Đọc hiểu Trưa hè (Bàng Bá Lân) có đáp án

Đọc hiểu Trưa hè

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi:

TRƯA HÈ

Bàng Bá Lân

Dưới gốc đa già, trong vũng bóng,
Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai.
Ve ve rung cánh, ruồi say nắng;
Gà gáy trong thôn những tiếng dài.

Trời lơ cao vút không buông gió;
Đồng cỏ cào phô cánh lượt hồng,
Êm đềm sóng lụa trôi trên lúa;
Nhạc ngựa đường xa rắc tiếng đồng.

Quán cũ nằm lười trong sóng nắng,
Bà hàng thưa khách ngủ thiu thiu
Nghe mồ hôi chảy đầm như tắm…
Đứng lặng trong mây một cánh diều.

Cành thưa, nắng tưới, chim không đứng;
Quả chín bâng khuâng rụng trước hè.
Vài cô về chợ buông quang thúng
Sửa lại vành khăn dưới bóng tre.

Thời gian dừng bước trên đồng vắng;
Lá ngập ngừng sa nhẹ lướt ao.
Như mơ đường khói lên trời nắng;
Trường học làng kia tiếng trống vào.

(Hoài Thanh, Hoài Chân, Thi nhân Việt Nam, NXB Văn học, 2009)

Câu 1: Xác định thể thơ được sử dụng trong văn bản trên.

Câu 2: Tìm những từ ngữ, hình ảnh nào là tín hiệu đặc trưng của mùa hè?

Câu 3: Biện pháp tu từ nào được sử dụng trong dòng thơ “Nằm mát, đàn trâu ngẫm nghĩ nhai” và nêu tác dụng.

Câu 4: Qua những hình ảnh được miêu tả trong bài thơ, em hãy nhận xét về bức tranh trưa hè tại miền quê của tác giả.

Câu 5: Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi gắm tới chúng ta những thông điệp nào trong cuộc sống?

Trả lời

Câu 1:

Bài thơ Trưa hè được viết theo thể thơ: 7 chữ

Câu 2:

Những từ ngữ, hình ảnh là tín hiệu đặc trưng của mùa hè: gốc đa già, đàn trâu, ve rung cánh, ruồi say nắng, đồng cỏ, quả chín, bóng tre, đồng vắng, dải mây trắng, cánh diều…

Câu 3:

Biện pháp tu từ: nhân hoá ( đàn trâu ngẫm nghĩ nhai)

- Tác dụng:

+ Làm cho loài trâu trở nên gần gũi với con người như những người bạn gần gũi, thân thiết.

+ Tô điểm thêm sự vắng vẻ của trưa hè

+ Biểu thị được suy nghĩ, tình cảm của con người, thể hiện tình yêu thiên nhiên của tác giả

Câu 4:

Nhận xét về bức tranh trưa hè tại miền quê của tác giả:

+ Bức tranh trưa hè được miêu tả qua những hình ảnh đặc trưng của mùa hè. Những hình ảnh mộc mạc, giản dị ấy đã gợi nên một không gian vắng vẻ, yên tĩnh như ngưng đọng.

+ Bức tranh trưa hè yên bình, mang đậm hồn quê Bắc Bộ đã cho thấy tài năng, tâm hồn tinh tế, nhạy cảm của nhà thơ.

Câu 5:

Qua văn bản trên, tác giả muốn gửi gắm tới chúng ta những thông điệp trong cuộc sống: Quê hương là cội nguồn, hình ảnh quê hương hiện ra là sự bình yên, giản dị. Chúng ta phải biết yêu quý quê hương của mình, biết ơn, chân quý những con người lao động của quê hương, đất nước.

Phân tích Trưa hè

Trong nền văn học Việt Nam hiện đại, Bằng Bá Lân là một trong những cây bút có phong cách thơ rất riêng, mang đến cho người đọc những cảm nhận tinh tế về thiên nhiên và cuộc sống. Một trong những tác phẩm tiêu biểu của ông là bài thơ "Trưa hè", một bức tranh mùa hè đầy thi vị và sâu lắng. Từ những hình ảnh quen thuộc của thiên nhiên, tác giả đã khắc họa một không gian vừa tĩnh lặng, vừa đầy cảm xúc, thể hiện vẻ đẹp của đất nước và tình yêu cuộc sống trong tâm hồn con người.

