Đọc hiểu Trẻ con không được ăn thịt chó (Nam Cao) có đáp án

Đọc hiểu Trẻ con không được ăn thịt chó

I. Đọc văn bản Trẻ con không được ăn thịt chó

TRẺ CON KHÔNG ĐƯỢC ĂN THỊT CHÓ

Người mẹ rất còm cõi và bốn đứa con gầy ốm, quây quần với nhau trong xó bếp. Trong gia đình này, năm mẹ con thường giống như một bọn dân hèn yếu cùng chung phận con sâu, cái kiến dưới cái ách một ông bạo chúa.

Thấy lũ con đứa nào cũng nhăn nhăn, nhó nhó, người mẹ thương đứt ruột. Thị biết rằng chúng đói. Khi người ta đã đói mà lại ngửi thấy mùi thịt chó, thì bụng càng đói thêm. Thế mà bữa rượu của người bố với ba ông khách cứ kéo dài mãi. Nghĩ mà bực quá! Cái thể không chết được, chứ giá chết được thì thị chỉ thắt cổ mà chết đi cho rồi.. Thị dỗ con:

- Cố mà nhịn lúc nữa, các con ạ: Đợi trên nhà ăn xong, còn thừa thì ta ăn.

Rồi muốn cho chúng quên đi, thị sổ tóc ra cho chúng xúm vào bắt chấy. Úi chà! Nhiều chấy quá! Chỉ việc rẽ một đám tóc ra là đủ thấy bốn, năm con bò lổm ngổm. Cái Gái và cu Nhớn, cu Nhỡ thi nhau bắt. Chúng cho cu Con mấy con chấy kềnh làm trâu. Mới đầu cái trò chơi ấy cũng hay hay. Nhưng chỉ một lúc là chúng chán. Thằng cu Con ra hiệu đình công trước. Nó lăn vào lòng mẹ, oằn oại vừa hụ hị kêu:

- Đói!.. Bu ơi! Đói..

Tức khắc những đứa kia cũng nhớ ra rằng chúng đói. Chúng không bắt chấy cho mẹ nữa. Chúng thở dài. Chúng nuốt bọt nhem nhép. Chúng thừ mặt ra. Chúng nằm ẹp xuống đất và lật áo lên để khoe cái bụng. Bụng đứa nào cũng gần dính lưng.

Mắt thị rơm rớm nước. Cũng may, tiếng người bố trên nhà gọi:

- Cái Gái đâu! Dẹp mâm đi, này!

Bốn đứa trẻ cùng nhỏm dậy: Mặt chúng đột nhiên tươi tỉnh lại. Gái "vâng" một tiếng thật to và chạy lên. Cu Nhớn, cu Nhỡ ngồi chồm chỗm đợi.. Một lát sau, Gái bê mâm xuống. Nó cũng nâng lên ngang mặt như cha lúc nãy. Các em nó đứng cả lên, chực đu lấy cái mâm. Nó càng nâng cao hơn, mồm thét:

- Khoan! Khoan! Kẻo vỡ..

Cu Nhớn thét:

- Thì bỏ xuống!

Gái vênh mặt lên, trêu nó:

- Không bỏ. Không cho chúng mày ăn.

- Có sợ thành tật không?

- Không cho ăn thật đấy.

Cu Nhỡ sốt ruột, khoặm mặt lại, vằng nhau với chị:

- Làm trò mãi! Có bỏ xuống đây không nào?

Gái hạ nhanh mâm xuống đất, bảo:

- Này, ăn đi.

Nó ngẩng mặt nhìn các em, cười the thé. Người mẹ xịu ngay xuống. Trong mâm, chỉ còn bát không. Thằng cu Con khóc òa lên. Nó lăn ra, chân đập như một người giãy chết, tay cào xé mẹ. Người mẹ đỏ mũi lên và mếu xệch đi, rưng rức khóc. Cái Gái và cu Nhớn, cu Nhỡ cũng khóc theo.

