Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ (trang 52) - Ngắn nhất Ngữ văn 12 Kết nối tri thức

Soạn bài Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ

(Cách ứng xử trong các mối quan hệ gia đình, xã hội)

* Yêu cầu:

- Giới thiệu được vấn đề có ý nghĩa, liên quan đến cách ứng xử của tuổi trẻ trong các mối quan hệ gia đình và xã hội.

- Thể hiện được quan điểm cá nhân và đưa ra được các lí lẽ, bằng chứng thuyết phục về cách ứng xử trong mối quan hệ được bàn luận.

- Nêu được ý kiến trái chiều và phản bác bằng lập luận chặt chẽ, sắc bén.

- Khẳng định được tầm quan trọng của cách ứng xử đối với việc phát triển, hoàn thiện con người cá nhân và xây dựng cộng đồng.

* Phân tích bài viết tham khảo

1. Nêu vấn đề cần bàn luận.

- Vấn đề cần bàn luận: Cách ứng xử của tuổi trẻ với tình yêu.

2. Tuổi trẻ và tình yêu trong bối cảnh hiện đại – những thuận lợi và hạn chế.

- Thuận lợi: có được sự bình đẳng, tự do trong tình yêu; được tự do lựa chọn và có thể chủ động tìm kiếm hạnh phúc, không bị các hủ tục khắt khe trói buộc, phụ nữ cũng không còn bị lệ thuộc

- Hạn chế: thực trạng “đến” và “đo” có chiều hướng ngày càng dễ dãi, yêu theo trào lưu, tình trạng “sống thử” tùy tiện,…

3. Phản bác ý kiến trái chiều và cách ứng xử tiêu cực trong tình yêu.

- Không tin những kẻ đó chỉ vì “quá yêu” mà không kiểm soát bản thân hóa thành mù quáng.

- Tình yêu sâu sắc, mãnh liệt luôn gắn liền với lòng vị tha, bao dung, cao thượng.

4. Khẳng định những cách ứng xử đúng đắn trong tình yêu

Người “biết yêu” thực sự sẽ luôn đặt cuộc sống và hạnh phúc của người yêu lên vị trí hàng đầu

5. Nhấn mạnh cách xử sự đúng đắn khi tình yêu không thành.

Khi tình yêu không được đền đáp, con người càng phải có trách nhiệm cao hơn để xứng đáng với tình cảm đẹp đẽ, thiêng liêng này.

6. Khẳng định ý nghĩa của việc xử sự đúng đắn trong tình yêu.

Con đường đến với tình yêu muôn màu vẻ và tình yêu có thể mang đến niềm vui, hạnh phúc; cũng có thể khiến ta thất vọng đau khổ, xót xa, tiếc nuối song tình cảm ấy mãi mãi là món quà vô giá của

cuộc sống.

Trả lời câu hỏi sau khi đọc bài viết tham khảo

Câu 1 (trang 55 SGK Ngữ Văn 12 Tập 2): Vấn đề được bàn luận trong bài viết là gì?

Trả lời:

- Vấn đề được bàn luận trong bài viết: Cách ứng xử của tuổi trẻ với tình yêu

Câu 2 (trang 55 SGK Ngữ Văn 12 Tập 2): Những luận điểm nào được đưa ra trong bài viết?

Trả lời:

Luận điểm:

- Thuận lợi của tình yêu trong bối cảnh hiện đại

- Mặt trái của tình yêu trong bối cảnh hiện đại

- Khẳng định cách ứng xử đúng đắn trong tình yêu

- Cách ứng xử đúng đắn khi tình yêu không thành

- Ý nghĩa của việc ứng xử đúng đắn trong tình yêu

Câu 3 (trang 55 SGK Ngữ Văn 12 Tập 2): Người viết đã sử dụng những loại lí lẽ, bằng chứng nào?

Trả lời:

- Dẫn chứng những bài thơ Hôn – Phùng Quán, nhật ký tuổi hai mươi của Nguyễn Văn Thạc, Đặng Thùy Trâm,…

- Dẫn chứng “Ở trường tôi, có một đôi thường được nhiều lứa ‘đàn em’ kể lại với lòng ngưỡng mộ,…”

Câu 4 (trang 55 SGK Ngữ Văn 12 Tập 2): Ý kiến trái chiều nào đã được phản bác? Lí lẽ và bằng chứng được người viết dùng để phản biện có sức thuyết phục không?

Trả lời:

- Ý kiến trái chiều đã được phản bác:

Trong đoạn văn trên, ý kiến trái chiều đã được phản bác là quan niệm về tình yêu hiện đại nên khác tình yêu theo quan điểm truyền thống, dẫn đến những cách ứng xử “đến” và “đi” trong tình yêu, cùng với các hành vi tiêu cực như “cho một trận đấm”, “giết người yêu vì quá yêu”, hoặc “cướp đi sinh mạng của người yêu”.

- Người viết đã sử dụng lí lẽ rằng tình yêu thực sự không bao giờ song hành với sự ích kỷ, tàn nhẫn, và độc ác, mà trái lại, tình yêu phải là nguồn sức mạnh, cao thượng, giúp con người vượt qua khó khăn và phát triển bản thân. Những bằng chứng này mang tính triết lý, đạo đức và dựa trên quan điểm truyền thống về tình yêu, khiến cho lập luận của người viết có tính thuyết phục nhất định, đặc biệt với những ai đồng tình với quan điểm tình yêu cần sự hy sinh, bao dung và tôn trọng lẫn nhau.

* Thực hành viết:

1. Chuẩn bị viết

- Chọn đề tài: Nhan đề chung của phần Viết đã định hướng phạm vi đề tài mà bạn có thể lựa chọn. Nếu Bài 3 bàn luận về vấn đề khát vọng, hoài bão, ý chí của tuổi trẻ thì Bài 7 sẽ tập trung vào tuổi trẻ với các mối quan hệ gia đình, xã hội. Bạn căn cứ vào trải nghiệm cá nhân và tình hình thực tế để lựa chọn đề tài hấp dẫn, có ý nghĩa với lứa tuổi của mình.

- Có thể chọn một số đề tài như: Cách giải quyết vấn đề khác biệt thế hệ trong gia đình; Cách ứng xử khi nảy sinh mâu thuẫn, xung đột với bạn bè; Hình thành, gìn giữ một tình bạn đẹp; Có cần tạo thiện cảm với mọi người xung quanh?;…

2. Tìm ý và lập dàn ý

a. Tìm ý

Sau khi xác định được đề tài, có thể trả lời một số câu hỏi sau để tìm ý:

- Bạn muốn bàn luận về quan điểm và cách ứng xử trong mối quan hệ nào? Cần nêu được tầm quan trọng của vấn đề được bàn luận với tuổi trẻ. Ví dụ ở bài viết tham khảo, người viết đã chỉ ra vị trí của tình yêu trong đời sống tình cảm của con người nói chung và giới thẻ nói riêng; từ đó nhấn mạnh ý nghĩa thiết thực của việc bàn luận về nhận thức, cách ứng xử đúng đắn trong tình yêu.

- Quan điểm cá nhân của bạn về vấn đề như thế nào? Cần đưa ra những quan điểm riêng, nêu lên những cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp khi giải quyết các vấn đề nảy sinh từ mối quan hệ gia đình, xã hội. Ví dụ, bài viết tham khảo nêu quan điểm về tình yêu và cách ứng xử khi yêu, khi tình yêu không thành.

- Bạn sẽ đối thoại với những ý kiến trái chiều nào? Cần giả định một số ý kiến trái chiều liên quan trực tiếp đến vấn đề bàn luận. Có thể đối chiếu, so sánh những cách ứng xử khác nhau; từ đó khái quát, nhấn mạnh quan điểm của bản thân . Chẳng hạn, bài viết tham khảo đã nêu ra và phản bác nhận thức lệch lạc, cách ứng xử sai lầm trong tình yêu (dễ dãi, ích kỉ, tàn nhẫn,…).

- Bạn sẽ đưa ra những lí lẽ gì và huy động những bằng chứng nào? Chú ý sử dụng các lí lẽ thuyết phục và huy động nhiều loại bằng chứng phù hợp. Ví dụ, bài viết tham khảo đưa ra các bằng chứng từ sách vở, thực tế đời sống, trải nghiệm cá nhân.

b. Lập dàn ý

- Mở bài: Giới thiệu vấn đề cần bàn luận.

- Thân bài:

+ Nêu ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề được bàn luận.

+ Trình bày quan điểm và đề xuất cách ứng xử đúng đắn, tốt đẹp trước vấn đề được đề cập.

+ Sử dụng lí lẽ và bằng chứng để chứng minh cho quan điểm của mình.

+ Phản biện một số quan điểm trái chiều.

- Kết bài: Khẳng định được tầm quan trọng của vấn đề.

3. Viết

- Mở bài không chỉ giới thiệu được vấn đề mà cần tạo được sức cuốn hút.

- Thân bài cần có các luận điểm rõ ràng, hợp lí, triển khai được nội dung cơ bản của vấn đề. Mỗi luận điểm phải thể hiện được một khía cạnh nào đó trong quan điểm của người viết. Bằng chứng cần đa dạng, phong phú, huy động từ nhiều nguồn khác nhau. Chú ý nêu ý kiến trái chiều và phản biện để thể hiện cách nhìn nhận vấn đề toàn diện và đa chiều của người viết. Tuy vậy, người viết cũng cần đặt mình vào vị trí của người trong cuộc để bàn luận về vấn đề. Điểm nhìn đó giúp cho bài viết tăng thêm sức thuyết phục với người đọc.

- Kết bài khẳng định được ý nghĩa của vấn đề và khơi gợi được những điều cần tiếp tục bàn luận.

Bài viết tham khảo

Trong mỗi giai đoạn lịch sử, đặc biệt là ở thời kỳ hiện đại ngày nay, không ai có thể phủ nhận vai trò quan trọng của các mối quan hệ gia đình và xã hội trong cuộc sống của mỗi cá nhân. Đối với tuổi trẻ, những mối quan hệ này không chỉ là nền tảng giúp họ định hình nhân cách mà còn là nơi để họ học hỏi, trưởng thành và phát triển. Việc xây dựng cách ứng xử đúng đắn và tốt đẹp trong các mối quan hệ ấy không chỉ giúp cá nhân hòa nhập với cộng đồng mà còn tạo ra một cuộc sống ý nghĩa và thành công hơn.

Gia đình luôn là môi trường đầu tiên mà mỗi người trải qua và cũng là nơi hình thành những giá trị cơ bản nhất của con người. Đây là nơi trẻ em học được tình yêu thương, sự quan tâm và trách nhiệm. Những giá trị này, nếu được nuôi dưỡng đúng cách, sẽ trở thành nền tảng vững chắc giúp họ phát triển và tự tin bước vào cuộc sống. Ví dụ, lòng hiếu thảo với cha mẹ không chỉ là một đức tính tốt mà còn là biểu hiện của sự biết ơn và tôn trọng. Đối với anh chị em trong gia đình, việc biết yêu thương, chia sẻ và hỗ trợ lẫn nhau sẽ giúp tạo ra một môi trường gia đình hòa thuận, nơi mọi người cảm thấy an lành và được yêu thương.

Trong xã hội, các mối quan hệ không chỉ dừng lại ở phạm vi gia đình mà còn mở rộng ra nhiều lĩnh vực khác nhau. Xã hội là nơi để mỗi người trẻ học hỏi, thử thách và rèn luyện bản thân. Trong quá trình này, cách ứng xử đúng đắn với người khác là yếu tố quyết định để xây dựng những mối quan hệ tốt đẹp. Tôn trọng người khác, biết lắng nghe và không phán xét là những kỹ năng quan trọng mà tuổi trẻ cần phải rèn luyện. Điều này không chỉ giúp họ xây dựng uy tín cá nhân mà còn tạo ra môi trường sống lành mạnh, nơi mọi người cùng nhau hợp tác và phát triển.

