Lý thuyết KHTN 9 Bài 16 (Chân trời sáng tạo): Tính chất chung của kim loại

Lý thuyết KHTN 9 Bài 16: Tính chất chung của kim loại

1. Tính chất vật lí của kim loại

Tính chất vật lí của kim loại như sau:

- Kim loại có tính dẻo:

+ Nhờ có tính dẻo, kim loại có thể dát mỏng, kéo thành sợi,… tạo nên các đồ vật khác nhau.

+ Các kim loại khác nhau thường có độ dẻo khác nhau.

+ Những kim loại có độ dẻo cao là Au, Ag, Al, Cu,…

- Một số kim loại được sử dụng làm dây dẫn điện phục vụ đời sống nhờ có tính dẫn điện.

+ Các kim loại khác nhau có khả năng dẫn điện khác nhau.

+ Những kim loại dẫn điện tốt là Ag, Cu, Au, Al,…

- Con người đã ứng dụng tính dẫn nhiệt của kim loại để phục vụ đời sống và sản xuất.

+ Ví dụ: nhôm có tính dẫn nhiệt tố và một số tính chất khác nên được dùng làm dụng cụ đun nấu (xoong, nồi, chảo,…).

+ Các kim loại khác nhau có khả năng dẫn nhiệt khác nhau, kim loại nào dẫn điện tốt thường cũng dẫn nhiệt tốt.

- Kim loại có ánh kim:

+ Ánh kim: quan sát bề mặt các kim loại như vàng, bạc, chromium,… ta thấy chúng có bề mặt sáng lấp lánh.

+ Các kim loại khác như đồng (copper, Cu), sắt (iron, Fe), thuỷ ngân (mercury, Hg),… cũng có vẻ sáng tương tự.

- Những kim loại khác nhau có nhiệt độ nóng chảy và khối lượng riêng khác nhau.

Ví dụ:

+ Kim loại có nhiệt độ nóng chảy thấp như thuỷ ngân -39⁰C.

+ Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao như tungsten (W) 3410⁰C.

2. Tính chất hoá học cơ bản của kim loại

Một số tính chất hoá học cơ bản của kim loại:

a) Kim loại phản ứng với oxygen tạo thành oxide

Nhiều kim loại (trừ Au,…) phản ứng với oxygen tạo thành oxide kim loại (thường là oxide base).

Ví dụ: $2Mg+O_2\stackrel{t^{°}}{\to }2MgO$

b) Kim loại phản ứng với các phi kim khác tạo thành muối

- Nhiều kim loại phản ứng với lưu huỳnh tạo thành muối sulfide.

Ví dụ: $Fe+S\stackrel{t^{°}}{\to }FeS$

- Hầu hết kim loại phản ứng với khí chlorine tạo thành muối chloride.

Ví dụ: $2Al+3C{l}_2\stackrel{t^{°}}{\to }2AlC{l}_3$

c) Một số kim loại phản ứng với nước

- Các kim loại nhóm IA và IIA trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học (trừ Be, Mg) phản ứng với nước ở nhiệt độ thường tạo hydroxide và khí hydrogen.

- Ví dụ: 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑

- Một số kim loại như Mg, Zn, Fe,… khi phản ứng với hơi nước ở nhiệt độ cao tạo thành oxide và hydrogen.

- Ví dụ: $Zn+H_2{O}_{\left(hoi\right)}\stackrel{t^{°}}{\to }ZnO+H_2$

d) Một số kim loại phản ứng với dung dịch hydrochloric acid

- Nhiều kim loại (trừ Cu, Hg, Ag, Pt, Au,…) phản ứng với dung dịch hydrochloric acid tạo thành muối chloride và khí hydrogen.

- Ví dụ: Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑

e) Một số kim loại phản ứng với dung dịch muối

- Nhiều kim loại (không tan trong nước) phản ứng được với các dung dịch muối (như CuSO₄, AgNO₃,…) tạo thành muối mới và kim loại mới.

- Ví dụ: Zn + CuSO₄ → ZnSO₄ + Cu

3. Một số khác biệt về tính chất giữa các kim loại thông dụng

- Các kim loại khác nhau sẽ có một số tính chất riêng biệt.

