Lý thuyết KHTN 9 Bài 18 (Cánh diều): Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

Lý thuyết KHTN 9 Bài 18: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

I. MỘT SỐ PHI KIM THƯỜNG GẶP TRONG ĐỜI SỐNG

Tính chất và ứng dụng của một số phi kim thường gặp:

II. SỰ KHÁC NHAU CƠ BẢN VỀ MỘT SỐ TÍNH CHẤT GIỮA PHI KIM VÀ KIM LOẠI

1. Tính chất vật lí

- Ở điều kiện thường, phi kim có thể tồn tại ở thể rắn (như lưu huỳnh, carbon, phosphorus,…), thể lỏng (như bromine) hoặc thể khí (như oxygen, nitơ, chlorine,…); hầu hết các kim loại tồn tại ở thế rắn (trừ thuỷ ngân ở thể lỏng).

- Khác với kim loại, hầu hết các nguyên tố phi kim thường không dẫn điện, dẫn nhiệt kém, có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp và không có ánh kim.

- Đa số phi kim có khối lượng riêng nhỏ.

Ví dụ: khối lượng riêng của lưu huỳnh là 2,07 g/cm³, của phosphorus là 1,82 g/cm³…

2. Tính chất hoá học

a. Khả năng tạo ion dương và ion âm

- Khi tham gia phản ứng hoá học, các nguyên tử kim loại có xu hướng cho eletron để tạo ra các ion dương, còn các nguyên tử phi kim khi tác dụng với kim loại lại có xu hướng nhận electron để tạo thành các ion âm.

- Ví dụ: $2Na+S\stackrel{t^{°}}{\to }N{a}_{2}S$

Trong phản ứng trên, nguyên tử Na cho 1 electron tạo ra ion dương Na⁺, nguyên tử S nhận 2 electron để tạo ra ion âm S^2-.

b. Khả năng tạo oxide base và oxide acid

- Kim loại phản ứng được với oxygen thường tạo thành oxide base.

Ví dụ: $2Mg+O_2\stackrel{t^{°}}{\to }2MgO$

- Phi kim tác dụng với oxygen thường tạo thành oxide acid.

Ví dụ: $S+O_2\stackrel{t^{°}}{\to }S{O}_2$

Trắc nghiệm: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

Câu 1: Phát biểu nào sau đây sai khi nói về phi kim?

A. Ở nhiệt độ phòng, các phi kim như chlorine, sulfur, oxygen đều ở thể khí.

B. Carbon có ba dạng thù hình phổ biến trong tự nhiên là kim cương, than chì và carbon vô định hình.

C. Lưu huỳnh được dùng để sản xuất sulfuric acid trong công nghiệp.

D. Các phi kim có xu hướng nhận electron để tạo ion âm.

Câu 2: Đặc điểm nào sau là của kim loại?

A. Tồn tại ở thể rắn, thể lỏng, thể khí.

B. Có xu hướng nhường electron để trở thành ion dương.

C. Có khả năng tạo acidic oxide.

D. Có nhiệt độ nóng chảy thấp.

Câu 3: Kim cương được sử dụng làm mũi khoan, dao cắt kính là do kim cương có đặc điểm là

A. trong suốt.

B. không dẫn điện.

C. độ cứng cao.

D. không tan trong nước.

Câu 4: Ứng dụng nào sau đây không phải của nitrogen?

A. Xử lí nước sinh hoạt.

B. Bảo quản thực phẩm và các mẫu vật trong y học .

C. Sản xuất ammonia.

D. Nguồn nguyên liệu để sản xuất nitric acid, phân đạm.

Câu 5: Trong các oxide sau, oxide nào basic oxide?

A. SO₂.

B. CO₂.

C. P₂O₅.

D. MgO.

Câu 6: Cho phản ứng hóa học: 2Na + Cl₂ → 2NaCl. Nhận định nào sau đây đúng?

A. Na cho 1 electron để tạo thành ion Na^-.

B. Cl₂ nhận 2 electron để tạo thành 2 ion Cl⁺.

C. Cl₂ nhận 2 electron để tạo thành 2 ion Cl^-.

D. Na nhận 1 electron để tạo thành ion Na⁺.

Câu 7: Phản ứng nào sau đây là không đúng?

A. 2Mg + O₂ $\stackrel{t^o}{\to }$ 2MgO.

B. 2Al + 3Cl₂ $\stackrel{t^o}{\to }$ 2AlCl₃.

C. C + O₂ $\stackrel{t^o}{\to }$ CO₂

D. Na + S $\stackrel{t^o}{\to }$ NaS

Câu 8: Cho các nhận định sau:

(1) Lưu huỳnh là chất rắn, màu vàng dùng để lưu hóa cao su.

(2) Ở điều kiện thường bromine tồn tại ở thể lỏng.

(3) Đa số phi kim có khối lượng riêng lớn, nhiệt độ nóng chảy cao.

(4) Các nguyên tử kim loại dẫn điện tốt, có ánh kim.

Số nhận định đúng là

A. 1

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Câu 9: Than hoạt tính được sử dụng trong sản xuất mặt nạ phòng độc, chất khử màu, khử mùi là do khả năng

A. dẫn điện tốt.

B. tính hấp phụ cao.

C. mềm.

D. không tan trong nước.

Câu 10: Cho các đơn chất: K, Br₂, O₂, Cl₂, Na, Mg, Al. Có bao nhiêu chất có xu hướng nhận electron trong các phản ứng hóa học?

A. 3.

B. 4.

C. 5.

D. 6.

Câu 11: Phát biểu dưới đây đúng hay sai?

Câu 12: Các nhận định sau đây đúng hay sai?

Câu 13: Đốt cháy hoàn toàn 20,4 gam hỗn hợp X gồm Al, Zn trong khí chlorine dư, thu được 41,7 gam hỗn hợp muối. Thể tích khí Cl₂ đã phản ứng là bao nhiêu?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 14: Trong công nghiệp, người ta sử dụng carbon để làm nhiên liệu. Tính nhiệt lượng tối đa tỏa ra khi đốt cháy 10 kg than chứa 84% carbon, biết rằng 1 mol carbon cháy thì tỏa ra 394 kJ.

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 15: Cho 1,68 gam bột sắt tác dụng với lưu huỳnh trong điều kiện không có không khí thu được chất rắn X. Cho chất rắn X hòa tan trong dung dịch HCl dư thấy tạo thành 0,7437 lít hỗn hợp khí Y có tỉ khối so với hydrogen là 9. Tính khối lượng lưu huỳnh tham gia phản ứng

Đáp án: ……………………………………………………………………………