Soạn bài Mời trầu (trang 40) - Ngắn nhất Ngữ văn 8 Cánh diều

Với soạn bài Mời trầu (trang 40) Ngữ văn lớp 8 Cánh diều sẽ giúp học sinh trả lời câu hỏi từ đó dễ dàng Soạn văn 8.

1 42 27/03/2025


Soạn bài Mời trầu

Hồ Xuân Hương

1. Chuẩn bị

Yêu cầu (trang 40 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2):

Đọc trước văn bản Mời trầu và tìm hiểu, ghi chép lại những thông tin về nhà thơ Hồ Xuân Hương.

Trả lời

- Hồ Xuân Hương (Nửa cuối thế kỉ XVIII - nửa đầu thế kỉ XIX).

- Quê ở Quỳnh Đôi - Quỳnh Lưu - Nghệ An.

- Có tài, giao du rộng, tình duyên ngang trái.

- Thơ của bà trữ tình, đằm thắm, chua xót; trào phúng, hóm hỉnh, sâu cay; ngôn ngữ bình dị, biểu cảm, giàu cá tính.

2. Đọc hiểu

* Nội dung chính: Bài thơ Mời trầu bộc lộ thế giới nội tâm của một thiếu nữ đang khao khát một tình yêu chân thành, sâu sắc.

Soạn bài Mời trầu - Ngắn nhất Ngữ văn 8 Cánh diều (ảnh 1)

* Trả lời câu hỏi giữa bài:

Câu hỏi (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Chú ý việc vận dụng ca dao, thành ngữ, tục ngữ của tác giả.

Trả lời:

Việc vận dụng đó đã được nhà thơ xử lí rất tinh tế, tài tình và nhuần nhuyễn.

* Trả lời câu hỏi cuối bài:

Câu 1 (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Xác định thể loại, bố cục và chủ đề của bài thơ Mời trầu.

Trả lời:

- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

- Bố cục: Khởi, thừa, chuyển, hợp.

- Chủ đề: Thể hiện ước mơ về cuộc sống hạnh phúc, tình yêu chính đáng của người phụ nữ trong xã hội phong kiến

Câu 2 (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Bài thơ gắn với phong tục gì của người Việt? Nội dung phong tục ấy được thể hiện như thế nào trong tác phẩm này?

Trả lời:

- Bài thơ gắn với phong tục mời trầu.

- Nội dung ấy thể hiện lời mời hóm hỉnh: “Quả cau nho nhỏ miếng trầu hôi,/ Này của Xuân Hương mới quệt rồi”.

Câu 3 (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Nghệ thuật sử dụng ngôn từ của Hồ Xuân Hương:

a. Ở bài Mời trầu có những từ ngữ liên quan đến ca dao, tục ngữ, thành ngữ. Hãy phân tích tác dụng của các yếu tố đó trong việc thể hiện nội dung bài thơ

b. Chỉ ra những từ ngữ được sử dụng mang dấu ấn cá nhân của Hồ Xuân Hương. Những từ ngữ đó đã thể hiện thái độ và tình cảm gì của tác giả?

Trả lời:

a. Thành ngữ "Đừng xanh như lá, bạc như vôi”

Câu phủ định, so sánh, thành ngữ để phê phán sự hờ hững, lạnh nhạt trong tình cảm.

b. Từ ngữ được sử dụng mang dấu ấn cá nhân của Hồ Xuân Hương: “này”, “quệt làm nổi bật thân phận nhỏ nhoi nhưng cũng khẳng định cái tôi bản lĩnh táo bạo.

Câu 4 (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Bài Mời trầu thể hiện tâm trạng của tác giả với nhiều cung bậc cảm xúc. Theo em, đó là những cảm xúc gì? Hãy làm sáng tỏ điều đó.

Trả lời:

Bài thơ đi từ cảm xúc chân thật, khiêm nhường đến nét cá tính rõ ràng “nho nhỏ, trầu hôi” vừa khẳng định, tự tin vừa có chút nhí nhảnh xen lẫn trào lộng “này, quệt”; vừa hi vọng lại nghiêm túc “phải duyên, thắm”. Cuối cùng là sự thâm trầm và phảng phất nỗi buồn sâu xa, xen lẫn sự trách móc, ngờ vực “xanh như lá, bạc như vôi.

Câu 5 (trang 41 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Hồ Xuân Hương viết về việc mời trầu nhưng là để nói chuyện tình cảm. Nêu lên điều tác giả muốn nói qua bài thơ này bằng một đoạn văn (khoảng 6 – 8 dòng)

Trả lời:

Đoạn văn tham khảo

Từ miếng trầu, Hồ Xuân Hương muốn nói đến tình người, đến mối quan hệ giữa con người với nhau không phải ở hình thức giao đãi bên ngoài mà chủ yếu là sự gắn chân tình thủy chung với nhau. Bài thơ nói lên được ý thức cá nhân, tinh thần đấu tranh đòi hạnh phúc của người phụ nữ trong xã hội phong kiến xưa mặc cho những hủ tục, những định kiến u ám của thời đại. Qua đó là một tiếng nói trân trọng người phụ nữ, trân trọng những giá trị và ước mơ của họ trước cuộc đời.

Câu 6 (trang 42 SGK Ngữ Văn 8 Tập 2): Chỉ ra sự giống nhau và khác nhau về thể thơ, đề tài, thái độ của tác giả được thể hiện trong bài thơ Mời trầu của Hồ Xuân Hương với bài ca dao sau:

Miếng trầu ăn kết làm đôi

Lá trầu là vợ, cau tươi là chồng

Trầu xanh, cau trắng cay nồng

Vôi pha với nghĩa, thuốc nồng với duyên

Trả lời:

* Điểm giống: Đề tài đều nói về tình yêu đôi lứa.

* Điểm khác:

Tiêu chí

Mời trầu

Bài ca dao trên

Thể thơ

Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật

Ca dao là thơ lục bát

Thái độ

băn khoăn, không đồng tình trước sự bội bạc, bạc bẽo

Vui mừng trước tình yêu đôi lứa

Xem thêm các bài Soạn văn lớp 8 sách Cánh diều hay, ngắn gọn khác:

Kiến thức ngữ văn trang 38

Mời trầu

Vịnh khoa thi Hương

Thực hành tiếng Việt trang 43

Xa ngắm thác núi Lư

Cảnh khuya

Phân tích một tác phẩm thơ

Nghe và tóm tắt nội dung thuyết trình một tác phẩm thơ

Qua Đèo Ngang

Hướng dẫn tự học trang 53

1 42 27/03/2025