Đọc hiểu Giàn bầu trước ngõ (Nguyễn Ngọc Tư) có đáp án

Đọc hiểu Giàn bầu trước ngõ

I. Đọc văn bản Giàn bầu trước ngõ

GIÀN BẦU TRƯỚC NGÕ

Giàn bầu vẫn trước ngõ. Cha tôi đã thôi khó chịu, hay bực dọc riết rồi chai đi, chẳng biết bực là gì nữa. Nhưng khách đến nhà, ai cũng khen: "Anh Ba có giàn bầu đẹp thiệt". Họ săm soi, từng mảng lá cuống hoa. Khách nước ngoài còn kề má bên trái bầu xanh lún phún lông tơ mà chụp hình kỷ niệm. Mấy anh chị sinh viên đạp xe ngang dừng lại nhìn đau đáu qua rào rồi kháo nhau "Nhớ nhà quá, tụi mày ơi" […]. Bà nội tôi yếu hơn trước, mùa mưa bắt đầu lướt sướt đi qua. Ông chủ tịch đến chơi nhà, ôm chầm lấy nội, lắc lắc "Lúc này má khoẻ không?". Nội cười xoà mà nghe nghẹn nghẹn "Khoẻ, má khỏe". Cha tôi sai chị Bếp mang rượu thịt ra, ông chủ tịch khóa tay:

- Thôi, chú bảo chị ấy nấu canh bầu ăn. Cha hẩng mặt. Chị Bếp lúi húi gọt bầu, mùi nước canh xông vào mũi thơm lừng […]. Hôm ấy cả nhà tôi ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt lìm lịm lưỡi. Chị Bếp ngó nội, khoái chí cười đầy hàm ý. Hình như nội tôi vui. Giàn bầu thưa hẳn đi. Cái giống lạ thật. Nắng bao lâu vẫn xanh tốt, mới mưa dầm lại héo dây. Tôi đập vỡ trái bầu khô, lấy hạt ra ươm. Mùa mưa dữ dội, nội tôi bệnh, bà bị chứng tai biến não. Nội lơ ngơ, đã cười đã khóc thì không sao dừng được, tay run rẩy cầm ca nước, bát cơm cũng khó. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:

- Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi. Bà nội lẩn thơ lẩn thẩn rồi, mà hình như bà chỉ nhớ về quá khứ. Nội hay ra ngoài hiên, chăm chăm nhìn giàn bầu đang run rẩy trong gió. Bà ngồi đấy lặng lẽ, thẫn thờ, như chờ một tiếng vạc sành, một tiếng ếch kêu. Tay bà lạnh ngắt, tôi chạy vào phòng lấy lọ dầu thoa, vẫn thấy mảnh bầu trái tim màu vàng trong ngăn kéo, cái màu vàng như của rạ, của lúa, như của mái nhà lá nhỏ lơ phơ dưới nắng chiều. Giàn bầu vẫn trước ngõ, có kẻ đi qua kêu lên: "Tôi nhớ nhà". Cha tôi bảo: "Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người." Và cha tôi lại nói đúng.

( Nguyễn Ngọc Tư)

II. Đọc - hiểu Giàn bầu trước ngõ

1. Đề số 1

Câu 1. Nhân vật trung tâm của truyện là ai?

A. Nhân vật tôi

B. Nhân vật bà cụ

C. Nhân vật người cha

D. Nhân vật ông chủ tịch

Câu 2. Bà cụ đã làm gì khi lên phố?

A. Đi chợ mua bầu về nấu, làm bánh piza, bánh sangwich, ướp trà hoa nhài.

B. Trông một giàn bầu trước nhà, làm các loại bánh quê, làm mặt dây chuyền cho tụi nhỏ đeo.

C. Đi chợ mua bầu về nấu, làm các loại bánh quê, ướp trà hoa nhài.

D. Trồng một giàn bầu trước nhà, làm bánh piza, bánh sangwich, xâu vòng.

Câu 3. Thái độ của gia đình người con đối với giàn bầu như thế nào?

A. Yêu mến và chăm sóc vun xới mỗi ngày.

B. Ngay từ đầu đã thấy không phù hợp với lối sống phố thị.

C. Lúc đầu chăm bầu, ăn canh bầu thì thích, sau dần thấy chán và thấy giàn bầu vướng víu.

D.Dù không thích nhưng vẫn chăm sóc miễn cưỡng.

