Nội dung bài viết

    Xem thêm

    Lý thuyết Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất– Hóa lớp 12 Chân trời sáng tạo

    Với lý thuyết Hóa lớp 12 Bài 19: Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất chi tiết, ngắn gọn và bài tập tự luyện có lời giải chi tiết sách Chân trời sáng tạo sẽ giúp học sinh nắm vững kiến thức trọng tâm để học tốt môn Hóa 12.

    1 1,293 08/08/2025
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Lý thuyết Hóa 12 Bài 19: Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất - Chân trời sáng tạo

    A. Lý thuyết Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    1. Đặc điểm cấu hình electron của nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    - Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất gồm các nguyên tố từ Sc đến Cu.

    - Cấu hình electron nguyên tử của các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có dạng[Ar]3d1÷104s1÷2

    2. Một số tính chất vật lí và ứng dụng của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    - Các kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có nhiệt độ nóng chảy, khối lượng riêng, độ cứng cao hơn kim loại nhóm IA và nhóm IIA trong cùng chu kì.

    - Hầu hết kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất đều có ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau:

    + Đồng có độ dẫn điện lớn nên được dùng trong sản xuất các thiết bị như: biến thế, cầu dao điện, dây dẫn điện.

    + Chromium có độ cứng cao được dùng mạ lên các thiết bị để chống mài mòn, chế tạo hợp kim đặc biệt,….

    3. Trạng thái oxi hóa và màu sắc ion của nguyên tố chuyển tiếp

    - Với cấu hình[Ar]3d1÷104s1÷2, các nguyên tố chuyển tiếp thường có xu hướng thể hiện nhiều trạng thái oxi hóa.

    Ví dụ: trạng thái oxi hóa thường gặp của sắt là +2, +3; của Cr là +3, +6,…

    - Đa số kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có nhiều trạng thái oxi hóa khác nhau.

    - Trong dung dịch, ion của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất thường có màu.

    B. Trắc nghiệm Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    Đang cập nhật …

    C. Sơ đồ tư duy Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    Trắc nghiệm: Đại cương về kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất

    Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

    Câu 1: Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, nguyên tố chuyển tiếp dãy thứ nhất được xếp ở

    A. chu kì 3.

    B. chu kì 4.

    C. chu kì 5.

    D. chu kì 3 và chu kì 4.

    Đáp án đúng là: B

    Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá học, nguyên tố chuyển tiếp dãy thứ nhất được xếp ở chu kì 4.

    Câu 2. Các electron hoá trị của nguyên tử nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất phân bố ở

    A. phân lớp 3d và phân lớp 4s.

    B. phân lớp 3d.

    C. phân lớp 4s.

    D. phân lớp 3p và phân lớp 3d.

    Đáp án đúng là: A

    Các electron hoá trị của nguyên tử nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất phân bố ở phân lớp 3d và phân lớp 4s.

    Câu 3. Phát biểu nào sau đây đúng?

    A. Trong bảng tuần hoàn các nguyên tố hoá họckim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất gồm 8 nguyên tố.

    B. Nguyên tử của kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có electron hoá trị ở phân lớp 4s và phân lớp 3d.

    C. Nguyên tử của các nguyên tố kim loại chuyển tiếp chỉ có một số oxi hoá duy nhất.

    D. Các kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất đều thuộc họ s.

    Đáp án đúng là: B

    Các electron hoá trị của nguyên tử nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất phân bố ở phân lớp 3d và phân lớp 4s.

    Câu 4. Ở trạng thái cơ bản, cấu hình electron của nguyên tử nào sau đây có phân lớp 3d bão hòa?

    A. Sc (Z = 21).

    B. Cu (Z = 29).

    C. Ni (Z = 28).

    D. Mn (Z = 25).

    Đáp án đúng là: B

    Cu (Z = 29): 1s22s22p63s23p63d104s1.

    Câu 5. Nguyên tố kim loại có trong hemoglobin làm nhiệm vụ vận chuyển oxygen, duy trì sự sống là

    A. Na.

    B. Mg.

    C. Al.

    D. Fe.

    Đáp án đúng là: D

    Nguyên tố kim loại có trong hemoglobin làm nhiệm vụ vận chuyển oxygen, duy trì sự sống là Fe.

    Câu 6. Trong dãy kim loại chuyển tiếp thứ nhất, kim loại có độ cứng cao nhất là

    A. Ti.

    B. Fe.

    C. Cr.

    D. Cu.

    Đáp án đúng là: C

    Trong tất cả các kim loại Cr là kim loại cứng nhất.

    Câu 7. Nhỏ vài giọt dung dịch NaOH vào dung dịch FeCl3 thu được kết tủa có màu

    A. keo trắng.

    B. nâu đỏ.

    C. xanh lam.

    D. tím đen.

    Đáp án đúng là: B

    3NaOH + FeCl3→Fe(OH)3 + 3NaCl

    Fe(OH)3 là kết tủa nâu đỏ.

