Lý thuyết KHTN 9 Bài 27 (Chân trời sáng tạo): Glucose và saccharose

Lý thuyết KHTN 9 Bài 27: Glucose và saccharose

1. Thành phần nguyên tố, công thức chung, công thức phân tử của carbohydrate

- Carbohydrate có:

+ Thành phần nguyên tố chỉ gồm C, H, O.

+ Công thức chung là C_n(H₂O)_n.

+ Công thức phân tử của một số carbohydrate:

Glucose: C₆H₁₂O₆

Saccharose: C₁₂H₂₂O₁₁

Tinh bột và cellulose: (C₆H₁₀O₅)_n.

2. Trạng thái tự nhiên, tính chất vật lí của glucose và saccharose

- Công thức phân tử của glucose là C₆H₁₂O₆, của saccharose là C₁₂H₂₂O₁₁.

- Glucose và saccharose đều là chất rắn, dạng tinh thể không màu, không mùi, vị ngọt, tan nhiều trong nước.

- Glucose có nhiều trong quả nho chín, mật ong,…; saccharose có nhiều trong mía, củ cải đường, hoa thốt nốt,…

3. Tính chất hoá học của glucose và saccharose

a) Phản ứng tráng bạc của glucose

- Phương trình hoá học: $C_6{H}_{12}{O}_6+A{g}_{2}O\stackrel{DdAgN{O}_3/N{H}_3,t^{°}}{\to }{C}_6{H}_{12}{O}_7+2Ag$ ↓

b) Phản ứng lên men rượu của glucose

- Dưới tác dụng của enzyme (ở nhiệt độ thích hợp), glucose sẽ chuyển hoá thành ethylic alcohol và khí carbon dioxide:

$C_6{H}_{12}{O}_6\stackrel{Enzyme}{\to }2C_2{H}_{5}OH+2C{O}_2$↑

c) Phản ứng thuỷ phân của saccharose

- Khi cho dung dịch acid vào dung dịch saccharose rồi đun nóng hoặc dưới tác dụng của enzyme ở nhiệt độ thường, saccharose phản ứng với nước tạo ra glucose và fructose.

$C_{12}{H}_{22}{O}_{11}+H_{2}O\stackrel{enzyme/acid,t^o}{\to }$C₆H₁₂O₆ (glucose) + C₆H₁₂O₆ (fructose)

- Phản ứng trên được gọi là phản ứng thuỷ phân saccharose.

- Glucose và fructose có công thức cấu tạo khác nhau nhưng có cùng công thức phân tử là C₆H₁₂O₆.

4. Vai trò và ứng dụng của glucose và saccharose

a) Vai trò và ứng dụng của glucose

- Glucose cung cấp chất dinh dường quan trọng cho người và động vật.

Chú ý: Với người trưởng thành, trước khi ăn, nếu lượng glucose trong máu nhỏ hơn 70 mg/dL thì người này đang có thể bị hạ đường huyết, lớn hơn 125 mg/dL thì người này có nguy cơ mắc bệnh tiểu đường.

- Glucose có nhiều ứng dụng trong đời sống: pha chế dịch truyền, tráng bạc, sản xuất vitamin C,…

b) Vai trò và ứng dụng của saccharose

- Saccharose là nguồn nguyên liệu quan trọng trong công nghiệp thực phẩm, dược phẩm.

- Saccharose có nhiều ứng dụng trong đời sống: chế biến thực phẩm, dược phẩm, pha chế thuốc,…

Chú ý: Không nên ăn quá nhiều thức ăn chứa nhiều đường để tránh một số bệnh cho cơ thể.

Trắc nghiệm: Glucose và saccharose

Câu 1. Saccharose có công thức phân tử là

A. C₁₂H₂₁O₁₂.

B. C₁₂H₂₂O₁₂.

C. C₆H₁₂O₆.

D. C₁₂H₂₂O₁₁.

Câu 2. Glucose có nhiều nhất trong đâu?

A. Củ cải.

B. Hoa thốt nốt.

C. Quả nho chín.

D. Thân cây mía.

Câu 3.Để phân biệt saccharose và glucose người ta dùng

A. dung dịch H₂SO₄ loãng.

B. dung dịch NaOH.

C. dung dịch AgNO₃ trong NH₃.

D. Na kim loại.

Câu 4. Đâu không phải ứng dụng của glucose?

A. Sản xuất ống nhựa PVC.

B. Tráng gương, tráng ruột phích.

C. Sản xuất ethylic alcohol.

D. Dùng để pha huyết thanh.

Câu 5. Saccharose tham gia phản ứng hóa học nào sau đây?

A. Phản ứng tráng gương.

B. Phản ứng thủy phân.

C. Phản ứng xà phòng hóa.

D. Phản ứng ester hóa.

Câu 6.Chọn câu đúng trong các câu sau.

A. Cả glucose và saccharose đều ít tan trong nước.

B. Glucose ít tan trong nước còn saccharose tan tốt trong nước.

C. Glucose và saccharose đều tan tốt trong nước.

D. Glucose tan tốt trong nước còn saccharose ít tan trong nước.

Câu 7. Tính chất vật lý của saccharose là

A. chất rắn kết tinh không màu, vị ngọt, dễ tan trong nước, đặc biệt tan nhiều trong nước nóng.

B. chất rắn không màu, vị ngọt, không tan trong nước.

C. chất rắn kết tinh không màu, không vị, không tan trong nước.

D. chất lỏng, không màu, không vị, dễ tan trong nước, đặc biệt tan nhiều trong nước nóng.

Câu 8.Trong công nghiệp saccharose được sản xuất chủ yếu từ đâu?

A. Cây bông.

B. Mật ong.

C. Quả nho.

D. Cây mía.

Câu 9. Tại sao người bị tiểu đường phải hạn chế ăn trái cây chín ngọt?

A. Trong trái cây chín ngọt có nhiều chất kháng insulin.

B. Trong trái cây chín ngọt chứa nhiều đường glucose.

C. Trái cây chín ngọt có chứa chất gây hạ đường huyết.

D. Trái cây chín ngọt có chứa chất gây béo phì.

Câu 10. Khi đun nóng dung dịch saccharose với dung dịch acid, thu được dung dịch có phản ứng tráng gương do:

A. saccharose bị thủy phân thành glucose và fructose.

B. saccharose bị đồng phân hóa thành maltose.

C. trong phân tử saccharose có nhóm chức aldehyde.

D. saccharose bị thủy phân thành các aldehyde đơn giản.

Câu 11.

Câu 12.

Câu 13. Lên men hoàn toàn dung dịch chứa m gam glucose thu được dung dịch chứa 23 gam ethylic alcohol. Tính m.

Câu 14.Cho 36 gam glucose phản ứng với một lượng vừa đủ AgNO₃ trong NH₃ đun nóng, sau phản ứng thu được m gam khối lượng Ag. Giá trị của m là bao nhiêu?

Câu 15.Khi thủy phân hoàn toàn 119,7 gam saccharose thì thu được bao nhiêu gam glucose?