Câu 4. Mặt dây chuyền bà cụ làm cho tụi nhỏ đeo là gì?

A. Là chiếc nhẫn tết bằng cỏ khô.

B. Là hạt cườm bà cụ giấu kĩ trong hòm.

C. Là mặt cười ngộ nghĩnh đẽo từ gỗ.

D. Là hình trái tim nhỏ xíu đẽo từ vỏ bầu khô.

Câu 5. Đâu là đặc điểm ngôi kể của truyện?

A. Ngôi thứ ba, là người kể giấu mặt trong truyện.

B. Ngôi thứ nhất, là người đứng ngoài câu chuyện và chứng kiến toàn bộ truyện.

C. Ngôi thứ nhất, là cháu nội bà cụ - một nhân vật trong truyện.

C. Ngôi thứ ba, là cháu nội bà cụ - một nhân vật trong truyện.

Câu 6. Vì sao bà cụ trồng bầu?

A. Vì chán cảnh ở phố.

B. Vì tính bà cụ thảo lảo muốn cho mọi người.

C. Vì muốn có bóng mát cho sân nhà.

D. Vì luôn mang trong mình nỗi nhớ quê hương.

Câu 7. Có thể hiểu câu nói của người cha "Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người" như thế nào?

A. Ai cũng phải đi tìm quê hương của chính mình.

B. Không ai có thể quên quê hương của mình dù phải cách xa đến mấy.

C. Mỗi người đều có quê hương của riêng mình.

D.Hãy luôn giữ quê hương trong trái tim mình.

2. Đề số 2

Câu 1. Đoạn trích được kể theo ngôi thứ mấy? Dấu hiệu để nhận biết ngôi kể đó?

Câu 2: Nêu phương thức biểu đạt trong đoạn trích Giàn bầu trước ngõ?

Câu 3: Nhân vật trung tâm của truyên Giàn bầu trước ngõ là ai?

Câu 4: Xác định lời dẫn trực tiếp trong đoạn văn sau và chuyển lời dẫn trực tiếp ấy thành gián tiếp. Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc:

- Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi.

Câu 5. Giàn bầu được nói đến trong đoạn trích trên có ý nghĩa tượng trưng cho điều gì?

Câu 6. Theo em, vì sao cả nhà "ăn lại bát canh ngày xưa, nghe ngọt lìm lịm lưỡi. Chị Bếp ngó nội, khoái chí cười đầy hàm ý"?

Câu 7: Nhận xét về trình tự thời gian trong mạch truyện giàn bầu trước ngõ?

Câu 8: Nêu và phân tích tác dụng của điểm nhìn trong truyện "Giàn bầu trước ngõ"?

Câu 9: Cha tôi bảo: "Có thể bứt người ta ra khỏi quê hương nhưng không thể tách quê hương ra khỏi trái tim con người.". Em có đồng ý với suy nghĩ của người cha không? Vì sao?

Đáp án tham khảo:

Câu 1:

- Ngôi kể: Thứ nhất.

- Dấu hiệu: Người kể xưng tôi.

Câu 2:

- Phương thức biểu đạt: Tự sự, miêu tả, biểu cảm

Câu 3:

- Nhân vật trung tâm là người bà

Câu 4:

- Lời dẫn trực tiếp: "Sắp nhỏ đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Chà, mưa vầy ngập đồng rồi, ngâm giống gieo mạ đi thôi."

- Chuyển sang gián tiếp:

Định hướng:

+ Trời đổ mưa, sấm giật ầm ầm, nội thều thào nhắc sắp nhỏ rằng đừng hứng nước mưa đầu mùa, hỏng tốt. Nội bảo mưa vầy sẽ ngập đồng, ngâm giống gieo mạ đi thôi.

Câu 5:

- Giàn bầu được nói đến trong đoạn trích trên có ý nghĩa tượng trưng cho: Quê hương với những điều gần gũi, giản dị, thân thương, mộc mạc, chân tình..

Câu 6:

- Vì đây là món ăn mà ngày trước mọi người đều rất yêu thích, nay mới được thưởng thức lại nên cảm xúc đẹp đẽ, vẹn nguyên của quá khứ ùa về, sống dậy trong lòng mỗi người.

