Lý thuyết KHTN 9 Bài 35 (Chân trời sáng tạo): Khái quát về di truyền học
Tóm tắt lý thuyết Khoa học tự nhiên lớp 9 Bài 35: Khái quát về di truyền học ngắn gọn, chi tiết sách Chân trời sáng tạo sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm, ôn luyện để học tốt KHTN 9.
Lý thuyết KHTN 9 Bài 35: Khái quát về di truyền học
1. KHÁI NIỆM DI TRUYỀN, BIẾN DỊ
a. Di truyền
- Khái niệm di truyền: Sự truyền đạt các đặc điểm từ thế hệ này sang thế hệ khác được gọi là di truyền.
- Ví dụ về hiện tượng di truyền ở người: bố mẹ có màu mắt nâu, sinh ra con mang màu mắt nâu; bố mẹ đều thuận tay phải, con sinh ra thuận tay phải; bố mẹ đều có nhóm máu A, con sinh ra có nhóm máu A;…
Sự di truyền màu da ngăm giống nhau của một gia đình
b. Biến dị
- Khái niệm biến dị: Một số đặc điểm của con cái không giống nhau và không giống với bố, mẹ của chúng được gọi là biến dị.
- Ví dụ về biến dị ở người: bố mẹ đều mang tính trạng tóc xoăn, sinh con ra mang tính trạng tóc thẳng; bố mẹ đều thuận tay phải, con sinh ra thuận tay trái; bố mẹ đều có nhóm máu A, con sinh ra có nhóm máu O;…
Sự biến dị màu mắt (người con có mắt màu xanh da trời) trong một gia đình
2. VỊ TRÍ CỦA GENE TRONG DI TRUYỀN HỌC
- Khái niệm: Gene là một đoạn của phân tử DNA mang thông tin di truyền mã hóa cho một sản phẩm nhất định nào đó.
Gene
- Vị trí của gene trong tế bào: Trong tế bào, gene nằm chủ yếu trên nhiễm sắc thể ở trong nhân tế bào. Mỗi nhiễm sắc thể có thể chứa từ vài trăm đến vài chục nghìn gene tuỳ loài.
Sơ đồ mối quan hệ từ gene đến tế bào
- Vị trí của gene trong di truyền học: Gene được xem là trung tâm của di truyền học. Giải thích: Hệ gene quy định tất cả các đặc điểm của cơ thể. Thông qua quá trình sinh sản, gene có khả năng truyền lại các đặc điểm của bố, mẹ cho con cái. Bên cạnh đó, sự tổ hợp các gene qua quá trình sinh sản hoặc sự thay đổi trình tự nucleotide trên hệ gene sẽ tạo nên các biến dị, các biến dị này có thể di truyền cho thế hệ sau. Di truyền học nghiên cứu về tính di truyền và biến dị của sinh vật, do đó, gene là trung tâm của di truyền học.
Gene là trung tâm của di truyền học
Trắc nghiệm: Khái quát về di truyền học
Câu 1. Hiện tượng biến dị không xuất hiện ở những loài nào dưới đây?
A. Voi.
B. Trùng biến hình.
C. San hô.
D. Ong.
E. Mèo.
F. Chuột.
Đáp án đúng là: B, C, D
- Ở những sinh vật sinh sản hữu tính (mèo, voi, chuột), sự tổ hợp lại các gene của bố, mẹ và quá trình di truyền sẽ tạo ra các biến dị.
- Ở những sinh vật sinh sản vô tính (trùng biến hình, ong, san hô), các cá thể con là những bản sao y hệt mẹ của chúng.
Câu 2. Kéo thả thông tin thích hợp vào chỗ trống.
|
(1) - ……………… |
(2) - ……………… |
(3) - ……………… |
|
Gene |
Nhiễm sắc thể |
Nhân tế bào |
(Kéo thả hoặc click vào để điền)
Mọi cơ thể đều được cấu tạo từ tế bào, nhân tế bào chứa nhiễm sắc thể là trung tâm điều khiển mọi hoạt động của tế bào, DNA là thành phần cấu tạo nên nhiễm sắc thể, các đoạn DNA mang thông tin di truyền mã hóa cho một sản phẩm nhất định nào đó được gọi là gene.
Câu 3. Con người có khoảng bao nhiêu gene trong bộ nhiễm sắc thể?
A. Vài triệu gene.
B. Vài chục nghìn gene.
C. Vài chục gene.
D. Vài nghìn gene.
Đáp án đúng là: B
Con người có khoảng vài chục nghìn gene trong bộ nhiễm sắc thể.
Câu 4. Sự truyền đạt các đặc điểm từ thế hệ này sang thế hệ khác được gọi là
A. thụ tinh.
B. biến dị.
C. giảm phân.
D. di truyền.
Đáp án đúng là: D
Sự truyền đạt các đặc điểm từ thế hệ này sang thế hệ khác được gọi là di truyền.
Câu 5. Hiện tượng biến dị có thể xuất hiện ở loài nào dưới đây?
A. Thủy tức.
B. Sao biển.
C. Trùng roi.
D. Sư tử.
Đáp án đúng là: D
- Ở những sinh vật sinh sản hữu tính (sư tử), sự tổ hợp lại các gene của bố, mẹ và quá trình di truyền sẽ tạo ra các biến dị.
- Ở những sinh vật sinh sản vô tính (trùng roi, thủy tức, sao biển), các cá thể con là những bản sao y hệt mẹ của chúng.
Câu 6. Điền từ thích hợp vào chỗ trống.
Một cặp vợ chồng đều có mắt nâu, người con thứ nhất của họ có mắt xanh, đây là ví dụ về hiện tượng ………………..; người con thứ hai của họ có mắt nâu, đây là ví dụ về hiện tượng………………..
Một cặp vợ chồng đều có mắt nâu, người con thứ nhất của họ có mắt xanh, đây là ví dụ về hiện tượng biến dị; người con thứ hai của họ có mắt nâu, đây là ví dụ về hiện tượng di truyền.
Câu 7. Các đoạn DNA mang thông tin di truyền mã hóa cho một sản phẩm nhất định nào đó được gọi là
A. nhiễm sắc thể.
B. ribosome.
C. RNA.
D. gene.
Đáp án đúng là: D
Các đoạn DNA mang thông tin di truyền mã hóa cho một sản phẩm nhất định nào đó được gọi là gene.
Câu 8. Đâu là ví dụ về hiện tượng di truyền?
A. Bố và mẹ thuận tay phải, sinh ra con thuận tay trái.
B. Bố và mẹ có tóc đen, sinh ra con có tóc vàng.
C. Bố và mẹ có màu mắt nâu, sinh ra con có màu mắt đen.
D. Bố và mẹ có tóc xoăn, sinh ra con có tóc xoăn.
Đáp án đúng là: D
- Di truyền là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
→ Bố mẹ có tóc xoăn, sinh ra con cũng có tóc xoăn là ví dụ về hiện tượng di truyền.
- Biến dị là hiện tượng con sinh ra có các đặc điểm khác nhau và khác bố mẹ.
→ 3 ví dụ còn lại là hiện tượng biến dị.
Câu 9. Ở loài nào dưới đây, các cá thể con là những bản sao y hệt mẹ của chúng?
A. Chim sẻ.
B. Ếch.
C. Hải quỳ.
D. Châu chấu.
Đáp án đúng là: C
Ở những sinh vật sinh sản vô tính (hải quỳ), các cá thể con là những bản sao y hệt mẹ của chúng.
Câu 10. Hiện tượng con sinh ra khác nhau và khác với bố mẹ được gọi là
A. biến dị.
B. nguyên phân.
C. thụ tinh.
D. di truyền.
Đáp án đúng là: A
Biến dị là hiện tượng con sinh ra có các đặc điểm khác nhau và khác bố mẹ.
Xem thêm các chương trình khác:
- Soạn văn 9 Chân trời sáng tạo (hay nhất)
- Văn mẫu 9 - Chân trời sáng tạo
- Tóm tắt tác phẩm Ngữ văn 9 – Chân trời sáng tạo
- Tác giả tác phẩm Ngữ văn 9 - Chân trời sáng tạo
- Bố cục tác phẩm Ngữ văn 9 – Chân trời sáng tạo
- Nội dung chính tác phẩm Ngữ văn 9 – Chân trời sáng tạo
- Soạn văn 9 Chân trời sáng tạo (ngắn nhất)
- Giải sgk Toán 9 – Chân trời sáng tạo
- Lý thuyết Toán 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sbt Toán 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Tiếng Anh 9 - Friends plus
- Trọn bộ Từ vựng Tiếng Anh lớp 9 Friends plus đầy đủ nhất
- Trọn bộ Ngữ pháp Tiếng Anh 9 Friends plus đầy đủ nhất
- Giải sbt Tiếng Anh 9 – Friends plus
- Giải sgk Lịch sử 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sbt Lịch sử 9 – Chân trời sáng tạo
- Lý thuyết Lịch sử 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Địa lí 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sbt Địa lí 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Tin học 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sbt Tin học 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Công nghệ 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Giáo dục công dân 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sbt Giáo dục công dân 9 – Chân trời sáng tạo
- Lý thuyết Giáo dục công dân 9 – Chân trời sáng tạo
- Giải sgk Hoạt động trải nghiệm 9 – Chân trời sáng tạo