Lý thuyết Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại KHTN lớp 9 (Kết nối tri thức)

Lý thuyết KHTN 9 Bài 21: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

I. Ứng dụng của một số phi kim quan trọng

1. Carbon

- Trong tự nhiên, đơn chất carbon tồn tại ở các dạng chính như: kim cương, than chì (graphite), carbon vô định hình (than gỗ, than xương, mồ hóng,…)

- Các loại than như than gỗ, than xương,… có khả năng giữ trên bề mặt của nó các phân tử chất khí, chất tan trong dung dịch. Tính chất này được gọi là tính hấp phụ.

- Carbon có rất nhiều ứng dụng:

+ Carbon ở dạng than hoạt tính được dùng trong mặt nạ phòng độc, khử màu, khử mùi.

+ Than cốc dùng làm nhiên liệu, nguyên liệu trong công nghiệp luyện kim,…

+ Than chì làm điện cực, chất bôi trơn, ruột bút chì,…

+ Kim cương làm đồ trang sức, mũi khoan, dao cắt kính,…

2. Lưu huỳnh

Lưu huỳnh là nguyên liệu quan trọng cho nhiều ngành công nghiệp.

3. Chlorine

Cholorine có nhiều ứng dụng trong cuộc sống và trong các ngành công nghiệp như khử trùng nước sinh hoạt; sản xuất nước Javen, chất tẩy rửa,…; tẩy trắng vải, bột giấy,…; sản xuất chất dẻo.

II. Sự khác nhau giữa phi kim và kim loại

1. Sự khác nhau về tính chất vật lí

a) Tính dẫn điện

- Các kim loại dẫn điện tốt thì phi kim thường không dẫn điện.

- Silicon tinh khiết là chất bán dẫn. Than chì có tính dẫn điện nhưng yếu hơn kim loại.

b) Nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi

- Phần lớn các phi kim có nhiệt độ nóng chảy, nhiệt độ sôi thấp hơn kim loại.

- Ở nhiệt độ thường, hầu hết các kim loại ở thể rắn (riêng thuỷ ngân ở thể lỏng), phi kim có thể tồn tại ở thế khí (hydrogen, nitrogen, oxygen, fluorine, chlorine,…), thể lỏng (bromine) hay thể rắn (carbon, silicon, phosphorus, lưu huỳnh,…).

c) Khối lượng riêng

Phần lớn phi kim có khối lượng riêng nhỏ hơn kim loại.

2. Sự khác nhau về tính chất hoá học

a) Phản ứng của kim loại với phi kim

Trong phản ứng hoá học, các kim loại dễ nhường eletron để tạo ra ion dương, còn các phi kim dễ nhận electron tạo ion âm.

Ví dụ:

$\mathrm{N}\mathrm{a}\to \mathrm{N}{\mathrm{a}}^{+}+1\mathrm{e};$

$\mathrm{C}\mathrm{l}+1\mathrm{e}\to \mathrm{C}{\mathrm{l}}^{-};$

$2\mathrm{N}\mathrm{a}+\mathrm{C}{\mathrm{l}}_2\to 2\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{C}\mathrm{l}$

b) Phản ứng của phi kim và kim loại với oxygen

- Kim loại tác dụng với oxygen thường tạo thành oxide base.

Ví dụ: $2\mathrm{M}\mathrm{g}+{\mathrm{O}}_2\stackrel{{\mathrm{t}}^{°}}{\to }2\mathrm{M}\mathrm{g}\mathrm{O}$

- Phi kim tác dụng với oxygen thường tạo thành oxide acid.

Ví dụ: $\mathrm{S}+{\mathrm{O}}_2\stackrel{{\mathrm{t}}^{°}}{\to }\mathrm{S}{\mathrm{O}}_2$

Trắc nghiệm: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

Câu 1: Carbon có mấy dạng thù hình chính?

A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Câu 2. Vật liệu dưới đây được dùng để chế tạo ruột bút chì?

A. Chì.

B. Than đá.

C. Than chì.

D. Than vô định hình.

Câu 3. Hơi thủy ngân rất dộc, bởi vậy khi làm vỡ nhiệt kế thủy ngân thì chất bột được dùng để rắc lên thủy ngân rồi gom lại là

A. vôi sống.

B. cát.

C. muối ăn.

D. lưu huỳnh (sulfur).

Câu 4. Nguyên tố nào sau đây là phi kim?

A. Mg.

B. Cu.

C. C.

D. Ca.

Câu 5. Ở điều kiện thường, phi kim có thể tồn tại ở trạng thái

A. lỏng và khí.

B. rắn và lỏng.

C. rắn và khí.

D. rắn, lỏng, khí.

Câu 6. Tính chất vật lý của phi kim

A. dẫn nhiệt tốt.

B. dẫn điện tốt.

C. dẫn điện kém.

D. chỉ tồn tại ở trạng thái rắn.

Câu 7. Tính chất vật lí nào sau đây không phải của kim loại?

A. Dẫn điện, dẫn nhiệt tốt.

B. Nhiệt độ nóng chảy cao.

C. Khối lượng riêng nhỏ.

D. Hầu hết ở trạng thái rắn điều kiện thường.

Câu 8. Khi đốt cháy lưu huỳnh trong oxygen ta thu được sản phẩm là

A. CO₂.

B. SO₂.

C. SO₃.

D. H₂SO₄.

Câu 9. Dãy gồm các phi kim thể rắn ở điều kiện thường là

A. S, P, C, Si.

B. C, S, Br₂, Cl₂.

C. S, H₂, N₂, O₂.

D. P, Cl₂, C, Si.

Câu 10. Trong các phản ứng hóa học, các kim loại có xu hướng

A. nhận electron.

B. tạo thành ion âm.

C. tạo thành ion dương.

D. nhường proton.

Câu 11: Cho các phát biểu sau:

Câu 12: Cho các phát biểu:

Câu 13: Cho 4,6 gam Na tác dụng vừa đủ với V lít khí oxygen ở đkc, sau phản ứng thu được Na₂O. Giá trị của V là bao nhiêu?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 14: Đốt cháy 3,6 gam C bằng lượng dư khí oxygen, sau phản ứng thu được V lít khí CO₂ ở điều kiện chuẩn. Giá trị của V là bao nhiêu?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 15: Cho 19,5 gam kim loại M hóa trị II tác dụng với khí chlorine dư thì thu được 40,8 gam muối. Xác định kim loại M ?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 9 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 22: Giới thiệu về hợp chất hữu cơ

Lý thuyết Bài 23: Alkane

Lý thuyết Bài 24: Alkene

Lý thuyết Bài 25: Nguồn nhiên liệu

Lý thuyết Bài 26: Ethylic alcohol

Xem thêm tài liệu khoa học tự nhiên lớp 9:

Giải KHTN 9 Bài 21: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

Giải SBT KHTN 9 Bài 21: Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại

Giáo án Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại lớp 9

Giáo án điện tử Sự khác nhau cơ bản giữa phi kim và kim loại lớp 9