    Câu 8. Khi so sánh kim loại Fe với Ca, nhận định nào sau đây không đúng?

    A. Fe có khối lượng riêng lớn hơn.

    B. Fe có độ cứng cao hơn.

    C. Fe có tính khử mạnh hơn.

    D. Fe có nhiệt độ nóng chảy cao hơn.

    Đáp án đúng là: C

    Fe có tính khử yếu hơn Ca.

    Câu 9. Trong dãy nguyên tử Sc, Ti, V, Cr bán kính nguyên tử thay đổi như thế nào?

    A. Tăng dần.

    B. Không đổi.

    C. Giảm dần.

    D. Không có quy luật.

    Đáp án đúng là: C

    Trong dãy nguyên tử Sc, Ti, V, Cr bán kính nguyên tử giảm dần.

    Câu 10. Phát biểu nào sau đây không đúng?

    A. Các nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất thuộc nguyên tố d.

    B. Zn là nguyên tử kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất có phân lớp 3d đã điền đầy electron.

    C. Nguyên tử các kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất đều có lớp vỏ bên trong của khí hiếm Ar.

    D. Kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất thường tạo thành các hợp chất với nhiều số oxi hóa khác nhau.

    Đáp án đúng là: B

    Các nguyên tố từ Sc (Z = 21) đến Cu (Z = 29) được gọi là nguyên tố kim loại chuyển tiếp dãy thứ nhất. Vậy Zn không thuộc nhóm nguyên tố này.

    Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai.

    Câu hỏi. Muối CuSO4 khan là chất bột màu trắng.

    a. Dung dịch CuSO4 tạo kết tủa màu xanh khi cho tác dụng với dung dịch NaOH.

    b. Khi hòa tan vào nước, dung dịch CuSO4 có màu xanh lam.

    c. Muối CuSO4 khan hấp thụ nước chuyển thành dạng hydrate có công thức là CuSO4.2H2O.

    d. Nhỏ từ từ đến dư dung dịch NH3 vào dung dịch CuSO4 thu được kết tủa màu xanh lam.

    a. Đúng.

    b. Đúng.

    c. Sai vì muối CuSO4 khan hấp thụ nước chuyển thành dạng hydrate có công thức là CuSO4.5H2O.

    d. Sai vì khi nhỏ từ từ đến dư dung dịch NH3 vào dung dịch CuSO4 ban đầu thu được kết tủa màu xanh lam, sau đó kết tủa tan tạo thành dung dịch phức chất màu xanh thẫm.

    Phần III. Câu hỏi trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn.

    Câu 1. Muối Mohr có công thức (NH4)2Fe(SO4)2.6H2O. Để xác định độ tinh khiết của một loại muối Mohr (Cho rằng trong muối Mohr chỉ có muối kép ngậm nước nêu trên và tạp chất trơ), một học sinh tiến hành các thí nghiệm sau: Cân chính xác 7,237 gam muối Mohr, pha thành 100 mL dung dịch X. Lấy chính xác 10 mL dung dịch X, thêm 10 mL dung dịch H2SO4 10%, được dung dịch Y. Chuẩn độ dung dịch Y bằng dung dịch chuẩn KMnO4 0,023M. Thực hiện chuẩn độ 3 lần. Kết quả đạt được như sau:

    Lần chuẩn độ

    1

    2

    3

    V dung dịch KMnO4 (ml)

    16,0

    16,1

    16,0

    Theo kết quả chuẩn độ ở trên, hãy tính độ tinh khiết (% khối lượng (NH4)2Fe(SO4)2.6H2O) của muối Mohr? (Làm tròn kết quả đến hàng phần mười)

    Đáp án đúng là: 99,7.

    Vtrung bình = 16+16,1+163= 16,0333 (mL).

    nKMnO4=3,6877.10−4(mol)

    Phương trình phản ứng hóa học:

    10FeSO4 + 2KMnO4 + 8H2SO4 → 5Fe2(SO4)3 + 2MnSO4 + K2SO4 + 8H2O

    nFe2+=5nMnO4−=1,84.10−3(mol)

    Trong 100 mL dd X chứa: nFe2+=10.1,84.10−3=1,84.10−2 (mol)

    mNH42FeSO42.6H2O=392.1,84.10−2=7,2128(g)

    %NH42FeSO42.6H2O=7,21287,237.100%=99,7%

    Câu 2. Cu có số hiệu nguyên tử là 29. Nguyên tử Cu có bao nhiêu electron trên phân lớp 3d?

    Đáp án đúng là: 10.

    Cấu hình electron của 1s22s22p63s23p63d104s1.

    Tham khảo các loạt bài Hóa học 12 khác:

    Bài viết cùng lớp mới nhất

    Xem thêm
    1 1,293 08/08/2025
    Trang trước
    Chia sẻ
    Trang sau  

    Xem thêm các chương trình khác: