Soạn bài Người thầy đầu tiên (trang 20) - Ngắn nhất Ngữ văn 8 Cánh diều

Soạn bài Người thầy đầu tiên

(Trích)

Ai-ma-tốp

1. Chuẩn bị

Yêu cầu (trang 20 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2): Đọc trước đoạn trích Người thầy đầu tiên; tìm hiểu thêm thông tin về nhà văn Trin-ghi-dơ Ai-ma-tốp (Chyngyz Aitmatov).

Trả lời:

- Ai-ma-tốp (1928 - 2008) là nhà văn Cư-gơ-rư-xtan, một nước cộng hòa ở vùng trung Á, thuộc Liên Xô trước đây.

- Đề tài chủ yếu trong tác phẩm của ông: cuộc sống khắc nghiệt nhưng cũng đầy chất lãng mạn của người dân vùng đồi núi Cư-rơ-gư-xtan…

- Một số tác phẩm như: Cây phong non trùm khăn đỏ, Người thầy đầu tiên, Con tàu trắng…

2. Đọc hiểu

* Nội dung chính: Đoạn trích kể về một sự kiện đau buồn của An-tư-nai khi cô còn học ở trường làng. Gắn với sự kiện ấy là hình ảnh thầy Đuy-sen, người thầy đầu tiên của cô.

* Trả lời câu hỏi giữa bài:

Câu 1 (trang 21 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Nguyên nhân nào khiến nhân vật “tôi” “lặng người đi vì kinh hãi”?

Trả lời:

Nhân vật “tôi” lặng người đi vì hiểu ý định của thím đối với cô.

Câu 2 (trang 21 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Ý nghĩa của việc trồng hai cây phong là gì?

Trả lời:

Hai cây phong khơi gợi niềm lạc quan, mong ước về tương lai tươi sáng cho An-tư-nai: “Và mọi người sẽ luôn luôn nhìn thấy chúng và những người lành sẽ thấy lòng vui lên khi nhìn thấy chúng”.

Câu 3 (trang 22 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Chú ý tâm trạng và tình cảm của An-tư-nai đối với người thầy.

Trả lời:

An-tư-nai cố gắng can đảm để thầy Đuy-sen khỏi bận tâm, cảm kích, biết ơn thầy.

Câu 4 (trang 22 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2): Nội dung chính của phần 2 là gì?

Trả lời:

Nội dung chính của phần 2 nói về tình cảnh An-tư-nai bị bắt.

Câu 5 (trang 23 sgk Ngữ văn lớp 8 Tập 2): Chú ý ngôn ngữ và hành động của các nhân vật.

Trả lời:

- Thầy Đuy-sen:

+ Ngôn ngữ: rắn rỏi và điềm tĩnh.

+ Hành động: chặn lối bà thím.

- Bà thím:

+ Ngôn ngữ: nóng giận, không coi ai ra gì

+ Hành động: thô bạo, ra lệnh bọn đàn ông xông lên bắt An tư-nai

Câu 6 (trang 24 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Tình cảnh của An-tư-nai sau khi bị bắt như thế nào?

Trả lời:

An-tư-nai tỉnh dậy trong căn lều vải bị buộc chặt bằng sợi dây thừng tết bằng đuôi ngựa không sao thoát ra được.

Câu 7 (trang 24 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Điều gì bất ngờ xảy ra ở đoạn này?

Trả lời:

Thầy Đuy-sen tưởng chừng như bị thương nặng đã cùng cảnh sát tới cứu An-tư-nai.

Câu 8 (trang 24 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Chú ý ngôn ngữ và hành động của thầy đuy sen.

Trả lời:

Thầy Đuy-sen giận dữ quát, mắng riết lão mặt đỏ đã bắt An-tư-nai.

Câu 9 (trang 25 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Những lời nhân vật “tôi” thì thầm có ý nghĩa gì?

Trả lời:

Nhân vật “tôi” muốn quên đi những ngày đen tối, thanh sạch như dòng nước suối.

Câu 10 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Phần (3) là những lời tâm sự của An-tư-nai vào thời điểm nào?

Trả lời:

Đây là lời tâm sự của An-tư-nai khi trưởng thành.

* Trả lời câu hỏi cuối bài:

Câu 1 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Đoạn trích Người thầy đầu tiên kể về chuyện gì? Truyện được kể ở ngôi thứ mấy? Ngôi kể ấy có tác dụng như thế nào?

