Toán 7 Bài 4 (Chân trời sáng tạo): Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế

Giải bài tập Toán 7 Bài 4: Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế

Video giải bài tập Toán 7 Bài 4: Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế

Hoạt động khởi động

Giải Toán 7 trang 22 Tập 1

Khởi động trang 22 Toán lớp 7 Tập 1: Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế được thực hiện như thế nào?

Lời giải:

- Quy tắc dấu ngoặc:

+ Khi một phép tính có dấu ngoặc ta ưu tiên thực hiện các phép toán trong ngoặc trước, các phép toán ngoài ngoặc sau.

+ Khi một phép tính có nhiều dấu ngoặc khác nhau ta ưu tiên thứ tự thực hiện các ngoặc như sau: $\left(\right)\to \left[\right]\to \left\{\right\}$.

+ Khi ta bỏ ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc có dấu cộng thì ta giữ nguyên dấu của các số hạng trong ngoặc.

+ Khi ta bỏ ngoặc mà đằng trước dấu ngoặc có dấu trừ thì ta đổi dấu các số hạng trong ngoặc.

- Quy tắc chuyển vế: Khi ta chuyển một số hạng từ vế bên này sang vế bên kia ta phải đổi dấu số hạng đó.

1. Quy tắc dấu ngoặc

Khám phá 1 trang 22 Toán lớp 7 Tập 1: Tính rồi so sánh kết quả của:

a) $\frac{3}{4}+\left(\frac{1}{2}-\frac{1}{3}\right)$ và $\frac{3}{4}+\frac{1}{2}-\frac{1}{3}$

b) $\frac{2}{3}-\left(\frac{1}{2}+\frac{1}{3}\right)$ và $\frac{2}{3}-\frac{1}{2}-\frac{1}{3}$

Lời giải:

a) $\frac{3}{4}+\left(\frac{1}{2}-\frac{1}{3}\right)$ và $\frac{3}{4}+\frac{1}{2}-\frac{1}{3}.$

Ta có:

$\frac{3}{4}+\left(\frac{1}{2}-\frac{1}{3}\right)=\frac{3}{4}+\left(\frac{3}{6}-\frac{2}{6}\right)=\frac{3}{4}+\frac{1}{6}$$=\frac{9}{12}+\frac{2}{12}=\frac{11}{12}.$

$\frac{3}{4}+\frac{1}{2}-\frac{1}{3}=\frac{9}{12}+\frac{6}{12}-\frac{4}{12}=\frac{9+6-4}{12}=\frac{11}{12}.$

Vậy $\frac{3}{4}+\left(\frac{1}{2}-\frac{1}{3}\right)$ = $\frac{3}{4}+\frac{1}{2}-\frac{1}{3}.$

b) $\frac{2}{3}-\left(\frac{1}{2}+\frac{1}{3}\right)$ và $\frac{2}{3}-\frac{1}{2}-\frac{1}{3}$

Ta có:

$\frac{2}{3}-\left(\frac{1}{2}+\frac{1}{3}\right)=\frac{2}{3}-\left(\frac{3}{6}+\frac{2}{6}\right)=\frac{2}{3}-\frac{5}{6}=\frac{4}{6}-\frac{5}{6}=\frac{-1}{6}.$

$\frac{2}{3}-\frac{1}{2}-\frac{1}{3}=\frac{4}{6}-\frac{3}{6}-\frac{2}{6}=\frac{4-3-2}{6}=\frac{-1}{6}.$

Vậy $\frac{2}{3}-\left(\frac{1}{2}+\frac{1}{3}\right)$ = $\frac{2}{3}-\frac{1}{2}-\frac{1}{3}.$

Thực hành 1 trang 22 Toán lớp 7 Tập 1: Cho biểu thức:

Hãy tính giá trị của A bằng cách bỏ dấu ngoặc rồi nhóm các số hạng thích hợp.

Lời giải:

$A=-1+\left(\frac{-2-6+8}{5}\right)+\left(\frac{1+4-5}{3}\right)$

$A=-1+0+0$

$A=-1$

Vậy $A=-1$

2. Quy tắc chuyển vế

Giải Toán 7 trang 23 Tập 1

Khám phá 2 trang 23 Toán lớp 7 Tập 1: Thực hiện bài toán tìm x, biết: $x-\frac{2}{5}=\frac{1}{2}$ theo hướng dẫn sau:

- Cộng hai vế với $\frac{2}{5}$;

- Rút gọn hai vế;

- Ghi kết quả.

Lời giải:

$x-\frac{2}{5}=\frac{1}{2}$

- Cộng hai vế với $\frac{2}{5}$ được: $x-\frac{2}{5}+\frac{2}{5}=\frac{1}{2}+\frac{2}{5}$

- Rút gọn 2 vế được: $x=\frac{9}{10}$

- Ghi kết quả:

Vậy x = $\frac{9}{10}$.

Thực hành 2 trang 23 Toán lớp 7 Tập 1: Tìm x, biết:

a) $x+\frac{1}{2}=-\frac{1}{3}$;

b) $\left(\frac{-2}{7}\right)+x=-\frac{1}{4}$.

Lời giải:

a) $x+\frac{1}{2}=-\frac{1}{3}$

$x=-\frac{1}{3}-\frac{1}{2}$

$x=-\frac{2}{6}-\frac{3}{6}$

$x=-\frac{5}{6}$

Vậy $x=\frac{-5}{6}$.

b) $\left(\frac{-2}{7}\right)+x=-\frac{1}{4}$

$x=-\frac{1}{4}-\left(\frac{-2}{7}\right)$

$x=-\frac{1}{4}+\frac{2}{7}$

$x=\frac{-7}{28}+\frac{8}{28}$

$x=\frac{1}{28}$

Vậy $x=\frac{1}{28}$.

3. Thứ tự thực hiện các phép tính

Giải Toán 7 trang 24 Tập 1

Thực hành 3 trang 24 Toán lớp 7 Tập 1: Tính:

a) $1\frac{1}{2}+\frac{1}{5}.\left[\left(-2\frac{5}{6}\right)+\frac{1}{3}\right];$

b) $\frac{1}{3}.\left(\frac{2}{5}-\frac{1}{2}\right):{\left(\frac{1}{6}-\frac{1}{5}\right)}^2$.

Lời giải:

a) $1\frac{1}{2}+\frac{1}{5}.\left[\left(-2\frac{5}{6}\right)+\frac{1}{3}\right]$

$=\frac{3}{2}+\frac{1}{5}.\left(\frac{-17}{6}+\frac{2}{6}\right)$

$=\frac{3}{2}+\frac{1}{5}.\frac{-15}{6}=\frac{3}{2}+\frac{\left(-3\right).5}{\mathrm{5.3.2}}$

$=\frac{3}{2}-\frac{3.5}{\mathrm{5.3.2}}=\frac{3}{2}-\frac{1}{2}=\frac{2}{2}=1.$

b) $\frac{1}{3}.\left(\frac{2}{5}-\frac{1}{2}\right):{\left(\frac{1}{6}-\frac{1}{5}\right)}^2$

$=\frac{1}{3}.\left(\frac{4}{10}-\frac{5}{10}\right):{\left(\frac{5}{30}-\frac{6}{30}\right)}^2$

$=\frac{1}{3}.\frac{-1}{10}:{\left(\frac{-1}{30}\right)}^2=\frac{-1}{30}:\frac{{\left(-1\right)}^2}{{30}^2}$

$=\frac{-1}{30}.\frac{900}{1}=-30.$

Bài tập

Bài 1 trang 24 Toán lớp 7 Tập 1: Bỏ dấu ngoặc rồi tính.

a) $\left(\frac{-3}{7}\right)+\left(\frac{5}{6}-\frac{4}{7}\right)$;

b) $\frac{3}{5}-\left(\frac{2}{3}+\frac{1}{5}\right)$;

c) $\left[\left(\frac{-1}{3}\right)+1\right]-\left(\frac{2}{3}-\frac{1}{5}\right)$;

d) $1\frac{1}{3}+\left(\frac{2}{3}-\frac{3}{4}\right)-\left(0,8+1\frac{1}{5}\right)$.

Lời giải:

a) $\left(\frac{-3}{7}\right)+\left(\frac{5}{6}-\frac{4}{7}\right)=\frac{-3}{7}+\frac{5}{6}-\frac{4}{7}$

$=\frac{5}{6}+\left(\frac{-3}{7}-\frac{4}{7}\right)=\frac{5}{6}+\left(\frac{-7}{7}\right)$

$=\frac{5}{6}+\left(-1\right)=\frac{5}{6}+\left(\frac{-6}{6}\right)=\frac{-1}{6}.$

b)$\frac{3}{5}-\left(\frac{2}{3}+\frac{1}{5}\right)=\frac{3}{5}-\frac{2}{3}-\frac{1}{5}$

$=\left(\frac{3}{5}-\frac{1}{5}\right)-\frac{2}{3}=\frac{2}{5}-\frac{2}{3}$

$=\frac{6}{15}-\frac{10}{15}=\frac{-4}{15}$

c) $\left[\left(\frac{-1}{3}\right)+1\right]-\left(\frac{2}{3}-\frac{1}{5}\right)=\frac{-1}{3}+1-\frac{2}{3}+\frac{1}{5}$

$=\left(\frac{-1}{3}-\frac{2}{3}\right)+1+\frac{1}{5}=\frac{-3}{3}+1+\frac{1}{5}$

$=-1+1+\frac{1}{5}=\frac{1}{5}.$

d)$1\frac{1}{3}+\left(\frac{2}{3}-\frac{3}{4}\right)-\left(0,8+1\frac{1}{5}\right)$

$=\frac{4}{3}+\frac{2}{3}-\frac{3}{4}-0,8-1\frac{1}{5}$

$=\frac{4}{3}+\frac{2}{3}-\frac{3}{4}-\frac{8}{10}-\frac{6}{5}$

$=\frac{4}{3}+\frac{2}{3}-\frac{3}{4}-\frac{4}{5}-\frac{6}{5}$

$=\left(\frac{4}{3}+\frac{2}{3}\right)-\left(\frac{4}{5}+\frac{6}{5}\right)-\frac{3}{4}$

$=\frac{6}{3}-\frac{10}{5}-\frac{3}{4}=2-2-\frac{3}{4}=-\frac{3}{4}.$

Giải Toán 7 trang 25 Tập 1

Bài 2 trang 25 Toán lớp 7 Tập 1: Tính:

a) $\left(\frac{3}{4}:1\frac{1}{2}\right)-\left(\frac{5}{6}:\frac{1}{3}\right)$;

b) $\left[\left(\frac{-1}{5}\right):\frac{1}{10}\right]-\frac{5}{7}.\left(\frac{2}{3}-\frac{1}{5}\right)$;

c) $\left(-0,4\right)+2\frac{2}{5}.{\left[\left(\frac{-2}{3}\right)+\frac{1}{2}\right]}^2$;

Lời giải:

a) $\left(\frac{3}{4}:1\frac{1}{2}\right)-\left(\frac{5}{6}:\frac{1}{3}\right)=\left(\frac{3}{4}:\frac{3}{2}\right)-\left(\frac{5}{6}.3\right)$

$=\left(\frac{3}{4}.\frac{2}{3}\right)-\frac{5}{2}=\frac{1}{2}-\frac{5}{2}=\frac{-4}{2}=-2.$

b) $\left[\left(\frac{-1}{5}\right):\frac{1}{10}\right]-\frac{5}{7}.\left(\frac{2}{3}-\frac{1}{5}\right)=\left[\left(\frac{-1}{5}\right).10\right]-\frac{5}{7}\left(\frac{10}{15}-\frac{3}{15}\right)$

$=-2-\frac{5}{7}.\frac{7}{15}=-2-\frac{1}{3}=\frac{-6}{3}-\frac{1}{3}=\frac{-7}{3}.$

c) $\left(-0,4\right)+2\frac{2}{5}.{\left[\left(\frac{-2}{3}\right)+\frac{1}{2}\right]}^2=\frac{-4}{10}+\frac{12}{5}.{\left(\frac{-4}{6}+\frac{3}{6}\right)}^2$

$=\frac{-2}{5}+\frac{12}{5}.{\left(\frac{-1}{6}\right)}^2=\frac{-2}{5}+\frac{12}{5}.\frac{{\left(-1\right)}^2}{6^2}=\frac{-2}{5}+\frac{12}{5}.\frac{1}{36}$

$=\frac{-2}{5}+\frac{1}{15}=\frac{-6}{15}+\frac{1}{15}=\frac{-5}{15}=\frac{-1}{3}.$

d) $\left\{\left[{\left(\frac{1}{25}-0,6\right)}^2:\frac{49}{125}\right].\frac{5}{6}\right\}-\left[\left(\frac{-1}{3}\right)+\frac{1}{2}\right]$

$=\left\{\left[{\left(\frac{1}{25}-\frac{3}{5}\right)}^2:\frac{7^2}{5^3}\right].\frac{5}{6}\right\}-\left(\frac{-2}{6}+\frac{3}{6}\right)$

$=\left\{\left[{\left(\frac{1}{25}-\frac{15}{25}\right)}^2:\frac{7^2}{5^3}\right].\frac{5}{6}\right\}-\frac{1}{6}$

$=\left\{\left[{\left(\frac{-14}{25}\right)}^2:\frac{7^2}{5^3}\right].\frac{5}{6}\right\}-\frac{1}{6}$

$=\left[\frac{{\left(-14\right)}^2}{{25}^2}.\frac{5^3}{7^2}\right].\frac{5}{6}-\frac{1}{6}$

$=\frac{{14}^2{.5}^3.5}{{\left(5^2\right)}^2{.7}^2.6}-\frac{1}{6}$

$=\frac{{\left(2.7\right)}^2{.5}^4}{5^4{.7}^2.6}-\frac{1}{6}$

$=\frac{2^2{.7}^2{.5}^4}{5^4{.7}^2.6}-\frac{1}{6}$

$=\frac{4}{6}-\frac{1}{6}$

$=\frac{3}{6}=\frac{1}{2}.$

Bài 3 trang 25 Toán lớp 7 Tập 1: Cho biểu thức:

Hãy tính giá trị của A theo hai cách:

a) Tính giá trị của từng biểu thức trong dấu ngoặc trước.

b) Bỏ dấu ngoặc rồi nhóm các số hạng thích hợp.

Lời giải:

a) $A=\left(2+\frac{1}{3}-\frac{2}{5}\right)-\left(7-\frac{3}{5}-\frac{4}{3}\right)-\left(\frac{1}{5}+\frac{5}{3}-4\right)$

$A=\left(\frac{30}{15}+\frac{5}{15}-\frac{6}{15}\right)-\left(\frac{105}{15}-\frac{9}{15}-\frac{20}{15}\right)-\left(\frac{3}{15}+\frac{25}{15}-\frac{60}{15}\right)$

$A=\frac{29}{15}-\frac{76}{15}-\left(-\frac{32}{15}\right)$

$A=\frac{29}{15}-\frac{76}{15}+\frac{32}{15}$

$A=\frac{29-76+32}{15}$

$A=\frac{-15}{15}$

$A=-1$

Vậy $A=-1$

b) $A=\left(2+\frac{1}{3}-\frac{2}{5}\right)-\left(7-\frac{3}{5}-\frac{4}{3}\right)-\left(\frac{1}{5}+\frac{5}{3}-4\right)$

$A=2+\frac{1}{3}-\frac{2}{5}-7+\frac{3}{5}+\frac{4}{3}-\frac{1}{5}-\frac{5}{3}+4$

$A=\left(2-7+4\right)+\left(\frac{1}{3}+\frac{4}{3}-\frac{5}{3}\right)-\left(\frac{2}{5}-\frac{3}{5}+\frac{1}{5}\right)$

$A=\left(2-7+4\right)+\left(\frac{1}{3}+\frac{4}{3}-\frac{5}{3}\right)+\left(-\frac{2}{5}+\frac{3}{5}-\frac{1}{5}\right)$

$A=-1+\frac{0}{3}+\frac{0}{5}$

$A=-1.$

Vậy $A=-1$

Bài 4 trang 25 Toán lớp 7 Tập 1: Tìm x, biết:

a)$x+\frac{3}{5}=\frac{2}{3}$

b) $\frac{3}{7}-x=\frac{2}{5}$;

c) $\frac{4}{9}-\frac{2}{3}x=\frac{1}{3}$;

d)$\frac{3}{10}x-1\frac{1}{2}=\left(\frac{-2}{7}\right):\frac{5}{14}$

Lời giải:

a)$x+\frac{3}{5}=\frac{2}{3}$

$x=\frac{2}{3}-\frac{3}{5}$

$x=\frac{10}{15}-\frac{9}{15}$

$x=\frac{1}{15}$

Vậy $x=\frac{1}{15}$

b) $\frac{3}{7}-x=\frac{2}{5}$

$x=\frac{3}{7}-\frac{2}{5}$

$x=\frac{15}{35}-\frac{14}{35}$

$x=\frac{1}{35}$

Vậy $x=\frac{1}{35}$

c) $\frac{4}{9}-\frac{2}{3}x=\frac{1}{3}$

$\frac{2}{3}x=\frac{4}{9}-\frac{1}{3}$

$\frac{2}{3}x=\frac{4}{9}-\frac{3}{9}$

$\frac{2}{3}x=\frac{1}{9}$

$x=\frac{1}{9}:\frac{2}{3}$

$x=\frac{1}{9}.\frac{3}{2}$

$x=\frac{1}{6}$

Vậy $x=\frac{1}{6}$

d) $\frac{3}{10}x-1\frac{1}{2}=\left(\frac{-2}{7}\right):\frac{5}{14}$

$\frac{3}{10}x-\frac{3}{2}=\frac{-2}{7}.\frac{14}{5}$

$\frac{3}{10}x-\frac{3}{2}=\frac{-4}{5}$

$\frac{3}{10}x=\frac{-4}{5}+\frac{3}{2}$

$\frac{3}{10}x=\frac{-8}{10}+\frac{15}{10}$

$\frac{3}{10}x=\frac{7}{10}$

$x=\frac{7}{10}:\frac{3}{10}$

$x=\frac{7}{10}.\frac{10}{3}$

$x=\frac{7}{3}$

Vậy $x=\frac{7}{3}$

Bài 5 trang 25 Toán lớp 7 Tập 1: Tìm x, biết:

a) $\frac{2}{9}:x+\frac{5}{6}=0,5$;

b) $\frac{3}{4}-\left(x-\frac{2}{3}\right)=1\frac{1}{3}$;

c) $1\frac{1}{4}:\left(x-\frac{2}{3}\right)=0,75$;

d) $\left(-\frac{5}{6}x+\frac{5}{4}\right):\frac{3}{2}=\frac{4}{3}$

Lời giải:

a) $\frac{2}{9}:x+\frac{5}{6}=0,5$

$\frac{2}{9}:x=0,5-\frac{5}{6}$

$\frac{2}{9}:x=\frac{1}{2}-\frac{5}{6}$

$\frac{2}{9}:x=\frac{3}{6}-\frac{5}{6}$

$\frac{2}{9}:x=\frac{-2}{6}$

$x=\frac{2}{9}:\frac{-2}{6}$

$x=\frac{2}{9}.\frac{6}{-2}$

$x=\frac{2}{9}.\left(-3\right)$

$x=\frac{-6}{9}$

$x=\frac{-2}{3}$

Vậy $x=\frac{-2}{3}$

b) $\frac{3}{4}-\left(x-\frac{2}{3}\right)=1\frac{1}{3}$

$\frac{3}{4}-\left(x-\frac{2}{3}\right)=\frac{4}{3}$

$x-\frac{2}{3}=\frac{3}{4}-\frac{4}{3}$

$x=\frac{3}{4}-\frac{4}{3}+\frac{2}{3}$

$x=\frac{3}{4}-\left(\frac{4}{3}-\frac{2}{3}\right)$

$x=\frac{3}{4}-\frac{2}{3}$

$x=\frac{9}{12}-\frac{8}{12}$

$x=\frac{1}{12}$

Vậy $x=\frac{1}{12}$

c) $1\frac{1}{4}:\left(x-\frac{2}{3}\right)=0,75$

$\frac{5}{4}:\left(x-\frac{2}{3}\right)=\frac{3}{4}$

$x-\frac{2}{3}=\frac{5}{4}:\frac{3}{4}$

$x-\frac{2}{3}=\frac{5}{4}.\frac{4}{3}$

$x-\frac{2}{3}=\frac{5}{3}$

$x=\frac{5}{3}+\frac{2}{3}$

$x=\frac{7}{3}$

d) $\left(-\frac{5}{6}x+\frac{5}{4}\right):\frac{3}{2}=\frac{4}{3}$

$-\frac{5}{6}x+\frac{5}{4}=\frac{4}{3}.\frac{3}{2}$

$-\frac{5}{6}x+\frac{5}{4}=2$

$-\frac{5}{6}x=2-\frac{5}{4}$

$-\frac{5}{6}x=\frac{8}{4}-\frac{5}{4}$

$-\frac{5}{6}x=\frac{3}{4}$

$x=\frac{3}{4}:\left(-\frac{5}{6}\right)$

$x=\frac{3}{4}.\frac{-6}{5}$

$x=\frac{-18}{20}$

$x=\frac{-9}{10}$

Vậy $x=\frac{-9}{10}$

Bài 6 trang 25 Toán lớp 7 Tập 1: Tính nhanh:

a) $\frac{13}{23}.\frac{7}{11}+\frac{10}{23}.\frac{7}{11}$;

b) $\frac{5}{9}.\frac{23}{11}-\frac{1}{11}.\frac{5}{9}+\frac{5}{9}$;

c) $\left[\left(-\frac{4}{9}\right)+\frac{3}{5}\right]:\frac{13}{17}+\left(\frac{2}{5}-\frac{5}{9}\right):\frac{13}{17}$;

d) $\frac{3}{16}:\left(\frac{3}{22}-\frac{3}{11}\right)+\frac{3}{16}:\left(\frac{1}{10}-\frac{2}{5}\right)$

Lời giải:

a) $\frac{13}{23}.\frac{7}{11}+\frac{10}{23}.\frac{7}{11}$

$=\frac{7}{11}.\left(\frac{13}{23}+\frac{10}{23}\right)$

$=\frac{7}{11}.\frac{23}{23}=\frac{7}{11}.$

b) $\frac{5}{9}.\frac{23}{11}-\frac{1}{11}.\frac{5}{9}+\frac{5}{9}$

$=\frac{5}{9}\left(\frac{23}{11}-\frac{1}{11}+1\right)$

$=\frac{5}{9}\left(\frac{22}{11}+1\right)=\frac{5}{9}.3=\frac{5}{3}.$

c) $\left[\left(-\frac{4}{9}\right)+\frac{3}{5}\right]:\frac{13}{17}+\left(\frac{2}{5}-\frac{5}{9}\right):\frac{13}{17}$

