Lý thuyết KHTN 9 Bài 7 (Cánh diều): Định luật Ohm. Điện trở

Lý thuyết KHTN 9 Bài 7: Định luật Ohm. Điện trở

I. Tác dụng cản trở dòng điện của đoạn dây dẫn

- Đoạn dây dẫn có tác dụng cản trở dòng điện.

- Các đoạn dây dẫn khác nhau có tác dụng cản trở dòng điện khác nhau.

II. Mối liên hệ giữa cường độ dòng điện và hiệu điện thế hai đầu đoạn dây dẫn

- Ứng với mỗi đoạn dây dẫn xác định, khi U tăng bao nhiêu lần thì I tăng bấy nhiêu lần hoặc ngược lại.

- Tỉ số $\frac{U}{I}$ của mỗi đoạn dây dẫn luôn có một giá trị xác định.

III. Định luật Ohm

Định luật Ohm: Cường độ dòng điện trong đoạn dây dẫn tỉ lệ thuận với hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn và tỉ lệ nghịch với điện trở của đoạn dây dẫn đó.

$I=\frac{U}{R}$

Trong đó:

+ I là cường độ dòng điện chạy qua đoạn dây dẫn, đơn vị đo là ampe (A).

+ U là hiệu điện thế giữa hai đầu đoạn dây dẫn, đơn vị đo là vôn (V).

+ R là điện trở của đoạn dây dẫn, đơn vị đo là ôm ($\Omega$).

- Đổi đơn vị $1k\Omega =1000\Omega$; $1M\Omega =1000000\Omega$

IV. Điện trở của một đoạn dây dẫn

1. Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn. Điện trở suất

Tác dụng cản trở dòng điện của vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng bằng điện trở suất của vật liệu.

Điện trở suất của vật liệu được kí hiệu là $\rho$, đơn vị đo là $\Omega m$.

2. Công thức tính điện trở của một đoạn dây dẫn

Điện trở của đoạn dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu. tiết diện và chiều dài đoạn dây dẫn theo công thức:

$R=\rho .\frac{\mathcal{l}}{S}$

Trong đó:

+ R là điện trở của đoạn dây dẫn ($\Omega$).

+ $\rho$ là điện trở suất của vật liệu làm dây dẫn ($\Omega m$)

+ $\mathcal{l}$ là chiều dài dây dẫn (m).

+ S là tiết diện dây dẫn (m²).

Trắc nghiệm: Định luật Ohm. Điện trở

Phần I: Trắc nghiệm nhiều lựa chọn

Câu 1. Cường độ dòng điện chạy qua một dây dẫn phụ thuộc như thế nào vào hiệu điện thế giữa hai đầu dây dẫn đó.

A. Không thay đổi khi thay đổi hiệu điện thế

B. Tỉ lệ nghịch với hiệu điện thế

C. Tỉ lệ thuận với hiệu điện thế

D. Giảm khi hiệu điện thế tăng

Câu 2. Nếu giảm hiệu điện thế giữa hai đầu một dây dẫn đi 2 lần thì cường độ dòng điện chạy qua dây dẫn này thay đổi như thế nào?

A. Tăng 4 lần

B. Giảm 4 lần

C. Tăng 2 lần

D. Giảm 2 lần

Câu 3. Biểu thức đúng của định luật Ohm là:

A. $I=\frac{R}{U}$

B. $I=\frac{U}{R}$

C. $U=\frac{I}{R}$

D. $U=\frac{R}{I}$

Câu 4. Đơn vị nào dưới dây là đơn vị đo điện trở?

A. Ôm $\left(\text{Ω}\right)$

B. Oát (W)

C. Ampe (A)

D. Vôn (V)

Câu 5. Điện trở của dây dẫn không phụ thuộc vào yếu tố dưới đây?

A. Vật liệu làm dây dẫn

B. Khối lượng của dây dẫn

C. Chiều dài của dây dẫn

D. Tiết diện của dây dẫn

Câu 6. Điện trở của dây dẫn

A. tăng lên gấp đôi khi chiều dài tăng lên gấp đôi và tiết diện dây tăng lên gấp đôi.

B. giảm đi một nửa khi chiều dài tăng lên gấp đôi và tiết diện dây tăng lên gấp đôi.

C. giảm đi một nửa khi chiều dài tăng lên gấp đôi và tiết diện dây tăng lên gấp bốn.

D. tăng lên gấp đôi khi chiều dài tăng lên gấp đôi và tiết diện dây giảm đi một nửa.

Câu 7. Hai dây dẫn được làm từ cùng một vật liệu, dây thứ nhất dài hơn dây thứ hai 8 lần và có tiết diện lớn gấp 2 lần so với dây thứ hai. Hỏi dây thứ nhất có điện trở lớn gấp mấy lần dây thứ 2.

