Đọc hiểu Cỏ dại (Xuân Quỳnh) có đáp án

Đọc hiểu Cỏ dại

I. Đọc hiểu Cỏ dại

CỎ DẠI

(1) Cỏ dại quen nắng mưa

Làm sao mà giết được

Tới mùa nước dâng

Cỏ thường ngập trước

Sau ngày nước rút

Cỏ mọc đầu tiên..

[..]

(2) Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa

Gần gũi nhất vẫn là cây lúa

Trưa nắng khát ước về vườn quả

Lúc xa nhà nhớ một dáng mây

Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây

Một làn khói, một mùi hương trong gió..

(3) Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ

Mọc vô tình trên lối ta đi

Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi

Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có.

(Cỏ dại – Xuân Quỳnh)

II. Đọc - hiểu Cỏ dại

1. Đề số 1

Câu 1. Đoạn trích được viết theo thể thơ nào?

A. Ngũ ngôn

B. Lục ngôn

C. Thất ngôn

D. Tự do

Câu 2 . Hình ảnh cỏ dại xuất hiện trong:

A. Cả bài thơ

B. Khổ 1

C. Khổ 3

D. Khổ 1 và 3

Câu 3. Theo đoạn trích, lúc đi xa, con người thường nhớ về những gì?

A. Cây lúa, vườn quả, dáng mây, dòng sông, ngọn núi, rừng cây, làn khói, mùi hương

B. Cỏ dại

C. Nắng mưa, nước dâng, nước rút

D. Con đường, gốc đa, giếng nước, cánh đồng, ngọn núi, dòng sông..

Câu 4. Sự xuất hiện của những hình ảnh trong khổ 2 có ý nghĩa như thế nào?

A. Nhấn mạnh nỗi nhớ quê hương của tác giả;

B. Nhấn mạnh sự nhỏ nhoi của cỏ khiến không mấy ai để ý, không ai nhớ đến;

C. Nhấn mạnh sức sống của cỏ;

D, Nhấn mạnh sự vô tình của con người đối với cây cỏ.

Câu 5. Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong hai câu thơ: Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây - Một làn khói, một mùi hương trong gió..

A. Liệt kê

B. Điệp

C. Nhân hóa

D. Liệt kê và điệp.

Câu 6. Hình ảnh "cỏ dại" trong bốn dòng thơ sau gợi lên điều gì?

Tới mùa nước dâng

Cỏ thường ngập trước

Sau ngày nước rút

Cỏ mọc đầu tiên..

A. Gợi lên sự nhỏ bé, bình dị của cỏ;

B. Gợi lên sức sống mãnh liệt, bền bỉ của cỏ;

C. Gợi lên sự nhỏ bé của những kiếp người dưới đáy xã hội;

D. Gợi lên sự cuồng loạn của nước lũ.

Câu 7. Hình tượng trung tâm được khắc họa trong đoạn thơ trên là:

A. Chủ thể trữ tình - tác giả

B. Cây lúa

C. Cỏ dại

D. Nước lũ

Câu 8. Nêu hai đặc điểm của thể thơ được sử dụng trong bài thơ trên.

Câu 9. Cảm nhận về vẻ đẹp của hình ảnh cỏ dại được khắc họa trong bài thơ. Em có thể dẫn 1 - 2 câu thơ cùng viết về vẻ đẹp đó của cỏ?

Câu 10. Thông điệp ý nghĩa rút ra từ đoạn trích là gì?

Gợi ý

Câu 1.

D. Tự do

Câu 2.

D. Khổ 1 và 3

Câu 3.

A. Cây lúa, vườn quả, dáng mây, dòng sông, ngọn núi, rừng cây, làn khói, mùi hương

Câu 4.

B. Nhấn mạnh sự nhỏ nhoi của cỏ khiến không mấy ai để ý, không ai nhớ đến;

Câu 5.

D. Liệt kê và điệp.

Câu 6.

B. Gợi lên sức sống mãnh liệt, bền bỉ của cỏ;

Câu 7.