$=\left[\left(-\frac{4}{9}\right)+\frac{3}{5}\right].\frac{17}{13}+\left(\frac{2}{5}-\frac{5}{9}\right).\frac{17}{13}$

$=\frac{17}{13}.\left(-\frac{4}{9}+\frac{3}{5}+\frac{2}{5}-\frac{5}{9}\right)$

$=\frac{17}{13}.\left[\left(\frac{-4}{9}-\frac{5}{9}\right)+\left(\frac{3}{5}+\frac{2}{5}\right)\right]$

$=\frac{17}{13}.\left(-1+1\right)=0.$

d) $\frac{3}{16}:\left(\frac{3}{22}-\frac{3}{11}\right)+\frac{3}{16}:\left(\frac{1}{10}-\frac{2}{5}\right)$

$=\frac{3}{16}:\left(\frac{3}{22}-\frac{6}{22}\right)+\frac{3}{16}:\left(\frac{1}{10}-\frac{4}{10}\right)$

$=\frac{3}{16}:\left(\frac{-3}{22}\right)+\frac{3}{16}:\left(\frac{-3}{10}\right)$

$=\frac{3}{16}.\left(\frac{-22}{3}\right)+\frac{3}{16}.\left(\frac{-10}{3}\right)$

$=\frac{3}{16}.\left(\frac{-22}{3}+\frac{-10}{3}\right)=\frac{3}{16}.\frac{\left(-32\right)}{3}=-2.$

Lý thuyết Toán 7 Bài 4: Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế - Chân trời sáng tạo

1. Quy tắc dấu ngoặc

– Khi bỏ dấu ngoặc, nếu đằng trước dấu ngoặc:

• Có dấu “+”, thì vẫn giữ nguyên dấu của các số hạng trong ngoặc.

x + (y + z – t) = x + y + z – t

• Có dấu “−”, thì phải đổi dấu tất cả các số hạng trong ngoặc.

x – (y + z – t) = x – y – z + t

Ví dụ: Tính

a) $3\frac{1}{4}+\left(0,4-\frac{1}{4}\right)$ ;

b) $\left(0,5+1\frac{1}{3}\right)-\left(\frac{4}{3}+\frac{1}{4}\right).$

Hướng dẫn giải

a) $3\frac{1}{4}+\left(0,4-\frac{1}{4}\right)$

= $\frac{13}{4}+\left(\frac{4}{10}-\frac{1}{4}\right)$

= $\frac{13}{4}+\left(\frac{2}{5}-\frac{1}{4}\right)$

= $\frac{13}{4}+\frac{2}{5}-\frac{1}{4}$

= $\frac{13}{4}-\frac{1}{4}+\frac{2}{5}$

= $=\frac{12}{4}+\frac{2}{5}=3+\frac{2}{5}$

= $\frac{15}{5}+\frac{2}{5}=\frac{17}{5}$ .

b) $\left(0,5+1\frac{1}{3}\right)-\left(\frac{4}{3}+\frac{1}{4}\right).$

= $\left(\frac{1}{2}+\frac{4}{3}\right)-\left(\frac{4}{3}+\frac{1}{4}\right)$

= $\frac{1}{2}+\frac{4}{3}-\frac{4}{3}-\frac{1}{4}$

= $\frac{1}{2}-\frac{1}{4}$

= $\frac{2}{4}-\frac{1}{4}=\frac{1}{4}$ .

2. Quy tắc chuyển vế

Khi chuyển một số hạng từ vế này sang vế kia của một đẳng thức, ta phải đổi dấu số hạng đó.

Với mọi x, y, z ∈ ℚ: Nếu x + y = z thì x = z – y.

Ví dụ: Tìm x, biết:

a) $x+3,5=\frac{31}{2}$ ;

b) $\left(\frac{-3}{4}\right)+x=\frac{5}{6}$ .

Hướng dẫn giải

a) $x+3,5=\frac{31}{2}$

$x=\frac{31}{2}-3,5$

$x=\frac{31}{2}-\frac{7}{2}$

$x=\frac{24}{2}$

$x=12$

Vậy $x=12$ .

b) $\left(\frac{-3}{4}\right)+x=\frac{5}{6}$

$x=\frac{5}{6}-\left(\frac{-3}{4}\right)$

$x=\frac{10}{12}+\frac{9}{12}$

$x=\frac{19}{12}$

Vậy .

3. Thứ tự thực hiện các phép tính

– Thứ tự thực hiện các phép tính trong một biểu thức đối với biểu thức không có dấu ngoặc:

• Nếu biểu thức chỉ có phép cộng, trừ hoặc chỉ có phép nhân, chia, ta thực hiện phép tính theo thứ tự từ trái sang phải.

• Nếu biểu thức có các phép cộng, trừ, nhân, chia, nâng lên luỹ thừa, ta thực hiện:

Luỹ thừa → Nhân và chia → Cộng và trừ

– Thứ tự thực hiện các phép tính đối với biểu thức có dấu ngoặc:

() → [] → {}

Ví dụ: Tính:

a) $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\frac{5}{6}:\left(-0,5\right)$ ;

b) $\left\{\left(-3\frac{1}{5}\right)-\left[\left(-\frac{1}{15}\right):{\left(\frac{1}{5}\right)}^2\right]\right\}:\frac{3}{10}$ .

Hướng dẫn giải

a) $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\frac{5}{6}:\left(-0,5\right)$

= $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\frac{5}{6}:\left(\frac{-1}{2}\right)$

= $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\frac{5}{6}.\left(\frac{-2}{1}\right)$

= $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\frac{5.\left(-2\right)}{6.1}$

= $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}-\left(\frac{-5}{3}\right)$

= $\frac{1}{3}+\frac{7}{4}+\frac{5}{3}$

= $\frac{1}{3}+\frac{5}{3}+\frac{7}{4}$

= $\frac{6}{3}+\frac{7}{4}=2+\frac{7}{4}$

= $\frac{8}{4}+\frac{7}{4}=\frac{15}{4}$.

b) $\left\{\left(-3\frac{1}{5}\right)-\left[\left(-\frac{1}{15}\right):{\left(\frac{1}{5}\right)}^2\right]\right\}:\frac{3}{10}$

= $\left\{\frac{-16}{5}-\left[\frac{-1}{15}:\frac{1^2}{5^2}\right]\right\}.\frac{10}{3}$

= $\left\{\frac{-16}{5}-\left[\frac{-1}{15}:\frac{1}{25}\right]\right\}.\frac{10}{3}$

= $\left\{\frac{-16}{5}-\left[\frac{-1}{15}.\frac{25}{1}\right]\right\}.\frac{10}{3}$

= $\left\{\frac{-16}{5}-\frac{-25}{15}\right\}.\frac{10}{3}$

= $\left\{\frac{-16}{5}+\frac{25}{15}\right\}.\frac{10}{3}$

= $\left\{\frac{-48}{15}+\frac{25}{15}\right\}.\frac{10}{3}$

= $\frac{-23}{15}.\frac{10}{3}=\frac{-46}{9}$ .

Xem thêm lời giải bài tập Toán lớp 7 Chân trời sáng tạo hay, chi tiết khác:

Bài 1: Tập hợp các số hữu tỉ

Bài 2: Các phép tính với số hữu tỉ

Bài 3: Lũy thừa của một số hữu tỉ

Bài 5: Hoạt động thực hành và trải nghiệm: Thực hành tính tiền điện

Bài tập cuối chương 1

Xem thêm tài liệu Toán lớp 7 Chân trời sáng tạo hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 4: Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế

Trắc nghiệm Bài 4. Quy tắc dấu ngoặc và quy tắc chuyển vế