Câu 7:

Nhận xét trình tự thời gian trong truyện ngắn "giàn bầu trước ngõ" của Nguyễn Ngọc Tư:

+ Mở đầu: Là thời gian ở thực tại, nhớ về quá khứ. Mạch chuyện quá khứ được bắt đầu khi nhà tác giả trồng được giàn bầu với ý định cho nội vơi nỗi nhớ quê hương.

+ Sau đó, mạch chuyện cứ thế tiếp tục theo thời gian và tới thời điểm hiện tại, khi giàn bầu đã thưa hẳn đi.

+ Ở cuối truyện, ta lại bắt gặp hình ảnh người bà ở thực tại với một "mớ" tâm trạng nhớ về quá khứ.

= > Mạch truyện đan xen giữa quá khứ và hiện tại làm cho câu chuyện hấp dẫn và lôi cuốn người đọc hơn về độ tin cậy

Câu 8:

- Điểm nhìn được sử dụng trong truyện: Điểm nhìn bên trong kết hợp với điểm nhìn bên ngoài.

- Điểm nhìn bên trong: Được thể hiện qua cách nhìn của các nhân vật: Tôi, cha tôi, chị và mẹ tôi.

=> Tác dụng: Thể hiện cách nhìn của mọi người về giàn bầu bà nội trồng: Nó vướng víu, che đi khoảng sân đầy cây kiểng, làm rối tóc chị gái và mẹ.

- Điểm nhìn bên ngoài: Của mọi người đi qua đường, thốt lên "nhớ quê quá" (các anh chị sinh viên xa nhà, của ông chủ tịch đến chơi nhà)

=> Tác dụng: Giàn bầu gợi nhớ kí ức quê hương thân thương, quen thuộc trong lòng mỗi người

Câu 9:

* Định hướng

- Đồng ý.

- Giải thích:

+ Con người có thể rời xa quê hương vì nhiều lí do khác nhau (làm ăn, sinh sống, học tập)

+ Không thể tách quê hương ra khỏi con người bởi quê hương là nơi chôn nhau, cắt rốn của mỗi người, là nơi gắn bó máu thịt, là nơi lưu giữ tâm tình, cảm xúc luôn hiện diện trong tâm tư, nỗi nhớ của con người.

+ Tất cả những hình ảnh của quê hương, những tháng ngày gắn bó sẽ trở thành những hồi ức sống mãi trong lòng mỗi người.

III. Phân tích Giàn bầu trước ngõ

DÀN Ý

a. Mở bài: Giới thiệu chung về câu chuyện Giàn bầu trước ngõ

b. Thân bài:

* Khái quát về nhà văn Nguyễn Ngọc Tư:

- Cô là một cây bút vô cùng đặc biệt của nền văn học đương đại. Là một nhà văn của mộc mạc và bình dị thôn quê.

- Các tác phẩm của Nguyễn Ngọc Tư mang tính hiện thực sâu sắc khi khắc họa chân dung chân thực cùng những tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của tầng lớp lao động nghèo đồng bằng....

- Một số tác phẩm tiêu biểu cho phong cách sáng tác của cô phải kể đến các tác phẩm: Ngọn đèn không tắt, Cánh đồng bất tận, Sông,...

* Khái quát về câu chuyện Giàn bầu trước ngõ:

- Tác phẩm Giàn bầu trước ngõ xoay quanh câu chuyện về một gia đình nghèo ở miền quê Việt Nam, với những khó khăn, gian khổ hàng ngày.

- Qua câu chuyện về cuộc sống của gia đình này, tác giả đã khắc họa rất chân thực và sâu sắc về tình yêu thương, lòng nhân ái và sự kiên trì trong cuộc sống.

- Tác phẩm đã gợi lên trong lòng độc giả những cảm xúc sâu lắng và những suy tư về ý nghĩa của cuộc sống.

* Phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật của câu chuyện

- Nội dung:

+ Người đọc cảm nhận được sự khắc nghiệt của cuộc sống qua việc tác giả miêu tả giàn bầu trước ngõ.

+ Người đọc cũng cảm nhận được sự đoàn kết và tình yêu thương trong cộng đồng qua những câu chuyện nhỏ xung quanh giàn bầu.

- Nghệ thuật:

+ Nghệ thuật kể chuyện: sử dụng ngôi kể ngôi thứ nhất.

+ Sử dụng ngôn ngữ mộc mạc, gần gũi nhưng rất sâu lắng và tinh tế.

+ Cách diễn đạt chân thực, gần gũi

+ Sử dụng các kỹ thuật miêu tả, tả cảnh rất tinh tế

c. Kết bài: Khẳng định ý nghĩa câu chuyện.

BÀI LÀM

Xung quanh chúng ta luôn có những điều giản dị mà gần gũi của quê nhà, nhưng với tình cảnh xã hội ngày càng phát triển, con người cũng tham gia vào cuộc chạy đua cùng với công nghệ, liệu rằng giá trị của một cuộc sống yên bình có được giữ vững. Để bày tỏ cảm nhận của mình về vấn đề ấy, không ít nhà văn đã viết nên những tác phẩm đề cao giá trị của cuộc sống đời thường. Một trong số đó là tác phẩm “Giàn bầu trước ngõ” của nhà văn Nguyễn Ngọc Tư, tác phẩm là câu chuyện xoay quanh một gia đình với giàn bầu trước ngõ cùng với đó là hình ảnh người bà hiện lên rất gần gũi, thân thương.

Câu chuyện kể về một gia đình với giàn bầu xanh tốt được trồng bởi bà nội, bao phủ khắp sân nhà. Giàn bầu vừa mang lại cho gia đình những niềm vui đơn giản nhưng lâu dần cũng mang đến những e ngại do giàn bầu phát triển quá tốt, quả ra nhiều vừa ăn không hết vừa cản trở lối đi. Ngoài giàn bầu thì câu chuyện còn kể về người bà, bà nội được người bố đón từ quê lên sống cùng gia đình. Qua lời kể của nhân vật “Tôi” có thể thấy hình ảnh bà luôn có một nỗi buồn và nhung nhớ về quê nhà. Xuyên suốt tác phẩm còn là những cảm xúc hoài niệm, những suy nghĩ về quê hương.

Nguyễn Ngọc Tư đã khéo léo xây dựng hình ảnh người bà như một biểu tượng của tình yêu thương và sự hy sinh. Từ cách diễn đạt, chúng ta nhìn thấy người bà như một ngọn gió mát lành trong căn nhà bề thế của tác giả. Bằng những đoạn văn tinh tế, ông đã tường thuật chi tiết về sự quan tâm và hy sinh của người bà đối với gia đình. Qua từng câu chữ, ta cảm nhận được niềm vui và niềm tự hào trong giọng điệu của người bà khi nói về các thành tựu của con trai và mong muốn cho con cháu mình có một cuộc sống tốt đẹp hơn.

Tác phẩm được viết bằng ngôi kể thứ nhất, dưới góc nhìn của nhân vật “Tôi”- một người con trong gia đình, người đọc có thể hình dung được cuộc sống thường nhật của gia đình trong câu chuyện. Hình ảnh giàn bầu xanh ngắt, vươn mình phủ kín sân nhà được miêu tả rất chi tiết bằng những quan sát tỉ mỉ. Diễn biến tâm lí của các nhân vật cũng được thể hiện rõ qua những cảm nhận và quan sát của nhân vật “Tôi”.

Là một nhân vật trong câu chuyện, tác giả đã phát huy tác dụng của ngôi kể thứ nhất trong tác phẩm. Từng sự kiện được thuật lại một cái có trình tự, sắp xếp khiến mạch truyện trở nên hợp lý, đồng thời qua ngôi kể điểm nhìn này tác giả cũng bộc lộ rõ ràng cảm xúc và suy nghĩ của nhân vật “Tôi”, đó là một phần yếu tố tác động và dẫn dắt người đọc theo mạch cảm xúc của câu chuyện.

Bằng việc sử dụng ngôi kể thứ nhất, nhân vân “Tôi” trở thành nhân vật chủ đạo dẫn dắt toàn bộ mạch truyện. Qua các tình huống giao tiếp hay từ góc quan sát của nhân vật “Tôi”, tính cách và tâm lí của các nhân vật khác cũng trở nên rõ nét hơn khiến nội dung tác phẩm trở nên chân thực. Ngôi kể thứ nhất không chỉ bộc lộ tính cách nhân vật mà còn thể hiện quan điểm, suy nghĩ của tác giả cũng là cách thức mà tác giả bày tỏ cái tôi cá nhân, tạo cho tác phẩm những giá trị cả về nghệ thuật lẫn nhân đạo.