Trả lời:

- Đoạn trích “Người thầy đầu tiên” kể về kí ức đau buồn của An-tư-nai khi còn ở ngôi làng Ku-ku-rêu hẻo lánh: bị người thân bán làm vợ lẽ cho một kẻ giàu có.

- Ngôi kể thứ nhất khiến câu chuyện được kể lại chân thật, sinh động, giàu cảm xúc.

Câu 2 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Tóm tắt nội dung chính của từng phần được đánh số trong văn bản. Nội dung phần (3) cho biết sự khác biệt gì về thời gian kể chuyện so với hai phần trước? Câu văn nào nói lên điều đó?

Trả lời:

- Nội dung chính từng phần trong văn bản:

(1) Thầy Đuy-sen hứa sẽ bảo vệ An-tư-nai trước âm mưu của người thím, động viên cô lạc quan, tin tưởng vào tương lai tươi sáng khi cùng cô trồng hai cây phong.

(2) Biến cố đau buồn vẫn xảy ra với An-tư-nai và thầy Đuy-sen đã trải qua nhiều khó khăn, vất vả để giải thoát cho cô.

(3) Những suy nghĩ của An-tư-nai về con đường mòn mà thầy Đuy-sen đã đưa cô đi hôm ấy.

- Nội dung phần (3) cho biết sự hai phần trước An-tư-nai kể về quá khứ của mình còn phần (3) là suy nghĩ hiện tại của cô ấy: “Giá giờ đây tôi có thể tìm lại con đường mòn mà thấy Đuy-sen đã đưa tôi xuống núi”.

Câu 3 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Hãy dẫn ra một số câu văn thể hiện suy nghĩ, tình cảm và mong ước của thầy Đuy-sen khi trồng hai cây phong nhỏ.

Trả lời:

Một số câu văn thể hiện suy nghĩ, tình cảm và mong ước của thầy Đuy-sen khi trồng hai cây phong nhỏ: “Và mọi người sẽ luôn luôn thấy chúng và những người lành sẽ thấy lòng vui lên khi nhìn thấy chúng.”; “Tất cả những gì đẹp nhất đều hãy còn ở phí trước…”

Câu 4 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Phân tích nhân vật thầy Đuy-sen trong đoạn trích Người thầy đầu tiên.

Trả lời:

Thầy Đuy-sen là một người ấm áp, dũng cảm và cao thượng, thể hiện tình thương yêu sâu sắc, niềm tin mãnh liệt cho học trò.

Câu 5 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Thông qua cuộc đời nhân vật An-tư-nai, có thể nêu lên nhận xét gì về số phận của những người phụ nữ được nói tới trong câu chuyện?

Trả lời:

Thông qua cuộc đời nhân vật An-tư-nai, tác giả thể hiện sâu sắc số phận chịu nhiều thiệt thòi, bị đói nghèo, lạc hậu đày đọa, mất hết quyền làm người của những người phụ nữ được nói tới trong câu chuyện

Câu 6 (trang 26 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Chi tiết hoặc hình ảnh nào trong văn bản đã để lại trong em những ấn tượng sâu đậm? Hãy viết một đoạn văn (khoảng 8 - 10 dòng) ghi lại ấn tượng ấy.

Trả lời:

Trong văn bản chi tiết miêu tả hình ảnh thầy Đuy-sen qua cảm nhận của An-tư-nai đã để lại trong em nhiều ấn tượng sâu đậm. Mở đầu đoạn trích, An-tư-nai miêu tả thầy có “vẻ mặt sa sầm như đang lo nghĩ điều gì”. Đó là vẻ mặt của một người sáng ngời tấm lòng trìu mến, trung hậu, mạnh mẽ; là một người yêu thương, quan tâm học trò không chỉ là người truyền thụ kiến thức mà còn dạy học trò cánh làm người và giúp An-tư-nai tạo lập nhân cách của mình. Thầy Đuy-sen đã ra sức bảo vệ An-tư-nai, dám hi sinh cả tính mạng để mong đem lại cuộc sống mới đầy hi vọng cho học trò. Hơn ai hết, thầy tin tưởng mạnh mẽ vào năng lực của An-tư-nai, gieo vào lòng cô bé niềm tin, nghị lực trong cuộc sống.

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 sách Cánh diều hay, ngắn gọn khác:

Kiến thức ngữ văn trang 3

Lão Hạc

Trong mắt trẻ

Thực hành tiếng Việt trang 19

Người thầy đầu tiên

Phân tích một tác phẩm truyện

Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội

Cố hương

Hướng dẫn tự học trang 37