Lý thuyết Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất KHTN lớp 9 (Kết nối tri thức)

Lý thuyết KHTN 9 Bài 33: Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

I. Hàm lượng các nguyên tố hoá học chủ yếu trong vỏ Trái Đất

- Vỏ Trái Đất là phần cứng (đất, đá) ở ngoài cùng của Trái Đất.

- Hầu hết các nguyên tố hoá học đều được tìm thấy ở vỏ Trái Đất, trong đó nhiều nhất là oxygen, silicon, nhôm, sắt, calcium, natri, kali (potassium), magnesium.

II. Các dạng chất chủ yếu trong vỏ Trái Đất

- Lớp vỏ cứng của vỏ Trái Đất được tạo thành từ nhiều loại đất, đá và chứa các khoáng chất khác nhau. Thành phần chủ yếu của các khoáng chất này là các oxide và muối.

+ Các oxide phồ biến nhất là SiO₂ và Al₂O₃. Silicon oxide là thành phần chính của cát trắng, thạch anh (quazt). Aluminium oxide có nhiều trong quặng bauxite.

+ Muối silicate có trong mica, feldspar, đá hoa cương,… Muối carbonate có trong đá vôi, đá phấn, dolomite, đá cẩm thạch,…

III. Khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

- Từ vỏ Trái Đất, người ta khai thác nhiều nhiên liệu, nguyên liệu, vật liệu phục vụ cho hoạt động sống và sản xuất của con người:

+ Các nhiên liệu như dầu, than và khí đốt được khai thác từ mỏ dầu, mỏ than và mỏ khí thiên nhiên.

+ Các quặng giàu nguyên tố kim loại nhôm, sắt, đồng,… được khai thác để sản xuất kim loại hay hợp kim, dùng làm vật liệu cho các ngành công nghiệp.

+ Các quặng giàu nguyên tố phi kim như lưu huỳnh, phosphorus, nitrogen dùng làm nguyên liệu để sản xuất hoá chất và phân bón.

+ Đá vôi dùng làm nguyên liệu cho ngành sản xuất vật liệu xây dựng, công nghiệp silicate,…

- Hoạt động khai thác tài nguyên sẵn có từ vỏ Trái Đất đã đem lại lợi ích kinh tế, xã hội to lớn.

- Sau nhiều năm khai thác, các mỏ tài nguyên đang dần cạn kiệt, đồng thời xuất hiện các bãi phế thải khổng lồ, gây ô nhiễm môi trường, do đó cần tiết kiệm và bảo vệ nguồn tài nguyên, sử dụng vật liệu tái chế,… phục vụ cho sự phát triển bền vững.

Trắc nghiệm: Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

Câu 1: Nguyên tố nào phổ biến nhất trong vỏ Trái Đất?

A. Carbon.

B. Oxygen.

C. Iron.

D. Silicon.

Câu 2. Nguyên tố phổ biến thứ hai ở vỏ trái đất là?

A. Carbon.

B. Oxygen.

C. Iron.

D. Silicon.

Câu 3. Thành phần chủ yếu của các khoáng chất trong vỏ Trái Đất là

A. oxide và muối.

B. phi kim.

C. kim loại.

D. acid.

Câu 4. Các oxide phổ biến nhất trong vỏ Trái Đất là

A. SiO₂ và Al₂O₃.

B. Al₂O₃.

C. FeO.

D. MgO.

Câu 5. Quặng bauxite chứa

A. SiO₂.

B. Al₂O₃.

C. FeO.

D. MgO

Câu 6. Đá vôi, đá phấn, dolomite, đá cẩm thạch,... có chứa

A. muối silicate.

B. muối carbonate.

C. muối sulfate.

D. muối hydrogencarbonate.

Câu 7. Các nhiên liệu như dầu, than và khí đốt được khai thác từ

A. dầu mỏ.

B. mỏ than.

C. mỏ khí thiên nhiên.

D. cả A, B, C đều đúng.

Câu 8. Khi sử dụng nhôm tái chế con người sẽ tiết kiệm được các tài nguyên

A. quặng bauxite.

B. năng lượng điện.

C. nước.

D. cả A và B.

Câu 9. Thành phần hóa học chủ yếu trong cát là

A. CaCO₃.

B. SiO₂.

C. CaSO₃.

D. CaSO₄.

Câu 10. Khai thác cát trái phép ở các lòng sông, bãi biển có thể gây hậu quả sau:

A. làm thất thoát tài nguyên.

B. gây xói mòn, sạt lở đất.

C. gây ô nhiễm nguồn nước.

D. cả A và B.

Câu 11: Cho các phát biểu sau:

Câu 12: Cho các phát biểu:

Câu 13. Phản ứng của calcium carbonate với ion H⁺ trong đất có thể được mô tả như sau:

CaCO₃ + 2H⁺ → Ca²⁺ + H₂O + CO₂↑

Tính khối lượng bột calcium carbonate (kg) cần để chuyển hoá 500 mol H⁺ có trong một khu đất.

Đáp án: …………………….

Câu 14. Bột calcium carbonate tinh khiết dùng làm thuốc được sản xuất từ phản ứng của CO₂ với dung dịch calcium hydroxide:

Ca(OH)₂ + CO₂ → CaCO₃ + H₂O.

Tính lượng calcium carbonate (kg) thu được khi CO₂ phản ứng vừa đủ với 1 m³ dung dịch Ca(OH)₂ 0,021 M ở 20 °C theo phản ứng trên.

Đáp án: …………………….

Câu 15: Hàm lượng của nguyên tố Si trong vỏ Trái Đất là 28,2% về khối lượng. Giả thiết 85% Si tồn tại ở dạng silicon dioxide thì hàm lượng SiO₂ trong vỏ Trái Đất là bao nhiêu?

Đáp án: …………………….

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 9 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 34: Khai thác đá vôi. Công nghiệp silicate

Lý thuyết Bài 35: Khai thác nhiên liệu hoá thạch. Nguồn carbon. Chu trình carbon và sự ấm lên toàn cầu

Lý thuyết Bài 36: Khái quát về di truyền học

Lý thuyết Bài 37: Các quy luật di truyền của Mendel

Lý thuyết Bài 38: Nucleic acid và gene

Xem thêm tài liệu Khoa học tự nhiên lớp 9:

Giải KHTN 9 Bài 33: Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

Giải SBT KHTN 9 Bài 33: Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

Giáo án điện tử Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất lớp 9