Trắc nghiệm: Tính chất chung của kim loại

Câu 1. Kim loại dẫn điện tốt nhất là

A. bạc (silver, Ag).

B. vàng (gold, Au).

C. tungsten (vonfram, W).

D. thủy ngân (mercury, Hg).

Câu 2. Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao nhất là

A. nhôm (aluminium, Al).

B. vàng (gold, Au).

C. tungsten(vonfram, W).

D. sodium (natri, Na).

Câu 3.Kết luận nào sau đây không đúng?

A. Kim loại dẻo nhất là sodium (natri, Na).

B. Kim loại có nhiệt độ nóng chảy thấp nhất là thủy ngân (mecury, Hg).

C. Kim loại có nhiệt độ nóng chảy cao nhất là tungsten (vonfram, W).

D. Kim loại dẫn điện tốt nhất là bạc (silver, Ag).

Câu 4. Kim loại nhôm (aluminium) bị hòa tan bởi H₂SO₄ loãng, thu được muối sulfate và khí hydrogen. Phương trình hóa học mô tả hiện tượng trên là

A. 2Al + H₂SO₄ → Al₂(SO₄)₃ + H₂.

B. 2Al + H₂SO₄ → Al₂SO₄ + H₂.

C. Al + 3H₂SO₄ → Al(SO₄)₃ + H₂.

D. 2Al + 3H₂SO₄ → Al₂(SO₄)₃ + 3H₂.

Câu 5. Cho phản ứng Zn + CuSO₄ → muối X + kim loại Y. Chất X là

A.CuSO₄.

B. ZnSO₄.

C. Cu.

D. Zn.

Câu 6. Chất có ánh kim là

A. thủy tinh.

B. gỗ.

C. bạc.

D. giấy.

Câu 7. Ngâm một viên kẽm sạch trong dung dịch CuSO₄. Câu trả lời nào sau đây là đúng nhất cho hiện tượng quan sát được?

A. Không có hiện tượng nào xảy ra.

B. Một phần viên kẽm bị hòa tan, có một lớp màu đỏ bám ngoài viên kẽm và màu xanh lam của dung dịch nhạt dần.

C. Không có chất mới nào sinh ra, chỉ có một phần viên kẽm bị hòa tan và màu xanh lam của dung dịch đậm dần lên.

D. Kim loại đồng màu đỏ bám ngoài viên kẽm, viên kẽm không bị hòa tan và màu xanh lam của dung dịch nhạt dần.

Câu 8. Sản phẩm của phản ứng giữa kim loại và khí oxygen là

A. acid.

B. base.

C. oxide.

D. muối.

Câu 9. Cho hỗn hợp bột gồm Al, Fe, Mg và Cu vào dung dịch HCl dư, sau phản ứng thu được chất rắn T không tan. Vậy T là

A. Al.

B. Fe.

C. Mg.

D. Cu.

Câu 10. Cho lá nhôm vào dung dịch acid HCl có dư thu được 0,15 mol khí hydrogen. Khối lượng nhôm đã phản ứng là

A. 2,70 g.

B. 1,80 g.

C. 4,05 g.

D. 5,40 g.

Câu 11: Kim loại có vai trò quan trọng trong lịch sử phát triển của nhân loại. Từ khi được phát hiện, kim loại đã được khai thác và ứng dụng trên mọi mặt của cuộc sống.

Câu 12: Phản ứng hoá học nào đúng, phản ứng hoá học nào sai?

Câu 13: Trong hợp chất oxide của kim loại A có hoá trị I thì oxygen chiếm 17,02% theo khối lượng. Tìm kim loại A.

Câu 14:Hòa tan 5,1g oxide của một kim loại hóa trị III bằng dung dịch HCl, số mol acid cần dùng là 0,3 mol. Tìm công thức phân tử của oxide đó.

Câu 15. Cho 11,2 gam kim loại sắt phản ứng với 24 gam CuSO₄. Sau khi phản ứng xảy ra hoàn toàn thì thu được m gam hỗn hợp kim loại. Tính m.