C. Cỏ dại

Câu 8. Hai đặc điểm của thể thơ được sử dụng trong bài thơ trên:

- Số tiếng trong các dòng thơ không giống nhau;

- Số câu thơ không hạn định.

- Cách gieo vần tự do..

Câu 9. Cảm nhận về vẻ đẹp của hình ảnh cỏ dại được khắc họa trong bài thơ:

Hình ảnh cỏ dại trong bài thơ mang vẻ đẹp của sức sống bền bỉ, mãnh liệt. Dù cỏ nhỏ nhoi, không ai chú ý, không ai nhớ đến nhưng cỏ vẫn âm thầm tồn tại từ xa xưa và đến mãi về sau. Dù gió mưa, dù nước lũ, cỏ vẫn là loài cây không thể bị tiêu diệt. Sức sống của cỏ trong đoạn trích trên khiến ta nhớ đến những câu thơ của Thanh Thảo trong bài Đàn ghita của Lorca: Không ai chôn cất tiếng đàn - Tiếng đàn như cỏ mọc hoang..

Câu 10. Thông điệp ý nghĩa rút ra từ đoạn trích:

- Dù nhỏ bé nhưng luôn kiên cường.

- Trước khó khăn không bao giờ được gục ngã.

- Cần phải biết trân trọng những điều bình dị.

2. Đề số 2

Câu 1. Đoạn thơ được viết theo thể thơ nào?

Câu 2. Tác giả đã kể ra những sự vật gần gũi, thân quen nào?

Câu 3. Trong những sự vật ở quê nhà gần gũi mà tác giả kể trên, theo anh/chị tác giả gửi gắm tình cảm vào sự vật nào nhiều nhất? Vì sao?

Câu 4. Qua đoạn thơ trên, anh/chị hãy nêu cảm nghĩ về quê hương của mình.

Câu 5. Nội dung chính của bài thơ Cỏ dại là gì?

Gợi ý

Câu 1.

Đoạn thơ được viết theo thể thơ tự do.

Câu 2.

Tác giả đã kể ra những sự vật gần gũi, thân quen như: Cây lúa, vườn quả, dáng mây, dòng sông, ngọn núi, rừng cây, làn khói, mùi hương, ngọn cỏ.

Câu 3.

Trong những sự vật ở quê nhà gần gũi mà tác giả kể trên, theo em tác giả gửi gắm tình cảm vào sự vật ngọn cỏ nhiều nhất. Ngọn cỏ từ lâu đã âm thầm trở thành biểu tượng của quê nhà nhờ sức sống dẻo dai, mãnh liệt. Dù nhỏ bé, nhưng có sức sống, sức chịu đựng dẻo dai phi thường, tác giả sử dụng hình ảnh: Ngọn cỏ để đề cao, ca ngợi những con người lao động không ngừng nghỉ.

Câu 4.

Qua đoạn thơ trên, em có cảm nghĩ về quê hương như sau:

– Quê hương là nơi ta được sinh ra, nuôi dưỡng, lớn lên và trưởng thành gắn liền với câu hát ru của mẹ. Quê hương là nơi dang tay đón chúng ta trở về yên bình sau bao bão táp phong ba ngoài cuộc sống.

– Quê hương gắn liền với những hình ảnh: Đồng lúa, cánh cò, dòng sông tuy dân dã, mộc mạc, giản đơn nhưng chứa chan tình yêu thương của cha mẹ, tình nghĩa xóm giềng.

– Người nông dân giàu ý chí, nghị lực, cần cù, chăm chỉ, chịu thương chịu khó lao động miệt mài không quản ngại gian nan, vất vả, nắng mưa, ngày đêm.

– Quê hương là nơi ta cảm nhận được niềm vui, hạnh phúc giản đơn, tình yêu thương, sự hy sinh to lớn của gia đình. Mỗi chúng ta cần yêu quý, trân trọng quê hương của mình đồng thời cố gắng xây dựng quê hương giàu đẹp.

Câu 5.

Nội dung chính: Bài thơ viết về những cây cỏ dại gần gũi, quen thuộc nơi quê hương, hình ảnh cỏ dại là ẩn dụ cho sức sống mãnh liệt của quê hương đồng thời bộc lộ nỗi nhớ thương, niềm mong mỏi trở về quê nhà của những chiến sĩ trẻ.