II. Đọc - hiểu Trẻ con không được ăn thịt chó

1. Đề số 1

Câu 1: Xác định điểm nhìn trần thuật qua đoạn trích trên.

Điểm nhìn toàn tri từ ngôi kể thứ ba.

Câu 2: Chỉ ra thành ngữ có trong đoạn truyện trên.

Thành ngữ “phận con sâu, cái kiến”.

Câu 3: Đoạn trích trên viết về đề tài nào?

Đề tài: người nông dân nghèo trước cách mạng tháng Tám.

Câu 4: Tác giả muốn gửi gắm điều gì qua hành động của nhân vật “hắn”?

Qua hành động của nhân vật “hắn”, tác giả muốn phê phán thói hư tật xấu của một bộ phận người nông dân.

Câu 5: Cho biết chủ đề của đoạn truyện trên.

Thông qua những hình ảnh đau lòng trong truyện, tác giả phản ánh thực tại xã hội, cuộc sống khốn cùng của người dân Việt Nam giai đoạn trước cách mạng tháng Tám năm 1945 và cũng không quên thể hiện tinh thần nhân đạo của nhà văn Nam Cao.

Câu 6: Nếu được ban một điều ước cho gia đình trong truyện, anh/chị sẽ ước gì? Giải thích lí do chọn điều ước ấy.

Nếu được ban một điều ước cho gia đình trong truyện, em sẽ ước người bố thay đổi tâm tính, tu chí làm ăn để đỡ đần được vợ con, yêu thương vợ con từ đó gia đình sẽ bớt khổ. Khi 2 vợ chồng cùng đồng lòng san sẻ gánh nặng thì cuộc sống sẽ dần khấm khá, những đứa trẻ sẽ không còn đói nữa. Vợ chồng yêu thương hòa thuận thì những đứa con sẽ trở thành những đứa trẻ hạnh phúc và sẽ có một tương lai tốt đẹp hơn.

2. Đề số 2

Thực hiện các yêu cầu sau:

Câu 1: Em hãy nêu phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?

Câu 2: Đề tài của truyện ngắn là gì?

Câu 3: Nêu khái quát nội dung chính của truyện Trẻ con không được ăn thịt chó?

Câu 4: Chỉ ra và nêu tác biện pháp tu từ trong đoạn văn sau: "Chúng không bắt chấy cho mẹ nữa. Chúng thở dài. Chúng nuốt bọt nhem nhép. Chúng thừ mặt ra. Chúng nằm ẹp xuống đất và lật áo lên để khoe cái bụng. Bụng đứa nào cũng gần dính lưng"

Câu 5: Câu văn: "Bụng đứa nào cũng gần dính lưng" gợi cho em suy nghĩ gì?

Câu 6: Ý nghĩa của câu truyện ngắn Trẻ con không được ăn thịt chó là gì?

Câu 7: Nêu tình huống truyện Trẻ con không được ăn thịt chó?

Câu 8: Cảm nhận của em về nhân vật "Thị" trong truyện ngắn Trẻ con không được ăn thịt chó của Nam Cao?

Đáp án

Câu 1: Phương thức chính: Tự sự

Câu 2 . Đề tài: Người nông dân.

Câu 3. Khắc họa, tái hiện lại một cách chân thực khung cảnh làng quê nghèo và tình cảnh thê thảm trước nạn đói của nhân dân Việt Nam trước năm 1945, đồng thời nói lên số phận khốn khổ của con người, đặc biệt là phụ nữ.

Câu 4:

Biện pháp tu từ lặp (điệp ngữ) : "Chúng.."

Tác dụng: Nhấn mạnh tình cảnh khốn khổ, đói khát, thèm muốn được ăn của những đứa trẻ, Chúng thở dài thườn thượt, mòn mỏi, chờ đợi trong vô vọng.

Câu 5:

Câu văn gợi lên hình ảnh những em bé đót khát, xanh xao, gầy gò da bọc lấy xương, bụng gần dính lưng.. Hình ảnh gợi ra bức tranh về nạn đói 1945 thật thê thảm..

Câu 6

- Phê phán thói tham ăn tục uống của một số bộ phận người nông dân.

- Ca ngợi tấm lòng, đức hi sinh của người mẹ, người vợ, dù trong bất cứ hoàn cảnh nào vẫn lo lắng, yêu thương, chăm sóc cho con cái.

- Thể hiện giá trị nhân đạo sâu sắc.

Câu 7

Cốt truyện tình huống, xoay quanh một gia đình đông con, người bố thì nghiện rượu đi ăn chịu khắp các cửa hàng, thậm chí hắn còn mổ nốt con chó trong nhà và mời bạn bè đến ăn nhậu, trong khi đó vợ con chỉ biết đứng nhìn cùng những giọt nước mắt.

Câu 8:

Nhân vật "thị" là một người phụ nữ khốn khổ khi lấy phải một người chồng nghèo, xấu tính tham ăn, ham rượu chè, bỏ bê vợ con. Ngoài ra Thị còn là một người vợ biết lo toan, tính toán, mặc dù thị luôn phải đối mặt với những bi kịch dồn dập của việc thiếu miếng ăn nhưng thị vẫn quan tâm đến các con, dành chút tiền nhỏ để mua quà cho con khi đi chợ về. Chỉ cần nghĩ đến cảnh chúng vui mừng khi thấy mấy cây mía lách mẹ mang về là thị lại tủm tỉm cười hạnh phúc. Qua đó cho ta thấy thị là một người mẹ yêu thương các con vô điều kiện.

III. Các câu hỏi khác

Câu 1. Đoạn trích trên được kể theo ngôi:

A. Thứ nhất.

B. Thứ hai.

C. Thứ ba.

D. Kết hợp ngôi thứ nhất và thứ ba.

Câu 2. Đoạn trích trên xoay quanh các nhân vật:

A. Thị, cu Nhớn, cái Gái, cu Nhỡ.

B. Thị, cái Gái, cu Nhớn, cu Nhỡ, cu Con.

C. Ông bố, ba ông bạn nhậu, người mẹ.

D. Ông bố, thị, cái Gái, cu Con, cu Nhỡ.

Câu 3. Vì sao cuối đoạn trích Thằng cu Con khóc òa lên. Nó lăn ra, chân đạp như một người giãy chết, tay cào xé mẹ?

A. Mẹ không cho ăn thịt chó.

B. Cái Gái không cho nó ăn.

C. Nó giành ăn không lại với các anh chị.

D. Trong mâm không còn gì để ăn.

Câu 4. Chi tiết “thị sổ tóc ra cho chúng xúm vào bắt chấy”, hành động đó của người mẹ nhằm mục đích gì?

A. Giúp đàn con quên đi cái đói.

B. Giúp thị đỡ ngứa đầu.

C. Giúp thằng cu Con có con chầy kềnh để chơi.

D. Để gắn kết đàn con lại với nhau.

Câu 5. Đoạn trích trên viết về đề tài:

A. Người nông dân nghèo trước Cách mạng.

B. Người trí thức nghèo trước Cách mạng.

C. Người nghiện rượu bê tha.

D. Người tham ăn, lười lao động

Câu 6. Cốt truyện của đoạn trích trên:

A. Người bố nghiện rượu, đi ăn chịu khắp các cửa hàng và tình thương của người mẹ dành cho con.

B. Gia đình đông con và cái nghèo, cái đói làm tha hóa nhân cách con người đến báo động.

C. Bố mổ chó mời bạn bè đến ăn nhậu, trong khi đó vợ con đứng nhìn cùng những giọt nước mắt.

D. Cuộc ăn nhậu tưng bừng của người bố và nhân phẩm con người trước bi kịch của cái đói.

Câu 7. Ông bố trong đoạn trích là người như thế nào?

A. Tham ăn, không mảy may thương xót vợ con.

B. Tham ăn nhưng thương vợ con.

C. Nhiệt tình với bạn nhậu và thương vợ.

D. Lạnh lùng, tàn ác đến ghê sợ.

Đáp án

IV. Phân tích Trẻ con không được ăn thịt chó

DÀN Ý

1. Mở bài: Giới thiệu khái quát về tác giả, tác phẩm.

- Nam Cao là một trong số những nhà văn hiện thực xuất sắc của văn học hiện thực phê phán Việt Nam. Ông thuộc trong số những cây bút hiếm hoi của nền văn xuôi hiện đại có tư tưởng, phong cách và thi pháp sáng tạo riêng độc đáo, có những cách tân lớn lao góp phần quan trọng vào tiến trình hiện đại hóa nền văn học dân tộc.

- Sáng tác của Nam Cao tập trung vào hai đề tài: người nông dân và người trí thức nghèo trước cách mạng tháng tám. Dù ở đề tài người nông dân hay người trí thức Nam Cao đều bộc lộ sự cảm thông, thương xót trước những đau khổ, bất hạnh của con người. Tác phẩm của ông là lời kết án đanh thép xã hội thực dân nửa phong kiến bất công chà đạp nhân phẩm của con người, đồng thời là tiếng kêu khẩn thiết: hãy cứu lấy nhân phẩm con người.

- Trẻ con không được ăn thịt chó là một trong những tác phẩm tiêu biểu viết về đề tài người nông dân của Nam Cao.

2. Thân bài:

a. Khái quát chủ đề của truyện

Qua truyện ngăn này, nhà văn Nam Cao đã phơi bày hoàn cảnh khốn cùng của người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám năm 1945. Đồng thời gợi suy nghĩ về vấn đề nhân cách con người trong những cảnh ngộ khốn cùng.

b. Phân tích từng nhân vật tiêu biểu và mối quan hệ giữa các nhân vật

Chủ đề trên được thể hiện qua việc xây dựng hệ thống nhân vật:

* Nhân vật ‘hắn”:

- Hoàn cảnh: nhà nghèo, “cả cửa nhà cơ nghiệp nhà hắn chỉ có hai cái bát chậu”, vợ lo chạy ăn từng bữa

- Bản tính: là một kẻ hám ăn uống, chơi bời, không quan tâm gì đến vợ con, không đếm xỉa gì đến những vất vả lo toan của vợ

+ Để thỏa mãn những thú vui riêng của bản thân, hắn sẵn sáng trở thành kẻ lật lọng: bán cho “con mẹ Vụ” mười gốc chuối khác lấy hai đồng bạc đi xóc đĩa rồi lại bán lại lần nữa cho người khác lấy ngót hai đồng bạc

+ Không có tiền uống rượu, ăn thịt chó, hắn ăn chịu của mụ Tam luôn ba bữa

+ Trong đầu hắn không có suy nghĩ gì khác ngoài “Rượu… thịt chó!… Rượu… thịt chó!… Trước mắt hắn lại lập loè hai sắc: vàng bóng (của thịt chó) và xanh nhợt (của rượu). Hình ảnh được ngồi ăn thịt chó cùng chai rượu xâm chiếm tất cả suy nghĩ của hắn.

+ Chỉ vì không được uống rượu, ăn thịt chó, “hắn cho là đời thật đáng buồn. Kiếp người nản lắm. Trời thì cay nghiệt như một bà già thiếu ăn ngay từ lúc còn thơ”

+ Không có cách nào để ăn chịu tiếp, hắn bắt đầu tự viện cho mình mọi lí do nghe có vẻ hợp lý để mổ con chó nhà mình – con chó mà theo suy nghĩ của người vợ thì ít nhất cũng đủ gạo ăn cho cả nhà đến hàng nửa tháng.

+ Hắn ngồi ăn nhậu cùng bạn bè mặc cho người vợ gầy và những đứa con còm cõi nheo nhóc dưới bếp, không hề mảy may thương xót hay động lòng.

→ Miếng ăn là thử thách ghê gớm với tính cách con người và người cha trong tác phẩm là nhân vật điển hình không thể vượt qua được chướng ngại vật ấy. Hắn làm tất cả chỉ để thỏa cái miệng thèm ăn. Nhân cách của hắn cũng vì thế mà dần bị xói mòn.

* Nhân vật “thị”

- Hoàn cảnh:

+ Chị sống trong cảnh nghèo khó, người chồng “ăn tàn phá hại”, vũ phu. “Nó cục như chó vậy. Ương với nó, nó thượng cẳng chân, hạ cẳng tay là thường. Thiệt thân”. “Trong gia đình này, năm mẹ con thường giống như một bọn dân hèn yếu cùng chung phận con sâu, cái kiến dưới cái ách một ông bạo chúa.”

+ Cái nghèo, cái đói khiến chị phải tính toàn hết sức chi li. Chị thương con mà vì bữa ăn cho cả nhà mà chăng mấy khi dám mua: “ Mỗi lần mẹ về chợ, cứ nghe tiếng các anh reo là cu Con lại thét lên. Hình như nó sợ các anh chạy ra trước nó. Có khi nó khóc. Có khi mải mốt quá, nó ngã lộn tùng phèo từ trên hè xuống sân. Ấy thế mà mười lần thì đến chín, mẹ nó chỉ chìa cho nó bàn tay không. Người đàn bà, nghĩ đến cái bộ mặt tiu nghỉu của con lúc nào, rỏ nước mắt ra lúc ấy. Trông thương đứt ruột. Nhưng biết làm sao được? Đã đành quà của nó, chỉ một đồng trinh là đủ. Nhưng không thể đong một hào chín xu rưỡi gạo. Mà cái ngữ tiêu trong nhà thị, mỗi ngày không thể quá hai đồng hào. Vậy có thương con thì để bụng. Còn cái sự mua quà thật khó lòng thay!”

+ Chị là người phụ nữ tần tảo, gánh vác lo toan cho cả gia đình

+ Chị cũng là người mẹ thương con hết mực .Mặc dù luôn phải đối mặt với những bi kịch dồn dập của việc thiếu miếng ăn nhưng khi có thể, chị vẫn quan tâm đến các con, dành chút tiền nhỏ để mua quà cho con khi đi chợ về. Chỉ cần nghĩ đến cảnh chúng vui mừng khi thấy mấy cây mía lách mẹ mang về là chị lại tủm tỉm cười suốt dọc đường.

“Và trên đường về thị còn lẩn quẩn nghĩ đến xu ruỡi mãi. Nhưng thị lại nghĩ đến thằng cu Con, đến lúc nó sẽ bíu chặt lấy mấy cây mía lách mà cười nấc lên. Vậy thì thị chẳng nên tiếc nữa. Có mất đâu mà tiếc? Con thị nó sẽ ăn vào miệng.”

Trong lúc chờ đợi ăn cơm, “thấy lũ con đứa nào cũng nhăn nhăn, nhó nhó, người mẹ thương đứt ruột. Thị biết rằng chúng đói”

Trước sự thất vọng của những đứa con khi người cha và những ông khách ăn xong, chỉ còn mâm bát không, “người mẹ đỏ mũi lên và mếu xệch đi, rưng rức khóc.”

→ Nhân vật “thị” với những tính toán, lo toan cho gia đình, con cái cũng đã góp phần khắc sâu thêm ấn tượng về cái đói

Những giọt nước mắt vì thất vọng và đói khát của những đứa con cùng với sự đắng cay, chua chát của người vợ để lại nỗi xót xa, ám ảnh trong lòng người đọc nhưng mặt khác, vẫn gợi lên sự ấm áp, sự an ủi bởi tình mẫu tử thiêng liên và cảm động

c. Đánh giá :

- Nam Cao viết về cái đói, cốt truyện cũng như những vấn đề đều xoay quanh miếng ăn thế nhưng lại khái quát được cả một thời kì khốn khó của dân tộc.

