Lý thuyết Thu thập và phân loại dữ liệu Toán lớp 8 (Kết nối tri thức)

Lý thuyết Toán 8 Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu - Kết nối tri thức

A. Lý thuyết Thu thập và phân loại dữ liệu

Thu thập dữ liệu có thể là trực tiếp hoặc gián tiếp.

- Thu thập dữ liệu trực tiếp là việc thu thập dữ liệu thông qua quan sát, làm thí nghiệm, lập bảng hỏi, phỏng vấn,…

- Thu thập dữ liệu gián tiếp là việc thu thập dữ liệu từ những nguồn sẵn như sách, báo, mạng Internet,…

Để có thể đưa ra các kết luận hợp lý, dữ liệu thu thập được phải đảm bảo tính đại diện cho toàn bộ đối tượng đang được quan tâm.

Số liệu có thể nhận giá trị tùy ý trong một khoảng nào đó được gọi là số liệu liên tục. Số liệu không phải là số liên tục được gọi là số liệu rời rạc.

Sơ đồ phân loại dữ liệu

Ví dụ:

Cho hai dãy dữ liệu như sau:

(1) Số học sinh các lớp 6 trong trường:

35 42 87 38 40 41 38.

(2) Tên món ăn yêu thích của các thành viên trong gia đình:

Bánh chưng, pizza, canh cua, gà rán, rau muống luộc, cá kho, rượu vang.

Trong các dãy dữ liệu trên, dãy (1) là dãy số liệu rời rạc. Giá trị 87 không hợp lý vì theo quy định, mỗi lớp ở bậc THCS thường có không quá 45 học sinh. Thực tế, do điều kiện khó khăn một số lớp có số học sinh nhiều hơn 45 nhưng không lớp nào có 87 học sinh. Do đó 87 là số liệu không hợp lí.

Dãy (2) là dãy dữ liệu không là số, không thể sắp xếp thứ tự. “Rượu vang” là dữ liệu không hợp lí vì đây không phải là tên món ăn mà là tên một loại đồ uống.

B. Bài tập Thu thập và phân loại dữ liệu

Bài 1: Nên sử dụng phương pháp thu thập nào để thu được mỗi dữ liệu sau?

a) Số bạn thuận tay trái trong lớp.

b) Ý kiến của các bạn về địa điểm trại hè.

c) Tên của các quốc gia Đông Nam Á.

d) Nhiệt độ sôi của một chất.

Hướng dẫn giải

a) Để thu thập dữ liệu về số bạn thuận tay trái trong lớp, ta có thể quan sát hoặc lập bảng hỏi về mỗi bạn rồi ghi lại kết quả. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.

b) Để thu thập dữ liệu ý kiến của các bạn về địa điểm trại hè, ta lập bảng hỏi về ý kiến của mỗi bạn rồi ghi lại kết quả. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.

c) Để thu thập dữ liệu tên của các quốc gia Đông Nam Á, cách tốt nhất là tìm kiếm thông tin trên mang Internet. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu gián tiếp.

d) Để thu được dữ liệu “Nhiệt độ sôi của một số chất”, ta tiến hành làm thí nghiệm để đo nhiệt độ sôi của các chất. Đây là phương pháp thu thập dữ liệu trực tiếp.

Bài 2: Dữ liệu thu được trong mỗi câu hỏi sau thuộc loại nào?

a) Cân nặng của các thành viên trong gia đình.

b) Số sản phẩm công nhân làm được trong 1 ngày tại phân xưởng.

c) Điện thoại bạn đang dùng là gì?

Hướng dẫn giải

a) Tùy vào cân nặng của từng thành viên trong gia đình thì kết quả cân nặng là khác nhau nhưng sẽ thuộc cùng một loại dữ liệu. Dữ liệu là số liệu rời rạc.

b) Dữ liệu là số liệu rời rạc.

c) Dữ liệu không là số, không thể sắp thứ tự.

Trắc nghiệm Toán 8 Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu

Câu 1. Chọn câu trả lời đúng nhất

A. Thu thập dữ liệu trực tiếp là việc thu thập dữ liệu thông qua quan sát, làm thí nghiệm, lập bảng hỏi, phỏng vấn; ...

B. Thu thập dữ liệu gián tiếp là việc thu thập dữ liệu từ những nguồn có sẵn như sách, báo, mạng internet; ...

C. Cả A, B đều đúng

D. Cả A và B đều sai

Câu 2. Để thu thập dữ liệu về xếp hạng FIFA của bóng đá nữ Việt Nam trong thời gian gần đây, người ta thu thập thông tin bằng cách nào là hiệu quả nhất:

A. Lập phiếu hỏi

B. Làm thí nghiệm

C. Sử dụng internet

D. Lập phiếu hỏi

Câu 3. Lớp trưởng lớp 8A muốn thu thập thông tin về các môn học yêu thích của các bạn trong lớp. Theo em, bạn lớp trưởng có thể thu thập thông tin đó bằng cách nào?

A. Làm thí nghiệm

B. Sử dụng sách, báo

C. Lập bảng hỏi

D. Cả A, B, C đều sai.

Câu 4. Chọn đáp án đúng nhất: Dữ liệu nào sau đây nên được thu thập bằng cách làm thí nghiệm?