III. Phân tích Cỏ dại

Nếu phải tìm bản nhạc hay nhất, có lẽ tôi sẽ chọn văn chương. Bởi chỉ khi đến với văn chương, người nghệ sĩ mới được tự do để trái tim dẫn dắt, được thể hiện quan niệm của chính mình và rồi mang đến cho người đọc biết bao giai điệu cảm xúc với nhiều cung bậc. Và tác giả Xuân Quỳnh đã để tác phẩm " Cỏ dại" của mình là nốt ngân đầy sáng tạo trong bản hòa tấu của văn học.

Xuân Quỳnh là một trong những nữ thi sĩ nổi bật của nền văn học Việt Nam hiện đại, với những sáng tác giàu cảm xúc và tính nhân văn sâu sắc. Bài thơ “Cỏ dại” là một trong những tác phẩm tiêu biểu, phản ánh quan điểm nhân sinh và cảm hứng về những giá trị bình dị trong cuộc sống. Với lối viết tinh tế và đầy ẩn dụ, Xuân Quỳnh đã mượn hình ảnh cỏ dại để khắc họa một cách sống động những suy ngẫm về sự hiện diện của những điều nhỏ bé, tưởng chừng như vô nghĩa nhưng lại có một giá trị vô cùng sâu sắc.

Bài thơ mở ra với không gian bình dị, quen thuộc của cuộc sống quê hương. Tác giả đã khéo léo mô tả một bức tranh quê hương yên bình, trong đó hình ảnh cây lúa được nhắc đến như là biểu tượng của sự sinh sôi, phát triển và sức sống bền bỉ của con người trong mối liên hệ với thiên nhiên.

“Trong cuộc đời bình yên tựa nghìn xưa
Gần gũi nhất vẫn là cây lúa”

Những câu thơ này không chỉ mở ra bức tranh cảnh vật thanh bình mà còn gợi lên một cảm giác yên ả, gần gũi. Cây lúa, từ lâu đã trở thành biểu tượng của nông thôn Việt Nam, gắn bó mật thiết với đời sống của người dân lao động. Đó là loài cây gắn với một quá trình lao động miệt mài, với những khó khăn, vất vả của người nông dân, nhưng cũng mang trong mình sự sống mãnh liệt, sự đổi mới và hy vọng. Từ cây lúa, tác giả chuyển sang mô tả những hình ảnh quen thuộc khác trong cuộc sống: vườn quả, dáng mây, dòng sông, ngọn núi, hay những làn khói mỏng manh trong không khí. Đây đều là những biểu tượng của sự thanh bình, tĩnh lặng, nơi con người có thể tìm về để tìm lại sự bình yên trong tâm hồn.

“Trưa nắng khát ước về vườn quả
Lúc xa nhà nhớ một dáng mây
Một dòng sông, ngọn núi, rừng cây
Một làn khói, một mùi hương trong gió”

Tất cả những hình ảnh này không chỉ là những cảnh vật trong thiên nhiên mà còn là những kỷ niệm, là ký ức sâu sắc trong tâm hồn mỗi người. Qua đó, Xuân Quỳnh thể hiện sự gắn bó, yêu thương của con người đối với quê hương, với những điều giản dị xung quanh mình. Những hình ảnh đó như là những kỷ vật mà mỗi người sẽ nhớ mãi, dù đi đâu, làm gì.

"Thơ là âm nhạc của tâm hồn, nhất là những tâm hồn cao cả, đa cảm"(Voltaire). Nhưng điều khiến bài thơ trở nên đặc biệt chính là sự xuất hiện của hình ảnh cỏ dại, một thứ tưởng chừng như rất nhỏ bé, không đáng chú ý nhưng lại mang một thông điệp sâu sắc. Trong khi những cảnh vật như cây lúa, vườn quả hay dòng sông đều dễ dàng được nhớ đến và yêu thương, thì cỏ dại lại là thứ ít ai để ý đến.