- Trong dòng văn học hiện thực, bên cạnh Nam Cao cũng có một số nhà văn viết về cái đói nhưng những trang văn về bi kịch của miếng ăn được viết ra nhằm thay người dân cất lên tiếng kêu cứu đói thì Nam Cao cũng chắp bút về đề tài ấy nhưng là để đặt ra và kêu cứu về nhân phẩm con người.

- Nghệ thuật:

+ Cốt truyện đơn giản

+ Nhân vật chủ yếu được khắc họa qua lời nói, suy nghĩ, hành động của chính họ

+Lời người kể chuyện nhiều khi như nhập vào dòng tâm tư nhân vật

+ Lời đối thoại của các nhân vật tự nhiên như lời ăn tiếng nói hàng ngày

3. Kết bài:

Tác phẩm đã thể hiện quan điểm nghệ thuật của Nam Cao: “Nghệ thuật không cần là ánh trăng lừa dối, không nên là ánh trăng lừa dối, nghệ thuật có thể chỉ là tiếng đau khổ kia, thoát ra từ những kiếp lầm than”. Nhà văn quả đã “đứng trong lao khổ, mở hồn ra đón lấy tất cả những vang động của đời” để đem đến cho bạn đọc những tác phẩm có giá trị hiện thực và nhân đạo sâu sắc, “nằm ngoài quy luật của sự băng hoại”

BÀI LÀM

Truyện ngắn "Trẻ con không được ăn thịt chó" của nhà văn Nam Cao là một tác phẩm văn học tuyệt vời, nổi bật trong việc phân tích nghệ thuật tự sự. Qua câu chuyện về một gia đình nghèo khó phải đối diện với bi kịch của cái đói, tác giả đã khắc họa một cách chân thực bức tranh làng quê Việt Nam nghèo khó và số phận khốn khổ của con người, đặc biệt là phụ nữ.

Một trong những điểm nhấn về nghệ thuật tự sự trong truyện chính là sự chân thực và sống động trong miêu tả. Nam Cao đã khéo léo tạo nên hình ảnh của những người nông dân sống trong cảnh khốn cùng, qua từng chi tiết nhỏ nhặt. Hình ảnh người cha nghiện rượu, phải đi ăn chịu khắp các cửa hàng, thậm chí giết nốt con chó duy nhất trong nhà để đãi bạn bè, hay những giọt nước mắt của vợ con khi đứng nhìn, tất cả đều tạo nên một bức tranh hiện thực về cuộc sống đau khổ và nghèo khó của nhân dân.

Tác phẩm còn thể hiện sâu sắc sự đắng cay, chua xót của người vợ và những đứa con. Những giọt nước mắt vì thất vọng và đói khát của những đứa trẻ, cùng với nỗi đau đớn của người vợ, tạo nên một tình cảnh bi kịch đầy cảm động. Nam Cao đã thông qua những tình huống này để thể hiện nỗi đau và khổ cực của con người trong cuộc sống, làm cho người đọc cảm nhận được sự thương cảm sâu sắc.

Hơn nữa, truyện còn mang tính khái quát cao, không chỉ nói lên bi kịch của xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám, mà còn phản ánh số phận khốn khổ của con người, đặc biệt là phụ nữ. Qua câu chuyện của một gia đình đông con, Nam Cao đã phản ánh những khó khăn mà phụ nữ phải đối mặt trong cuộc sống hàng ngày, từ việc chịu đựng người chồng nghiện rượu, đến việc nhìn con mình chịu đói mà không thể làm gì để giúp đỡ.

Với những đặc điểm nổi bật về nghệ thuật tự sự như sự chân thực và sống động trong miêu tả, sự đắng cay và chua xót của nhân vật, cùng với khả năng khái quát và phản ánh xã hội, truyện ngắn "Trẻ con không được ăn thịt chó" đã trở thành một tác phẩm xuất sắc của Nam Cao. Tác phẩm này không chỉ đơn thuần là một câu chuyện, mà còn là một tấm gương phản chiếu cho xã hội hiện đại, gửi gắm thông điệp sâu sắc về tình người và sự cảm thông.