Lý thuyết Protein KHTN lớp 9 (Kết nối tri thức)

Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên lớp 9 Bài 31: Protein ngắn gọn, chi tiết sách Kết nối tri thức sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt KHTN 9.

1 465 21/07/2026


Lý thuyết KHTN 9 Bài 31: Protein

I. Khái niệm, cấu tạo

- Protein là những hợp chất hữu cơ phức tạp có khối lượng phân tử rất lớn, gồm nhiều đơn vị amino acid liên kết với nhau bởi liên kết peptide.

- Khối lượng phân tử của protein rất lớn, thường từ khoảng vài chục nghìn đến hàng triệu amu.

Lý thuyết KHTN 9 Kết nối tri thức Bài 31: Protein

II. Tính chất hoá học

- Protein có thể bị đông tụ dưới tác dụng của một trong số các tác nhân như acid, base hoặc nhiệt độ.

Ví dụ: Hiện tượng đông tụ khi nấu riêu cua, xuất hiện đông tụ khi cho một ít chanh vào sữa,….

- Khi bị đun nóng ở nhiệt độ cao và không có nước, protein bị phân huỷ hoặc cháy, tạo ra các chất bay hơi và có mùi khét.

Ví dụ: Khi đốt sợi tóc,…

- Protein bị thuỷ phân dưới tác dụng của acid, base hoặc enzyme:

Protein+H2O→Acid/base/enzymeAmino acid

III. Vai trò và ứng dụng của protein

- Trong cơ thể người, các protein có cấu trúc đa dạng tương ứng với các vai trò quan trọng khác nhau:

+ Vai trò cấu trúc (cấu tạo nên cơ bắp, da, tóc,…);

+ Vai trò xúc tác (các enzyme);

+ Vai trò nội tiết tố (các loại hormone);

+ Vai trò vận chuyển (như hemoglobin vận chuyển oxygen đến các tế bào),…

- Ứng dụng:

+ Protein là một trong những nguồn thực phẩm quan trọng.

+ Một số protein được dùng làm nguyên liệu sản xuất một số loại tơ tự nhiên (như tơ tằm). Khi đốt cháy, các loại tơ này sẽ có mùi khét đặc trưng (giống mùi tóc cháy) nên có thể dùng phương pháp này để phân biệt tơ tự nhiên với các loại tơ tổng hợp (như tơ nylon).

Lý thuyết KHTN 9 Kết nối tri thức Bài 31: Protein

Trắc nghiệm: Protein

Câu 1: Trong thành phần cấu tạo phân tử của protein ngoài các nguyên tố C, H, O thì nhất thiết phải có nguyên tố

A. sulfur.

B. iron.

C. chlorine.

D. nitrogen.

Đáp án đúng là: D

Trong thành phần cấu tạo phân tử của protein ngoài các nguyên tố C, H, O thì nhất thiết phải có nguyên tố nitrogen.

Câu 2. Cho chanh vào sữa bò sẽ xảy ra hiện tượng

A. hóa hơi.

B. đông tụ.

C. sủi bọt khí.

D. kết tủa và sủi bọt khí.

Đáp án đúng là: B

Dưới tác dụng của một số tác nhân như acid, base, nhiệt độ… protein có thể bị đông tụ.

Câu 3. Để phân biệt vải dệt bằng tơ tằm và vải dệt bằng sợi bông. Chúng ta có thể

A. gia nhiệt để thực hiện phản ứng đông tụ.

B. đốt và ngửi nếu có mùi khét là vải bằng tơ tằm.

C. dùng quỳ tím.

D. dùng phản ứng thủy phân.

Đáp án đúng là: B

Để phân biệt vải dệt bằng tơ tằm và vải dệt bằng sợi bông. Chúng ta có thể đốt và ngửi nếu có mùi khét là vải bằng tơ tằm.

Câu 4. Đun nóng protein trong dung dịch acid hoặc base đến khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thu được sản phẩm là

A. ester và nước.

B. hỗn hợp amino acid.

C. chất bay hơi có mùi khét.

D. các acid béo.

Đáp án đúng là: B

Khi đun nóng protein trong dung dịch acid hoặc base, protein bị thủy phân hoàn toàn tạo amino acid.

Câu 5. Protein có trong

A. cơ thể người.

B. động vật.

C. thực vật.

D. Cả A, B, C đều đúng.

Đáp án đúng là: D

Protein có trong cơ thể người, động vật và thực vật.

Câu 6. Chất nào không thủy phân?

A. Tinh bột.

B. Protein.

C. Amine.

D. Chất béo.

Đáp án đúng là: C

Cả 3 nhóm chất tinh bột, protein và chất béo đều tham gia phản ứng thủy phân.

Câu 7. Protein có trong sản phẩm nào dưới đây?

