Lý thuyết Alkene KHTN lớp 9 (Kết nối tri thức)

Lý thuyết KHTN 9 Bài 24: Alkene

I. Khái niệm alkene

- Alkene là những hydrocarbon mạch hở, trong phân tử có một liên kết đôi

Ví dụ: CH₃ – CH = CH₂, CH₃ – CH = CH – CH₃,….

- Công thức chung của các alkene có dạng C_nH_2n (với $\mathrm{n}\ge 2$, n là số nguyên, dương).

II. Ethylene

1. Tính chất vật lí

Ethylene là chất khí ở điều kiện thường, không màu, hầu như không tan trong nước, tan ít trong các dung môi hữu cơ như ethylic alcohol.

2. Cấu tạo phân tử

- Công thức phân tử của ethylene là C₂H₄.

- Công thức cấu tạo của ethylene là

Phân tử ethylene có liên kết đôi , trong đó có một liên kết kém bền, dễ bị phá vỡ trong các phản ứng hoá học.

3. Tính chất hoá học

a) Phản ứng cháy

Phản ứng đốt cháy các alkene tạo ra sản phẩm chủ yếu là khí carbon dioxide và hơi nước. Phản ứng toả ra nhiều nhiệt.

${\mathrm{C}}_2{\mathrm{H}}_4+3{\mathrm{O}}_2\stackrel{{\mathrm{t}}^{°}}{\to }2\mathrm{C}{\mathrm{O}}_2+2{\mathrm{H}}_2\mathrm{O}$

b) Phản ứng cộng

- Trong phản ứng của ethylene với nước bromine, phân tử ethylene đã làm mất màu nước bromine, liên kết kém bền trong liên kết đôi bị phá vỡ.

- Phản ứng:

Viết gọn lại là: C₂H₄ + Br₂ → C₂H₄Br₂

Phản ứng này được gọi là phản ứng cộng.

c) Phản ứng trùng hợp

- Ở điều kiện thích hợp, các phân tử ethylene cộng hợp liên tiếp với nhau, liên kết kém bền trong liên kết đôi của phân tử ethylene bị phá vỡ, tạo thành chất có khối lượng phân tử lớn.

Phản ứng này được gọi là phản ứng trùng hợp.

- Polyethylene (nhựa PE) là chất rắn, không tan trong nước, không độc, được dùng để sản xuất túi đựng, màng bọc, chai, bình chứa,… Tuy nhiên, nhựa PE rất khó phân huỷ sinh học, có thể tồn tạo bền trong môi trường hàng trăm năm, vì vậy cần giảm việc thải các sản phẩm làm từ nhựa PE ra ngoài môi trường.

4. Ứng dụng

Ethylene là nguyên liệu quan trọng cho ngành công nghiệp sản xuất hoá chất và tổng hợp polymer:

- Tổng hợp acetic acid;

- Tổng hợp ethyl alcohol;

- Sản xuất dung môi;

- Kích thích quả mau chín;

- Sản xuất polyethylene (PE); poly(vinyl chloride) (PVC).

Trắc nghiệm: Alkene

Câu 1: Alkene là những hydrocarbon mạch hở, trong phân tử

A. chỉ chứa liên kết đơn.

B. chứa một liên kết đôi C=C.

C. chứa hai liên kết đôi C=C.

D. chứa một liên kết ba C≡C.

Câu 2. Công thức phân tử của ethylene là

A. C₂H₄.

B. C₂H₆.

C. CH₄.

D. C₂H₂.

Câu 3. Tính chất vật lý của khí ethylene là

A. chất khí không màu, không mùi, tan trong nước, nhẹ hơn không khí.

B. chất khí, không màu, không mùi, ít tan trong nước, nhẹ hơn không khí.

C. chất khí màu vàng lục, không mùi, ít tan trong nước, nặng hơn không khí.

D. chất khí không màu, mùi hắc, ít tan trong nước, nặng hơn không khí.

Câu 4. Hóa chất dùng để loại bỏ khí ethylene có lẫn trong khí methane là

A. dung dịch bromine.

B. dung dịch phenolphthalein.

C. dung dịch hydrochloric acid.

D. dung dịch nước vôi trong.

Câu 5. Chất làm mất màu dung dịch bromine là?

A. CH₄.

B. CH₂=CH-CH₃.

C. CH₃-CH₂-CH₃.

D. CH₃-CH₃.

Câu 6. Đốt cháy chất nào sau đây cho số mol CO₂ bằng số mol H₂O?

A. CH₄.

B. C₂H₄.

C. C₂H₂.

D. C₆H₆.

Câu 7. Phương trình đốt cháy hydrocarbon X như sau: X + 3O₂ $\stackrel{t^o}{\to }$2CO₂ + 2H₂O.

Hydrocarbon X là

A. C₂H₄.

B. C₂H₆.

C. CH₄.

D. C₂H₂.

Câu 8. Trùng hợp ethylene, sản phẩm thu được có cấu tạo là

A. $\sout{\text{[}}C{H}_2=C{H}_2\sout{{\text{]}}_n}$.

B. $\sout{\text{[}}C{H}_2-C{H}_2\sout{{\text{]}}_n}$.

C. $\sout{\text{[}}CH=CH\sout{{\text{]}}_n}.$

D. $\sout{\text{[}}C{H}_3-C{H}_3\sout{{\text{]}}_n}.$

Câu 9. Các trái cây, trong quá trình chín sẽ thoát ra một lượng nhỏ chất khí là

A. methane.

B. ethane.

C. ethylene.

D. propane.

Câu 10. Ứng dụng nào sau đây không phải ứng dụng của ethylene?

A. Điều chế PE.

B. Điều chế ethylic alcohol và acetic acid.

C. Điều chế khí gas.

D. Dùng để ủ trái cây mau chín.

Câu 11: Cho các phát biểu sau:

Câu 12: Cho các phát biểu:

Câu 13: Đốt cháy hoàn toàn hỗn hợp gồm 0,1 mol C₂H₄ và 0,2 mol C₃H₆ thu được V lít khí CO₂ (đkc). Giá trị của V là bao nhiêu?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 14: Dẫn 0,2 mol một alkene A qua dung dịch bromine dư, khối lượng bình sau phản ứng tăng 5,6 gam. Tìm công thức phân tử của A?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Câu 15: Trùng hợp 60 kg propylene thu được m kg polymer, biết H = 70%. Tính giá trị của m?

Đáp án: ……………………………………………………………………………

Xem thêm tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên 9 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết khác:

Lý thuyết Bài 25: Nguồn nhiên liệu

Lý thuyết Bài 26: Ethylic alcohol

Lý thuyết Bài 27: Acetic acid

Lý thuyết Bài 28: Lipid

Lý thuyết Bài 29: Carbohydrate. Glucose và saccharose

Xem thêm tài liệu Khoa học tự nhiên lớp 9:

Giải KHTN 9 Bài 24: Alkene

Giải SBT KHTN 9 Bài 24: Alkene

Giáo án Alkene lớp 9

Giáo án điện tử Alkene lớp 9