Tuy nhiên, không ít người cho rằng tuổi trẻ nên tập trung vào phát triển cá nhân mà không cần quá chú trọng đến các mối quan hệ gia đình và xã hội. Quan điểm này có thể hiểu được trong bối cảnh hiện đại, khi mà sự tự do cá nhân và khát vọng thành công đôi khi khiến con người cảm thấy các mối quan hệ xung quanh là gánh nặng. Nhưng thực tế cho thấy, một cá nhân không thể phát triển hoàn thiện nếu thiếu đi sự hỗ trợ từ gia đình và cộng đồng. Gia đình là chỗ dựa tinh thần, là nơi người ta tìm thấy sự an ủi, động viên trong những lúc khó khăn. Còn xã hội, với những mối quan hệ đa dạng, là nơi mà mỗi người có thể học hỏi, trau dồi kỹ năng và kiến thức cần thiết cho cuộc sống. Do đó, việc coi nhẹ các mối quan hệ này có thể dẫn đến sự cô lập và thiếu hụt về mặt tinh thần, từ đó ảnh hưởng tiêu cực đến sự phát triển cá nhân.

Mặt khác, cách ứng xử trong các mối quan hệ không chỉ là biểu hiện của nhân cách mà còn là yếu tố quyết định đến sự thành công trong cuộc sống. Một người có cách ứng xử tốt, biết tôn trọng và quan tâm đến người khác, chắc chắn sẽ nhận được sự tin tưởng và hỗ trợ từ mọi người xung quanh. Ngược lại, người không biết cách ứng xử, thiếu trách nhiệm trong các mối quan hệ sẽ gặp khó khăn trong việc xây dựng sự nghiệp và cuộc sống cá nhân. Điều này đặc biệt đúng đối với tuổi trẻ, khi mà họ đang trong giai đoạn học hỏi, rèn luyện và hoàn thiện bản thân.

Trong bối cảnh hiện đại, việc xây dựng cách ứng xử đúng đắn và tốt đẹp trong các mối quan hệ gia đình và xã hội càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Tuổi trẻ, với nhiệt huyết và khát vọng, cần nhận thức rõ rằng những mối quan hệ này không phải là gánh nặng mà là sự hỗ trợ, giúp đỡ để họ phát triển toàn diện hơn. Từ đó, họ sẽ có thể hòa nhập với cộng đồng, đóng góp vào sự phát triển của xã hội và xây dựng một cuộc sống hạnh phúc, ý nghĩa.

Tóm lại, các mối quan hệ gia đình và xã hội đóng vai trò không thể thiếu trong cuộc sống của mỗi cá nhân, đặc biệt là với tuổi trẻ. Việc rèn luyện cách ứng xử đúng đắn trong các mối quan hệ này không chỉ giúp hoàn thiện nhân cách mà còn tạo nền tảng cho sự thành công và hạnh phúc. Đối với mỗi người, nhất là trong giai đoạn trưởng thành, việc hiểu rõ và thực hành những giá trị này sẽ giúp họ xây dựng một cuộc sống ý nghĩa, hài hòa và bền vững trong một cộng đồng văn minh, nhân ái.

4. Chỉnh sửa, hoàn thiện

Đối chiếu bài viết với yêu cầu của kiểu bài để bổ sung, chỉnh sửa và hoàn thiện (Tham khảo hướng dẫn trong các bài viết trước)

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 sách Kết nối tri thức hay, ngắn gọn khác:

Tri thức Ngữ văn trang 38

Nghệ thuật băm thịt gà

Bước vào đời

Thực hành Tiếng Việt trang 50

Viết bài văn nghị luận về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ

Trình bày quan điểm về một vấn đề liên quan đến tuổi trẻ

Củng cố, mở rộng trang 58

Vĩ tuyến 17