“Có mấy ai nhớ về ngọn cỏ
Mọc vô tình trên lối ta đi”

Hình ảnh cỏ dại mọc bên lối đi không có gì nổi bật, không phải là loài cây mang giá trị kinh tế hay biểu tượng cho một niềm vui lớn lao nào đó. Cỏ dại giống như những điều nhỏ bé, thường xuyên bị bỏ qua trong cuộc sống. Chúng không có sự nổi bật, không gây ấn tượng mạnh mẽ, nhưng vẫn hiện diện trong cuộc sống một cách thầm lặng. Cỏ dại là hình ảnh ẩn dụ cho những điều bình dị trong cuộc sống, những điều tưởng chừng như vô giá trị nhưng lại có mặt ở mọi nơi, trong mọi hoàn cảnh.

Như vậy, qua hình ảnh cỏ dại, Xuân Quỳnh đã gửi gắm một thông điệp quan trọng về giá trị của những điều nhỏ bé, thường xuyên bị bỏ qua trong cuộc sống. Cỏ dại không phải là loài cây có giá trị đặc biệt, không được coi trọng, nhưng nó vẫn có mặt và tồn tại với một sức sống bền bỉ.

“Dẫu nhỏ nhoi không đáng nhớ làm chi
Không nghĩ đến nhưng mà vẫn có”

Những câu thơ này như muốn khẳng định rằng, mặc dù cỏ dại không được chú ý, không gây sự chú ý như những loài cây khác, nhưng nó vẫn tồn tại, vẫn có một sức sống mạnh mẽ. Đó là sự hiện diện thầm lặng nhưng không thể thiếu. Cỏ dại không cần được nhớ đến, không cần được tôn vinh, nhưng nó vẫn sống, vẫn có giá trị trong cuộc đời này. Đây là một quan niệm sâu sắc về cuộc sống: Đôi khi, những điều nhỏ bé và không nổi bật lại chính là những yếu tố làm nên sự đầy đủ và phong phú của cuộc sống. Cuộc sống không thể thiếu đi những điều nhỏ nhặt dù không ai để ý đến.

Thông qua hình ảnh cỏ dại, Xuân Quỳnh đã gửi đến người đọc một thông điệp về sự khiêm nhường và sức mạnh của những điều nhỏ bé. Cỏ dại là hình ảnh của những người âm thầm, lặng lẽ làm việc, không mong cầu vinh quang, không cần được ghi nhớ, nhưng vẫn có một vai trò quan trọng trong xã hội. Cũng giống như vậy, trong cuộc sống này, đôi khi chúng ta không cần phải nổi bật, không cần phải trở thành trung tâm của sự chú ý, nhưng mỗi người vẫn có giá trị riêng, mỗi hành động dù nhỏ bé vẫn góp phần tạo nên sự trọn vẹn của thế giới này.Ngoài ra, bài thơ cũng khẳng định rằng trong một xã hội phát triển, chúng ta không nên quên đi những giá trị bình dị, giản đơn. Cũng giống như cỏ dại, những thứ không dễ dàng nhận thấy nhưng lại là phần không thể thiếu trong sự tồn tại của cuộc sống. Cỏ dại có thể là sự chịu đựng thầm lặng, là sự cống hiến âm thầm của những con người làm việc không mệt mỏi để góp phần vào sự phát triển chung của xã hội.

Bài thơ “Cỏ dại” của Xuân Quỳnh là một tác phẩm mang đậm triết lý nhân sinh, khắc họa sự quan trọng của những điều bình dị trong cuộc sống. Qua hình ảnh cỏ dại, tác giả không chỉ đề cập đến giá trị của những thứ nhỏ bé mà còn muốn nhắc nhở chúng ta về sự tồn tại thầm lặng nhưng đầy ý nghĩa của những điều tưởng chừng như vô hình. Bài thơ thể hiện một quan niệm sống khiêm nhường, nhận thức rằng cuộc sống không chỉ có những điều lớn lao, mà còn có sự đóng góp quan trọng của những điều giản dị, khiêm tốn nhưng lại có sức sống bền bỉ và lâu dài.