A. Thịt bò.

B. Gạo.

C. Dầu ăn.

D. Nước chanh.

Đáp án đúng là: A

Một số sản phẩm chứa protein như: trứng, sữa, thịt, cá,….

Câu 8. Trong phân tử protein, các đơn vị amino acid liên kết với nhau bằng liên kết?

A. Peptide.

B. Ester.

C. Kim loại.

D. Hydrogen.

Đáp án đúng là: A

Trong phân tử protein, các đơn vị amino acid liên kết với nhau bằng liên kết peptide.

Câu 9. Phân tử protein có chứa các nguyên tố

A. C, H.

B. C, H, O.

C. C, H, O, N và một số nguyên tố khác.

D. C, H, S.

Đáp án đúng là: C

Phân tử protein có chứa các nguyên tố C, H, O, N và một số nguyên tố khác.

Câu 10. Khi đốt cháy hoàn toàn m gam một chất hữu cơ X, sản phẩm tạo ra có khí nitrogen. Chất X có thể là

A. tinh bột.

B. saccharose.

C. ethylic alcohol.

D. protein.

Đáp án đúng là: D

Do tinh bột, saccharose và ethylic alcohol trong phân tử không chứa nguyên tố N nên khi đốt không tạo khí N2.

Câu 11: Cho các phát biểu sau:

Phát biểu

Đúng

Sai

a. Thành phần nguyên tố chủ yếu của protein là C, H, O, N và một lượng nhỏ S, P, kim loại....

b. Dấu hiệu để nhận biết protein là làm dung dịch iodine đổi màu xanh.

c. Protein khi thủy phân tạo glucose.

d. Protein là một trong những nguồn thực phẩm quan trọng.

a – Đúng.

b – Sai. Protein không làm dung dịch iodine đổi màu xanh.

c – Sai. Protein bị thủy phân tạo thành amino acid.

d – Đúng.

Câu 12: Cho các phát biểu:

Phát biểu

Đúng

Sai

a. Protein có khối lượng phân tử lớn và do nhiều phân tử amino acid giống nhau tạo nên.

b. Protein có khối lượng phân tử lớn do nhiều phân tử alanine tạo nên.

c. Protein có khối lượng phân tử lớn và cấu tạo đơn giản.

d. Dấu hiệu để nhận biết protein là đốt cháy có mùi khét và có phản ứng đông tụ khi đun nóng.

a – Sai. Protein có thể do nhiều amino acid khác nhau tạo nên.

b – Sai. Protein có thể được tạo nên từ các amino acid khác alanine.

c – Sai. Protein có cấu tạo phức tạp.

d – Đúng.

Câu 13. Cho các phát biểu sau về protein:

a. Phân tử gồm nhiều đơn vị amino acid liên kết với nhau bởi liên kết peptide.

b. Khi đốt cháy, protein bị phân hủy tạo mùi khét.

c. Đốt cháy chỉ tạo CO2 và H2O.

d. Phân tử chứa C, H, N, O và một số nguyên tố khác.

Số phát biểu đúng là?

Đáp án đúng là: 3

Giải thích:

Các phát biểu a, b, d đúng.

c – Sai. Đốt cháy protein tạo CO2, H2O ngoài ra còn tạo khí N2.

Câu 14. Một đoạn của phân tử protein có cấu tạo như sau:

Trắc nghiệm KHTN 9 Kết nối tri thức Bài 31 (có đáp án): Protein | Khoa học tự nhiên 9

Có bao nhiêu amino acid trong đoạn phân tử trên?

Đáp án đúng là: 3

Giải thích:

Các amino acid là:

Câu 15. Cho các dung dịch: glycerol; albumin (trong lòng trắng trứng); saccharose; glucose, có bao nhiêu dung dịch có khả năng tham gia phản ứng thủy phân?

Đáp án đúng là: 2

Giải thích:

Các dung dịch albumin (trong lòng trắng trứng); saccharose có khả năng tham gia phản ứng thủy phân.

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 9 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 32: Polymer

Lý thuyết Bài 33: Sơ lược về hoá học vỏ Trái Đất và khai thác tài nguyên từ vỏ Trái Đất

Lý thuyết Bài 34: Khai thác đá vôi. Công nghiệp silicate

Lý thuyết Bài 35: Khai thác nhiên liệu hoá thạch. Nguồn carbon. Chu trình carbon và sự ấm lên toàn cầu

Lý thuyết Bài 36: Khái quát về di truyền học

Xem thêm tài liệu Khoa học tự nhiên lớp 9:

Giải KHTN 9 Bài 31: Protein

Giải SBT KHTN 9 Bài 31: Protein

Giáo án điện tử Protein lớp 9

1 465 21/07/2026


Xem thêm các chương trình khác: