Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 59 lớp 12 Tập 1 - Ngắn nhất Ngữ văn 12 Kết nối tri thức

Soạn bài Củng cố, mở rộng trang 59

Câu 1 (trang 59 SGK Ngữ Văn 12 Tập 1): Tìm đọc một bài thơ trung đại Việt Nam, nêu đề tài, chủ đề, thể thơ và chỉ ra một vài biểu hiện của phong cách cổ điển được thể hiện trong bài thơ đó.

Trả lời:

Bài thơ: "Chinh phụ ngâm" của Đặng Trần Côn

- Đề tài: Bài thơ “Chinh phụ ngâm” phản ánh nỗi lòng của người phụ nữ ở nhà chờ chồng ra trận, từ đó thể hiện nỗi đau và sự khắc khoải của người phụ nữ trong chiến tranh.

- Chủ đề: Chủ đề chính của bài thơ là nỗi cô đơn, sự lo lắng và nỗi khổ của người phụ nữ khi chồng ra trận và phải đợi chờ trong nỗi nhớ và lo âu. Bài thơ không chỉ đề cập đến sự bất lực của người phụ nữ mà còn phản ánh sự đau đớn của nhân dân trong thời kỳ chiến tranh.

- Thể thơ: Bài thơ được viết theo thể thơ lục bát, một thể thơ phổ biến trong văn học cổ điển Việt Nam với sự kết hợp giữa các câu thơ 6 chữ và 8 chữ.

- Biểu hiện phong cách cổ điển:

+ Sử dụng hình ảnh và biểu tượng:

Hình ảnh trong bài thơ thường mang tính ước lệ, biểu tượng và sử dụng nhiều hình ảnh thiên nhiên để thể hiện tâm trạng nhân vật. Ví dụ, hình ảnh “con rồng” và “cánh buồm” được dùng để thể hiện nỗi lòng của người phụ nữ và sự xa cách.

+ Sử dụng từ ngữ cổ điển và cách diễn đạt:

Ngôn ngữ thơ cổ điển thường mang vẻ trang trọng, uyển chuyển và sử dụng nhiều từ ngữ cổ xưa. Trong “Chinh phụ ngâm”, tác giả sử dụng từ ngữ mang đậm dấu ấn của văn hóa và phong tục cổ truyền, ví dụ như “tinh túy”, “trăng” và “năm” để làm nổi bật nỗi lòng của người phụ nữ.

+ Cấu trúc và bố cục:

Bài thơ có cấu trúc và bố cục rõ ràng, với sự phân chia thành các đoạn thơ, mỗi đoạn tập trung vào một khía cạnh của nỗi đau và nỗi lo lắng. Bố cục này thể hiện tính tổ chức và quy củ trong cách xây dựng và trình bày nội dung thơ ca cổ điển.

+ Sự chú trọng đến cảm xúc và tâm trạng:

Văn học cổ điển Việt Nam thường chú trọng vào việc miêu tả tâm trạng và cảm xúc của nhân vật. “Chinh phụ ngâm” tập trung vào việc diễn tả sâu sắc nỗi đau và tâm trạng của người phụ nữ, điều này phản ánh đặc trưng của phong cách cổ điển trong việc khai thác tâm lý nhân vật.

Câu 2 (trang 59 SGK Ngữ Văn 12 Tập 1): Giới thiệu một bài thơ có phong cách lãng mạn và chỉ ra một số biểu hiện nổi bật của phong cách đó trong bài thơ.

Trả lời:

Bài thơ: "Mùa xuân chín" của Xuân Diệu

Phong cách lãng mạn: "Mùa xuân chín" của Xuân Diệu là một ví dụ tiêu biểu của phong cách lãng mạn trong thơ ca Việt Nam. Xuân Diệu, với sự nhạy cảm và phong cách cá nhân đặc trưng, đã thể hiện rõ nét phong cách lãng mạn trong bài thơ này.

Biểu hiện nổi bật của phong cách lãng mạn:

- Tình yêu thiên nhiên mãnh liệt:

Xuân Diệu miêu tả mùa xuân với những hình ảnh tươi sáng, đầy sức sống và sắc màu rực rỡ. Các hình ảnh như “vườn xuân”, “hoa cỏ”, và “trời đất” đều được thể hiện một cách sinh động và đầy cảm xúc. Cảm hứng thiên nhiên trong bài thơ không chỉ phản ánh vẻ đẹp của mùa xuân mà còn là một phần không thể thiếu trong tình yêu và cảm xúc của tác giả.

- Nhấn mạnh cảm xúc và tâm trạng cá nhân:

Bài thơ thể hiện sâu sắc những cảm xúc và tâm trạng cá nhân của tác giả. Xuân Diệu thể hiện niềm vui sướng và sự rạo rực khi mùa xuân đến, đồng thời cũng bộc lộ nỗi lo lắng về thời gian trôi qua và sự thay đổi của cuộc đời. Những dòng thơ như “Ôi mùa xuân chín, mùa xuân của tình yêu” cho thấy sự kết hợp giữa niềm vui và nỗi lo, đặc trưng của phong cách lãng mạn.

- Sử dụng hình ảnh và biểu tượng:

Bài thơ sử dụng nhiều hình ảnh và biểu tượng thiên nhiên để thể hiện cảm xúc của tác giả. Hình ảnh “hoa cỏ”, “nắng” và “gió” không chỉ là mô tả cảnh vật mà còn biểu hiện tâm trạng và tình cảm của tác giả. Những hình ảnh này thường được làm mới và sáng tạo để tạo ra một không gian thơ ca lãng mạn và trữ tình.

- Lời thơ nhạc tính và hình ảnh ước lệ:

Xuân Diệu sử dụng ngôn từ nhẹ nhàng, tinh tế và nhạc tính trong bài thơ. Các câu thơ thường có sự hòa quyện giữa âm điệu và hình ảnh, tạo nên một không gian thơ ca lãng mạn và cảm xúc. Lời thơ có sự gợi cảm mạnh mẽ, dễ dàng kết nối với cảm xúc của người đọc.

- Tính cá nhân và chủ nghĩa cá nhân:

Bài thơ thể hiện sự quan tâm sâu sắc đến cảm xúc cá nhân và trải nghiệm của tác giả. Xuân Diệu thể hiện cái tôi cá nhân rõ nét, tập trung vào những cảm xúc và suy nghĩ của chính mình khi mùa xuân đến. Sự tự nhiên và chân thành trong việc thể hiện tình cảm cá nhân là một đặc trưng quan trọng của phong cách lãng mạn.

Câu 3 (trang 59 SGK Ngữ Văn 12 Tập 1): Tìm đọc một bài thơ có yếu tố siêu thực (chẳng hạn, Đây thôn Vĩ Dạ của Hàn Mặc Tử, Tì bà của Bích Khê, Lá diêu bông của Hoàng Cầm,..). Chỉ ra và nêu ý nghĩa của một số hình ảnh siêu thực trong bài thơ đó.

Trả lời:

Bài thơ: "Lá diêu bông" của Hoàng Cầm

Hình ảnh và ý nghĩa “Lá diêu bông”:

+ Hình ảnh: Lá diêu bông là một hình ảnh đặc trưng trong bài thơ. Lá diêu bông không phải là một loại lá thực tế mà là một hình ảnh hoang đường, kỳ ảo, gắn với truyền thuyết và huyền thoại.

+ Ý nghĩa: Lá diêu bông trong thơ Hoàng Cầm tượng trưng cho những kỷ niệm, những gì đã mất mát và không thể tìm lại. Nó gợi lên cảm giác về sự xa vắng, nỗi nhớ quê và tình yêu đã qua. Hình ảnh này mang tính chất huyền bí, gợi mở về sự tìm kiếm những giá trị tinh thần và cảm xúc trong cuộc sống.

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 12 sách Kết nối tri thức hay, ngắn gọn khác:

Tri thức Ngữ văn trang 40

Cảm hoài

Tây Tiến

Đàn ghi ta của Lorca

Thực hành Tiếng Việt trang 51

Viết bài văn nghị luận so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ

Trình bày kết quả so sánh, đánh giá hai tác phẩm thơ

Củng cố, mở rộng trang 59

Bài thơ số 28