A. Món ăn yêu thích của học sinh lớp 8A

B. Tổng số huy chương đoàn thể thao Việt Nam giành được trong các kì Sea Games

C. Ý kiến của cha mẹ học sinh khối 8 về chất lượng đồng phục của trường em

D. Nhiệt độ của các bạn học sinh lớp 8A

Câu 5. Phân loại các dữ liệu dựa trên mấy tiêu chí?

A. 1 tiêu chí

B. 2 tiêu chỉ

C. 3 tiêu chí

D. 4 tiêu chí

Câu 6. Dữ liệu định lượng (số) được chia thành mấy loại?

A. 1 loại

B. 2 loại

C. 4 loại

D. 3 loại

Câu 7. Cho dữ liệu sau: Chiều cao (tính theo cm) của một số bạn học sinh lớp 8C: 150,4; 151,6; 156,9; ... Chọn đáp án đúng

A. Đây là dữ liệu định danh

B. Đây là dữ liệu biểu thị thứ bậc

C. Đây là dữ liệu định lượng, loại rời rạc

D. Đây là dữ liệu định lượng, loại liên tục

Câu 8. Cho dữ liệu sau: Màu sắc yêu thích của các bạn lớp 81: xanh, đỏ, tím vàng, ...

Đây là dữ liệu:

A. Định danh

B. Biểu thị thứ bậc

C. Định lượng, loại rời rạc

D. Định lượng, loại liên tục

Câu 9. Thu thập thông tin về sự phân bố cư Dân Việt Nam năm 2020 được dữ liệu thống kê sau:

- Các vùng: Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long.

- Dân số của các vùng đó lần lượt là 1078; 134; 212; 109; 779; 424

(đơn vị: người / km²).

Chọn đáp án đúng.

A. Dữ liệu thuộc tiêu chỉ định lượng là: Đồng bằng sông Hồng, Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và Duyên hải miền Trung, Tây Nguyên, Đông Nam Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long.

B. Dữ liệu thuộc tiêu chí định tính là: 1078; 134; 212; 109; 779; 424 (đơn vị: người / km²).

C. Cả A, B đều đúng

D. Cả A, B đều sai.

Câu 10. Thống kê về các loại đèn mà các bạn học sinh lớp 8B làm được để tặng cho các trẻ em nghèo nhân dịp Tết Trung thu được cho trong bảng dữ liệu sau:

Chọn khẳng định đúng.

A. Dữ liệu đính tính, có thể so sánh hơn kém là dữ liệu về tên đèn lồng

B. Dữ liệu định tính, có thể so sánh hơn kém là dữ liệu về số lượng

C. Dữ liệu định tính, có thể so sánh hơn kém là dữ liệu về loại

D. Dữ liệu định tính, có thể so sánh hơn kém là dữ liệu về màu sắc

Phần II. Trắc nghiệm đúng, sai

Câu 1. Trong cuộc khảo sát tìm hiểu về môn học yêu thích của học sinh lớp 8A (mỗi học sinh chỉ được chọn một môn học), giáo viên chủ nhiệm thu được kết quả như sau:

+ Có 30% số học sinh thích môn Toán.

+ Có 25% số học sinh thích môn Tiếng Anh.

+ Có 15% số học sinh thích môn Khoa học tự nhiên.

+ Có 10% số học sinh thích môn Lịch sử và Địa lí.

+ Có 18% số học sinh thích môn Ngữ Văn.

+ Có 2%số học sinh thích các môn khác.

a) Để thu thập dữ liệu trên, giáo viên chủ nhiệm có thể thực hiện bằng cách lập bảng hỏi.

b) Bằng phương pháp trực tiếp, giáo viên thu được kết quả cuộc khảo sát trên.

c) Các dữ liệu về tên các môn học yêu thích là dữ liệu không phải là số, có thể sắp thứ tự.

d) Các dữ liệu thu được ở cuộc khảo sát trên có cả dữ liệu là số liệu và dữ liệu không là số.

Phần III. Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 1. Khi tìm các dữ liệu liên quan đến tên những loại cây quả, bạn An đã sưu tầm và thu được dữ liệu như sau: cây táo, cây bưởi, cây ngải cứu, cây mãng cầu, cây cam, cây tía tô.

Trong dãy dữ liệu thu được ở trên có mấy điểm không hợp lí?

Câu 2. Bảng dưới đây là thông tin về năm học sinh trong đội chạy tiếp sức của lớp 8I

Trong các dữ liệu trên, có bao nhiêu dữ liệu là số liệu liên tục?

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Toán lớp 8 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 19: Biểu diễn dữ liệu bằng bảng, biểu đồ

Lý thuyết Bài 20: Phân tích số liệu thống kê dựa vào biểu đồ

Lý thuyết Bài 21: Phân thức đại số

Lý thuyết Bài 22: Tính chất cơ bản của phân thức đại số

Lý thuyết Bài 23: Phép cộng và phép trừ phân thức đại số

Xem thêm tài liệu Toán lớp 8:

Giải Toán 8 Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu

Giải SBT Toán 8 Bài 18: Thu thập và phân loại dữ liệu

Giáo án Thu nhập và phân loại dữ liệu lớp 8

Giáo án điện tử Thu thập và phân loại dữ liệu lớp 8