Nội dung bài viết

    Xem thêm

    Đọc hiểu Trưa vắng (Hồ Dzếnh) có đáp án

    Đọc hiểu Trưa vắng (Hồ Dzếnh) có đáp án chi tiết nhất giúp bạn ôn luyện và nắm vững cách làm bài của dạng bài đọc - hiểu trong các đề thi.

    1 12,360 28/04/2025
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Đọc hiểu Trưa vắng

    TOP 10 mẫu Phân tích bài thơ Trưa Vắng của Hồ Dzếnh (2025) SIÊU HAY (ảnh 1)

    I. Đọc bài thơ Trưa vắng

    TRƯA VẮNG

    Hồn tôi đấy: căn trường nho nhỏ

    Nước vôi xanh, bờ cỏ tươi non

    Lâu rồi, còn thoảng mùi thơm

    Chân đi nghe động tới hồn ngây thơ

    Sâu rộng quá những giờ vui trước

    Nhịp cười say trên nước chưa trôi

    Trưa hè thường thấy hai tôi*

    Ném đầu chim chích, bắt đuôi chuồn chuồn

    Ðời đẹp quá, tôi buồn sao kịp?

    Trang sách đầu chép hết giây mơ

    Ngả mình trên bóng nhung tơ

    Tôi nguyền: Sau lớn làm thơ suốt đời!

    Cỏ mấy bận xanh rồi lại tạ

    Gió lùa thu trong lá bao lần…

    Bạn trường những bóng phù vân

    Xót thương mái tóc nay dần hết xanh.

    Hồn xưa dậy: chim cành động nắng

    Lá reo trên hồ lặng lờ trong

    Trưa im im đến não nùng

    Tôi ngờ trống học trong lòng trưa vang...

    ( Hồ Dzếnh, Quê ngoại, NXB Hội nhà văn, Hà Nội, 1996, tr. 62-63)

    Chú thích:

    * Hai tôi: ở đây chỉ tác giả và người anh của mình.

    II. Đọc - hiểu Trưa vắng

    Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong văn bản.

    Câu 2. Tâm trạng của nhân vật trữ tình được khắc hoạ vào thời gian và không gian nghệ thuật nào?

    Câu 3. Em hiểu như thế nào về hai câu thơ sau?

    “Bạn trường những bóng phù vân

    Xót thương mái tóc nay dần hết xanh.”

    Câu 4. Nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình qua văn bản.

    Câu 5. Tuổi thơ, đặc biệt là tuổi học trò luôn là miền kí ức tươi đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người. Qua bài thơ, anh/chị bồi đắp thêm những tình cảm, thái độ, hành động gì đối với tuổi học trò của chính mình?

    Đáp án

    Câu 1

    Nhân vật trữ tình: nhân vật tôi/ người học trò khi đã trưởng thành, rời xa mái trường.

    Câu 2

    - Thời gian nghệ thuật: Buổi trưa

    - Không gian nghệ thuật: Ngôi trường

    Câu 3

    Hiểu hai câu thơ như sau:

    “Bạn trường những bóng phù vân

    Xót thương mái tóc nay dần hết xanh.”

    - Bạn trường những bóng phù vân: bạn bè cùng trường năm xưa giờ như bóng mây trôi, mỗi người mỗi ngả;

    - Xót thương mái tóc nay dần hết xanh: bản thân nhà thơ cũng đã bạc mái đầu.

    => Hai câu thơ là nỗi niềm tâm sự của một con người khi đã đi qua tuổi học trò, nhớ về kỉ niệm với bạn bè, kỉ niệm khi còn đầu xanh tuổi trẻ. Qua đó bộc lộ sự hoài niệm, tiếc nuối, xót xa của tác giả khi nghĩ về tuổi học trò.

    Qua đó, gợi nhắc chúng ta biết trân trọng tuổi học trò, trân quý tình bạn hữu,…

    Câu 4

    - Nhân vật trữ tình là tác giả/ người học trò khi đã trưởng thành, rời xa mái trường. Vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình thể hiện qua nỗi niềm hoài niệm về tuổi ấu thơ, thủa cắp sách tới trường

    - Nhận xét về vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật trữ tình:

    + Đó là tâm hồn đẹp, luôn trân trọng và nhớ nhung về những hoài niệm thủa ấu thơ, những kí ức đẹp đẽ, yêu quý và gắn bó với trường lớp, bạn bè; một tâm hồn yêu đời, giàu mộng mơ.

    + Nhân vật trữ tình giúp lan tỏa đến người đọc thông điệp về sự trân trọng những giây phút mình đã và đang sống, trân trọng những kỉ niệm của tuổi ấu thơ,...

