Lý thuyết KHTN 9 Bài 9 (Cánh diều): Đoạn mạch song song

Lý thuyết KHTN 9 Bài 9: Đoạn mạch song song

I. Đoạn mạch song song

1. Sơ đồ đoạn mạch song song

Trong đoạn mạch song song, có đoạn mạch nhánh và đoạn mạch chính.

- Đoạn mạch nối hai điểm chung với nguồn điện được gọi là mạch chính.

- Đoạn mạch nối điện trở với hai điểm chung được gọi là mạch nhánh.

2. Cường độ dòng điện trong đoạn mạch song song

Trong đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song, cường độ dòng điện trong mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện trong hai mạch nhánh.

I = I₁ + I₂

Tổng quát: Trong đoạn mạch song song, cường độ dòng điện trong mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện trong các mạch nhánh.

I = I₁ + I₂ + … + I_n

II. Điện trở tương đương của đoạn mạch song song

Công thức tính điện trở tương đương của đoạn mạch gồm hai điện trở mắc song song: $\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}$

Mở rộng: Trong đoạn mạch có nhiều điện trở mắc song song: $\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}+\mathrm{...}+\frac{1}{R_n}$

Mở rộng: Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch chính bằng hiệu điện thế giữa hai đầu các đoạn mạch nhánh: U_AB = U₁ = U₂

Trắc nghiệm: Đoạn mạch song song

Phần I: Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1. Phát biểu nào dưới đây không đúng đối với đoạn mạch gồm các điện trở mắc song song?

A. Cường độ dòng điện trong mạch chính bằng tổng cường độ dòng điện trong các mạch rẽ.

B. Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng tổng các hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở mắc trong đoạn mạch.

C. Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch bằng hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở mắc trong đoạn mạch

D. Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở mắc trong đoạn mạch tỉ lệ thuận với điện trở đó.

Câu 2. Cho đoạn mạch gồm điện trở R₁ mắc song song với điện trở R₂ mắc vào mạch điện. Gọi U, U₁, U₂ lần lượt là hiệu điện thế qua R₁, R₂. Biểu thức nào sau đây đúng?

A. U = U₁ = U₂

B. U = U₁ + U₂

C. U ≠ U₁ = U₂

D. U₁ ≠ U₂

Câu 3. Biểu thức nào sau đây xác định điện trở tương đương của đoạn mạch có hai điện trở R₁, R₂ mắc song song?

A. $\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}$

B. $R=\frac{R_1{R}_2}{R_1-R_2}$

C. $R=R_1+R_2$

D. $R=\left(R_1-R_2\right)$

Câu 4. Đặt một hiệu điện thế U_AB vào hai đầu đoạn mạch gồm hai điện trở R₁ và R₂ mắc song song. Hiệu điện thế giữa hai đầu mỗi điện trở tương ứng là U₁, U₂. Hệ thức nào sau đây là đúng?

A. $R_{AB}=R_1+R_2$

B. $I_{AB}=I_1=I_2$

C. $\frac{I_1}{I_2}=\frac{R_2}{R_1}$

D. $U_{AB}=U_1+U_2$

Câu 5. Muốn đo cường độ dòng điện chạy qua vật dẫn cần các dụng cụ gì và mắc dụng cụ đó với vật cần đo như thế nào?

A. Điện kế mắc song song với vật cần đo

B. Vôn kế mắc nối tiếp với vật cần đo

C. Ampe kế mắc nối tiếp với vật cần đo

D. Ampe kế mắc song song với vật cần đo

Câu 6. Muốn đo hiệu điện thế chạy qua vật dẫn cần các dụng cụ gì và mắc dụng cụ đó với vật cần đo như thế nào?

A. Vôn kế mắc song song với vật cần đo

B. Vôn kế mắc nối tiếp với vật cần đo

C. Ampe kế mắc nối tiếp với vật cần đo

D. Ampe kế mắc song song với vật cần đo

Câu 7. Quan sát sơ đồ sau đây và cho biết: ampe kế đang đo cường độ dòng điện của điện trở nào?

