tự như thế nào?

Câu 3: Nhận xét hình thức nghệ thuật ở hai dòng thơ?

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng quanh.

Câu 4: Viết đoạn văn có độ dài từ từ 5 đến 7 câu trình bày cảm xúc của bản thân về vẻ đẹp ngập tràn sắc xanh của bài thơ?

Đáp án

III. Phân tích Mùa xuân xanh

Khi nhắc đến Nguyễn Bính, người yêu thơ không thể không nhớ đến tác phẩm "Mùa xuân xanh". Chỉ với tám dòng thơ, bằng những ngôn từ giản dị và trong sáng, Nguyễn Bính đã vẽ nên một bức tranh mùa xuân tràn đầy sức sống và tình cảm trẻ trung. Tựa đề của bài thơ đã gợi lên trong lòng người đọc hình ảnh mùa xuân tươi mới, đầy màu xanh hy vọng và sức sống mãnh liệt. Bức tranh mùa xuân ấy hiện lên một cách sinh động qua bốn câu thơ đầu:

"Mùa xuân là cả một mùa xanh

Giời ở trên cao, lá ở cành

Lúa ở đồng tôi và lúa ở

Đồng nàng và lúa ở đồng anh."

Những dòng thơ này không chỉ đơn thuần là miêu tả cảnh vật, mà còn khéo léo thể hiện cảm nhận của nhà thơ về sự liên kết giữa mùa xuân và màu xanh. Mùa xuân không chỉ là mùa của sắc xanh, mà còn là mùa của sự sống mới, của hy vọng và niềm tin. Màu xanh của bầu trời, của lá cây, của những chồi non đang nhú lên, tất cả đều biểu trưng cho sự sống mãnh liệt, đầy nhiệt huyết và khát vọng. Trong bốn câu thơ ấy, năm từ "ở" xuất hiện liên tục, như muốn nhấn mạnh rằng sắc xanh hiện diện khắp mọi nơi, từ bầu trời cao cho đến mặt đất, từ đồng cỏ bát ngát đến những cánh đồng lúa mênh mông. Từng lớp màu xanh chồng lên nhau, tạo nên một không gian mùa xuân ngập tràn sức sống, đem lại cảm giác yên bình và niềm hy vọng cho con người. Bài thơ tiếp tục mở ra những cảm xúc sâu lắng qua những câu thơ tiếp theo:

"Cỏ nằm trên mộ đợi thanh minh

Tôi đợi người yêu đến tự tình

Khỏi luỹ tre làng tôi nhận thấy

Bắt đầu là cái thắt lưng xanh."

Mùa xuân không chỉ là mùa của thiên nhiên hồi sinh mà còn là mùa của tình yêu nở rộ. Giống như trong "Truyện Kiều" của Nguyễn Du, nơi Thúy Kiều và Kim Trọng gặp gỡ nhau trong ngày hội thanh minh, mùa xuân của Nguyễn Bính cũng tràn đầy cảm xúc và sắc xanh của cỏ cây, hoa lá. Hình ảnh cỏ "nằm đợi thanh minh" như thể hiện sự chờ đợi một cách kiên nhẫn, đầy hy vọng của thiên nhiên và con người. Trong khung cảnh mùa xuân tươi đẹp ấy, lời tự tình của nhân vật trữ tình vang lên mộc mạc nhưng chân thành: "Tôi đợi người yêu đến tự tình". Mặc dù chưa biết liệu tình yêu có được đáp lại hay không, nhưng mùa xuân – mùa của tình yêu và hy vọng – dường như đã mang đến cho con người niềm tin và sự lạc quan vào tương lai. Và như để trả lời cho niềm mong đợi ấy, hình ảnh "cái thắt lưng xanh" xuất hiện từ xa xa: "Khỏi luỹ tre làng tôi nhận thấy Bắt đầu là cái thắt lưng xanh." Màu xanh lại một lần nữa hiện lên trong hai câu thơ cuối, tạo nên một dấu ấn đậm nét cho bài thơ. Chiếc thắt lưng xanh nổi bật giữa không gian làng quê, như một dấu hiệu của sự bắt đầu, của một tình yêu mới chớm nở. Hình ảnh ấy không chỉ là biểu tượng của hy vọng, mà còn là biểu tượng của hạnh phúc và niềm vui. "Mùa xuân xanh" không chỉ là một bài thơ lãng mạn và đẹp về cảnh sắc mùa xuân, mà còn chứa đựng những cảm xúc thầm kín, những hy vọng và mong đợi của tuổi trẻ. Mùa xuân luôn là một đề tài bất tận trong thơ ca, nhưng với "Mùa xuân xanh", Nguyễn Bính đã tạo nên một tác phẩm độc đáo và để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng người đọc. Sắc xanh của mùa xuân, của tình yêu, của hy vọng trong bài thơ đã chạm đến trái tim của bao thế hệ yêu thơ, khiến cho bài thơ này trở thành một trong những tác phẩm đáng nhớ nhất.