Bài thơ "Trưa hè" của Bằng Bá Lân là một bức tranh thiên nhiên mùa hè đầy sống động, qua đó tác giả gửi gắm những suy tư và cảm xúc về cuộc sống, về thời gian và con người. Mùa hè hiện lên trong bài thơ không chỉ là mùa của ánh nắng chói chang, mà còn là thời điểm của sự lặng yên, tĩnh mịch. Cảnh vật trong thơ được miêu tả với những hình ảnh quen thuộc nhưng rất gần gũi với người dân Việt Nam, như tiếng ve, bóng cây, dòng sông, cánh đồng, hình ảnh những chú trâu nằm nghỉ dưới bóng râm. Những chi tiết này không chỉ là miêu tả cảnh vật mà còn gợi lên không khí đặc trưng của mùa hè làng quê, một không gian gần gũi, thân thuộc mà cũng rất bình dị. Mỗi chi tiết đều thể hiện vẻ đẹp tĩnh lặng, yên bình của thiên nhiên mùa hè.

Trong không gian thiên nhiên ấy, tác giả không chỉ miêu tả bức tranh mùa hè mà còn thể hiện những suy tư sâu lắng của mình. Giữa cái nắng oi ả, tiếng ve râm ran, hình ảnh con người và thiên nhiên hòa quyện vào nhau tạo nên một cảm giác thư thái, an nhiên. Những cảm xúc nhẹ nhàng, êm dịu ấy giúp người đọc cảm nhận được sự giao hòa giữa con người và đất trời, giữa con người và thiên nhiên. Tác giả thể hiện niềm yêu mến sâu sắc với thiên nhiên, đồng thời cũng là sự hoài niệm về một thời gian đã qua, về một tuổi thơ gắn bó với đất trời.

Bài thơ "Trưa hè" của Bằng Bá Lân không chỉ gây ấn tượng bởi nội dung mà còn bởi nghệ thuật rất tinh tế và độc đáo trong cách sử dụng ngôn từ, hình ảnh và nhịp điệu.Tác giả sử dụng những hình ảnh đặc trưng của mùa hè như tiếng ve, bóng cây, con trâu, dòng sông để tạo nên một không gian thiên nhiên chân thực, sống động. Hình ảnh tiếng ve không chỉ là âm thanh của mùa hè mà còn là biểu tượng của thời gian, của những kỷ niệm về tuổi thơ. Hình ảnh con trâu nhai cỏ, dòng sông êm đềm, bóng cây mát rượi không chỉ phản ánh cảnh vật mà còn gợi lên cảm giác bình yên, thư thái

Nhịp điệu trong bài thơ nhẹ nhàng, khoan thai, phản ánh đúng không khí của một buổi trưa hè. Tiếng ve ngân vang trong không gian không chỉ là âm thanh của thiên nhiên mà còn là nhịp điệu của cuộc sống. Các câu thơ với những từ ngữ nhẹ nhàng, uyển chuyển, không gấp gáp tạo ra một cảm giác thư giãn, như thể người đọc đang được sống trong không gian yên bình của mùa hè.

Bằng Bá Lân sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, giản dị nhưng lại rất sâu sắc. Những từ ngữ quen thuộc của làng quê như "nắng vàng", "triền sông", "ve sầu", "mênh mông" không chỉ là những hình ảnh thiên nhiên cụ thể mà còn mang trong đó những cảm xúc dạt dào, tươi sáng. Ngôn ngữ này gần gũi và dễ tiếp cận, nhưng lại có sức gợi lớn về những xúc cảm nhẹ nhàng, sâu lắng.

Bài thơ "Trưa hè" không chỉ khắc họa cảnh sắc thiên nhiên mùa hè mà còn phản ánh những suy tư của tác giả về thời gian, cuộc sống và con người. Tác phẩm thể hiện sự gắn bó sâu sắc của tác giả với quê hương, với những giá trị giản dị nhưng đầy ý nghĩa. Bằng cách khắc họa một mùa hè đầy sống động, bài thơ mang đến cho người đọc cảm giác về sự hòa hợp giữa con người và thiên nhiên, giữa sự tĩnh lặng và sự chuyển động của thời gian. Đây là một thông điệp về sự quý trọng những điều giản dị trong cuộc sống.

"Trưa hè" của Bằng Bá Lân là một tác phẩm thể hiện tài năng của tác giả trong việc sử dụng ngôn ngữ, hình ảnh và nhịp điệu. Với những hình ảnh sinh động và gợi cảm, bài thơ đã vẽ nên một bức tranh mùa hè vừa tươi mới, vừa đầy thi vị. Tác phẩm không chỉ miêu tả cảnh vật mà còn gửi gắm những suy tư về thời gian, về cuộc sống. Bằng Bá Lân đã khéo léo thể hiện những cảm xúc sâu lắng và tinh tế của mình trong từng câu thơ, tạo nên một tác phẩm nghệ thuật có giá trị về cả nội dung lẫn hình thức.Bài thơ "Trưa hè" là một minh chứng cho khả năng cảm nhận và biểu đạt tinh tế của Bằng Bá Lân, đồng thời cũng là một lời mời gọi người đọc dừng lại, lắng nghe và cảm nhận vẻ đẹp trong những điều giản dị của cuộc sống.