A. 8 lần

B. 10 lần

C. 4 lần

D. 16 lần

Câu 8. Trong số các vật liệu sau, vật liệu nào dẫn điện tốt nhất?

A. Sắt

B. Nhôm

C. Bạc

D. Đồng

Câu 9. Chọn biến đổi đúng trong các biến đổi sau:

A. $1k\text{Ω}=1000\text{Ω}=\mathrm{0,01}M\text{Ω}$

B. $1M\text{Ω}=1000k\text{Ω}=\mathrm{1.000.000}\text{Ω}$

C. $1\text{Ω}=\mathrm{0,001}k\text{Ω}=\mathrm{0,0001}M\text{Ω}$

D. $10\text{Ω}=\mathrm{0,1}k\text{Ω}=\mathrm{0,00001}M\text{Ω}$

Câu 10. Điện trở có trị số càng nhỏ, chứng tỏ điều gì?

A. Điện trở cản trở dòng điện càng nhiều

B. Điện trở cản trở dòng điện càng ít

C. Cường độ dòng điện trên điện trở càng lớn

D. Cả B và C

Phần II: Trắc nghiệm đúng, sai

Câu 11. Một đoạn dây dẫn có điện trở 20 Ω, được mắc vào nguồn điện có hiệu điện thế 40 V.

Câu 12. Điện trở là đại lượng đặc trưng cho tác dụng cản trở dòng điện trong mạch.

Phần III: Trắc nghiệm trả lời ngắn

Câu 13.

a) Khi đặt vào hai đầu dây dẫn một hiệu điện thế 6V thì cường độ dòng điện qua nó là 0,5A. Nếu hiệu điện thế đặt vào hai đầu dây dẫn là 24V thì cường độ dòng điện qua nó là bao nhiêu?

b) Cường độ dòng điện chạy qua điện trở R = 6$\Omega$ là 0,6A. Khi đó hiệu điện thế giữa hai đầu điện trở là bao nhiêu vôn?

c) Mắc một dây dẫn có điện trở R = 12$\Omega$ vào hiệu điện thế 3V thì cường độ dòng điện qua nó là bao nhiêu ampe?

d) Đặt vào hai đầu một điện trở R một hiệu điện thế U = 12V , khi đó cường độ dòng điện chạy qua điện trở là 1,2A. Nếu giữ nguyên hiệu điện thế nhưng muốn cường độ dòng điện qua điện trở là 0,8A thì ta phải tăng điện trở thêm một lượng là bao nhiêu?

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………

Câu 14. Tính điện trở của các đoạn dây dẫn trong các trường hợp dưới đây:

a) Dây dẫn làm bằng nhôm có chiều dài 80 cm và tiết diện là 0,2 mm².

b) Dây dẫn làm bằng nikelin có chiều dài 400 cm và tiết diện là 0,5 mm².

c) Dây dẫn làm bằng constantan có chiều dài 50 cm và tiết diện là 0,005 cm².

d) Dây dẫn làm bằng đồng có chiều dài là 50 m và tiết diện là 0,65 cm².

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………

Câu 15.

a) Một dây đồng dài 50 m, có tiết diện là 0,8 mm² thì có điện trở là 1,6$\Omega$. Một dây đồng khác có tiết diện 0,4 mm² thì có điện trở là 2,4$\Omega$ thì có chiều dài bằng bao nhiêu?

b) Hai dây dẫn bằng đồng có cùng chiều dài. Dây thứ nhất có tiết diện S₁ = 5mm² và điện trở R₁ = 8,5 Ω. Dây thứ hai có tiết diện S₂ = 0,5 mm². Tính điện trở R₂.

c) Người ta dùng dây nicrom có điện trở suất là 1,1.10^-6 $\Omega$mđể làm dây nung cho một bếp điện. Điện trở của dây nung này ở nhiệt độ bình thường là 4,5$\Omega$ và có chiều dài tổng cộng là 0,8 m. Hỏi dây nung này phải có đường kính tiết diện là bao nhiêu?

d) Một cuộn dây dẫn bằng đồng với khối lượng của dây dẫn là 0,5 kg và dây dẫn có tiết diện 1 mm². Điện trở của cuộn dây là bao nhiêu biết điện trở suất của đồng là 1,7.10^-8 $\Omega$mvà khối lượng riêng của đồng là 8900 kg/m³.

Đáp án:

a)…………………………………………………………………………………

b)…………………………………………………………………………………

c)…………………………………………………………………………………

d)…………………………………………………………………………………