A. Đo dòng điện qua điện trở R₁

B. Đo dòng điện qua điện trở R₂

C. Đo dòng điện mạch chính

D. Đo hiệu dòng điện qua điện trở R₁ và R₂

Câu 8. Cho hai điện trở R₁ = R₂ = 20 $\Omega$ được mắc như sơ đồ:

Điện trở tương đương của đoạn mạch AC có giá trị là:

A. 20$\Omega$

B. 40$\Omega$

C. 10$\Omega$

D. 80$\Omega$

Câu 9. Hai điện trở mắc song song có

A. một điểm nối chung.

B. hai điểm nối chung.

C. ba điểm nối chung.

D. số điểm nối chung tùy ý.

Câu 10. Trong mạch gồm các điện trở $R_1,R_2,\dots ,R_n$được mắc song song nhau thì

A. cường độ dòng điện $I=I_1=I_2=\mathrm{...}=I_n.$

B. hiệu điện thế $U=U_1+U_2+\dots +U_n.$

C. điện trở tương đương $\frac{1}{R}=\frac{1}{R_1}+\frac{1}{R_2}+\dots +\frac{1}{R_n}.$

D. điện trở tương đương $R=R_1+R_2+\dots +R_n.$

Phần II: Trắc nghiệm đúng, sai

Câu 11. Trong mạch song song:

Câu 12. Trong mạch song song, khi một mạch nhánh bị ngắt

Phần III: Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 13.

a) Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ. Hiệu điện thế U_AB = 48V. Biết R₁ = 16$\Omega$, R₂ = 24$\Omega$. Khi mắc thêm điện trở R₃ vào hai điểm C và D thì ampe kế chỉ 6A. Hãy tính điện trở R₃?

b) Một đoạn mạch gồm ba điện trở R₁ = 9 , R₂ = 18 và R₃ = 24 được mắc vào hiệu điện thế U = 3,6V như sơ đồ bên dưới. Tính số chỉ của ampe kế A.

c) Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ, trong đó điện trở R₁ = 18$\Omega$, R₂ = 12$\Omega$. Vôn kế chỉ 36V. Tính số chỉ của ampe kế A₁.

d) Hai điện trở như nhau được nối song song có điện trở tương đương bằng $2\Omega .$ Nếu các điện trở đó mắc nối tiếp thì điện trở tương đương của chúng bằng bao nhiêu?

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………

Câu 14.

a) Cho mạch điện có sơ đồ như hình vẽ. Trong đó điện trở R₁ = 52,5$\Omega$. Vôn kế chỉ 84V. Ampe kế A chỉ 4,2A. Tính giá trị của điện trở R₂.

b) Cho hai điện trở, R₁ = 15 Ω chịu được dòng điện có cường độ tối đa 2A và R₂ = 10 Ω chịu được dòng điện có cường độ tối đa 1 A. Hiệu điện thế tối đa có thể đặt vào hai đầu đoạn mạch gồm R₁ và R₂ mắc song song là bao nhiêu?

c) Một đoạn mạch gồm hai điện trở R₁ = 6 Ω, R₂ = 3 Ω mắc song song với nhau vào hai điểm có hiệu điện thế 6 V. Tính cường độ dòng điện qua mạch chính.

d) Hai điện trở R₁ và R₂ được mắc song song với nhau, trong đó $R_1=6\Omega$ dòng điện mạch chính có cường độ I = 1,2 A và dòng điện đi qua điện trở R₂ có cường độ I₂ = 0,4 A. Giá trị điện trở R₂ là bao nhiêu?

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………

Câu 15.

a) Cho mạch điện có sơ đồ như hình bên trong đó điện trở R₁ = 15$\Omega$, R₂ = 10$\Omega$. Ampe kế A₁ chỉ 0,5A. Tính số chỉ của Vôn kế.

b) Hai điện trở $10\Omega$ và $30\Omega$ ghép song song vào một mạch điện. Tính điện trở tương đương của toàn mạch.

c) Hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn mạch điện gồm 4 điện trở $\text{6 Ω}$ mắc song song là $\text{12 V.}$ Tính cường độ dòng điện chạy qua mỗi điện trở.

d) Hai điện trở $R_1=3R_2$ được mắc song song với nhau rồi mắc vào hiệu điện thế U. Cường độ dòng điện chạy qua điện trở $R_1$ là 1A. Tính cường độ dòng điện chạy qua mạch chính.

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………