    Câu 5

    Tuổi thơ, đặc biệt là tuổi học trò luôn là miền kí ức tươi đẹp nhất trong cuộc đời mỗi con người. Qua bài thơ, em được bồi đắp thêm những tình cảm, thái độ, hành động đối với tuổi học trò của chính mình là:

    - Biết quý trọng những năm tháng tuổi học trò;

    - Quý trọng tình bạn bè cùng học chung mái trường;

    - Yêu quý, gắn bó với mái trường;

    - Cố gắng học tập tốt;

    - Cố gắng lưu giữ những kỉ niệm đẹp đẽ tuổi học trò dưới mái trường thân yêu;

    …

    III. Phân tích Trưa vắng

    Viết về vẻ đẹp và tình yêu quê hương đất nước từ xưa đến nay luôn là một nguồn cảm hứng vô tận của rất nhiều những nhà thơ, nhà văn cùng với đó là sự ra đời của hàng loạt những tác phẩm ghi đậm dấu ấn thời đại, dấu ấn cá nhân và được đọc giả đánh giá cao. "Trưa vắng" của Hồ Dzếch là một tác phẩm như vậy, bài thơ là một bức tranh miêu tả cảnh sắc quê hương cùng với đó là chất chứa nỗi buồn mang mác, nỗi nhớ quê hương và sự hoài niệm về quê hương của tuổi thơ.

    Bài thơ gồm 6 khổ, được viết với một giọng điệu nhẹ nhàng, êm ả, có pha chút buồn nhẹ nhưng hết sức thơ mộng. Tác giả như đang hòa vào trí nhớ, vào dòng suy nghĩ để vẽ lại cảnh sắc tuổi thơ của mình. Đó là ngôi trường nhỏ nằm bên ven hồ mà trong kí ức của tác giả đó là một màu xanh biếc với bãi cỏ tươi mát vẫn còn vấn vương xung quanh mùi cỏ thơm nhẹ nhàng. Tác giả sử dụng biện pháp ẩn dụ chuyển đổi cảm giác "Chân đi nghe động đến hồn ngây thơ" như một phép biến mình quay về tuổi thơ trong trẻo ấy, nơi mình từng là đứa trẻ ngây thơ, đang mở lòng đón nhận và tận hưởng những gì đep đẽ nhất. Đó là những kí ức về những giờ ra chơi trên sân trường với những "nhịp cười say" hồn nhiên trong trẻo và tưởng tượng lại khung cảnh những đứa trẻ của tôi ngày xưa ấy đang chạy nhảy để bắt chuồn chuồn. Là kí ức về những giờ học chưa kịp chép xong đã nằm xuống bên trang sách để tự mình trách mình, nguyền mình trở thành nhà thơ. Có lẽ những điều ấy là chân quý, là giá trị và là một kí ức đẹp đẽ như một giấc ngủ để giờ trở về hiện thực, đứa bé ấy đã thực trở thành một nhà thơ như một điều không ngờ tới. Với một giọng điệu nhẹ nhàng êm ả như ru độc giả vào một giấc ngủ của tuổi thơ ấu với khung cảnh lãng mạn với những hình ảnh bão cỏ xanh bên cạnh những cánh đồng lúa mùa thu. Bên cạnh ấy, tác giả bộc lộ một cách trực tiếp sự buồn bã, đau đớn, xót thương cho những mái tóc dần hết xanh. Kết lại bài thơ ấy vẫn là một khung cảnh đẹp thơ mộng với âm thanh xao xuyến của một vùng tuổi thơ là tiếng chim cành, tiếng lá reo và một sự tĩnh lặng đến quen thuộc đã đi vào kí ức của biết bao đứa trẻ. Khung cảnh ấy vốn quen thuộc nay lại càng trở nên não nùng hơn, buồn bã và hoài niệm hơn khi được phả vào tâm tư tình cảm cảm xúc của tác giả. Ấy có lẽ là vùng trời êm đềm nhất, đẹp đẽ nhất và khó quên nhất của tác giả.

    Bài thơ thể hiện một sự hoài niệm, buồn nhẹ của tác giả khi thể hiện nỗi nhớ thương quê hương. Qua đó cũng bộc lộ trực tiếp một nỗi nhớ, một tình yêu quê hương đất nước sâu sắc của tác giả qua bài thơ

    Tham khảo các loạt bài Ngữ văn khác:

    Bài viết cùng lớp mới nhất

    Xem thêm
    1 12,360 28/04/2025
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Xem thêm các chương trình khác: