Lý thuyết Glucose và fructose– Hóa lớp 12 Chân trời sáng tạo

Lý thuyết Hóa 12 Bài 3: Glucose và fructose- Chân trời sáng tạo

A. Lý thuyết Glucose và fructose

1. Khái niệm, cách phân loại carbohydrate

Khái niệm: các chất tinh bột, đường saccharose, glucose, fructose, cellulose có công thức chung là C_n(H₂O)_m nên có tên gọi là carbohydrate. Trong phân tử của chúng có nhiều loại nhóm chức (tạp chức). Carbohydrate được chia làm 3 nhóm chủ yếu sau đây:

2. Glucose và fructose

- Glucose và fructose là những chất rắn, vị ngọt, dễ tan trong nước

- Glucose có nhiều trong trái cây chín. Fructose có nhiều trong mật ông

- Công thức cấu tạo dạng mạch hở và mạch vòng của glucose và fructose

- Glucose và fructose tồn tại ở dạng mạch vòng và mạch hở

Tính chất hóa học cơ bản của glucose và fructose

Glucose và fructose đều có

- Phản ứng với Cu(OH)₂ trong môi trường base ở nhiệt độ thường và khi đun nóng

- Phản ứng với thuốc thử Tollens

Glucose còn làm mất màu nước bromine, có phản ứng ở nhóm – OH hemiacetal và phản ứng lên men.

1. Phản ứng với copper(II) hydroxide

- Glucose và fructose tác dụng với copper(II) hydroxide trong môi trường kiềm ở điều kiện thường tạo thành phức chất màu xanh lam, tan trong nước.

- Đun nóng dung dịch chứa glucose và Cu(OH)₂ trong môi trường kiềm sẽ xuất hiện kết tủa đỏ gạch do Cu(OH)₂ bị khử thành Cu₂O.

- Fructose cũng tham gia phản ứng trên và tạo thành kết tủa đỏ gạch Cu₂O tương tự như glucose do trong môi trường kiềm, fructose có thể chuyển hóa thành hợp chất có chứa nhóm chức aldehyde.

2. Phản ứng với thuốc thử Tollens

Glucose và fructose đều tham gia phản ứng với thuốc thử Tollens để tạo thành kết tủa bạc kim loại (phản ứng tráng bạc)

3. Phản ứng với nước bromine

Phản ứng của glucose với nước bromine làm nước bromine bị mất màu và tạo thành gluconic acid theo phương trình hóa học sau:

Fructose không làm mất màu nước bromine

4. Phản ứng với alcohol

Khi dẫn khí hydrogen chloride vào dung dịch của glucose trong alcohol, nhóm – OH hemiacetal được thay thế bằng nhóm – OR của alcohol.

5. Phản ứng lên men

Glucose và fructose bị lên men tạo thành các sản phẩm khác, tùy thuộc vào loại enzyme có trong men được sử dụng:

- Lên men rượu:

- Lên men lactic:

Một số ứng dụng của glucose và fructose

Glucose và fructose là những hợp chất được sử dụng nhiều trong lĩnh vực y tế, công nghiệp thực phẩm.

B. Trắc nghiệm Glucose và fructose

Đang cập nhật …

C. Sơ đồ tư duy Glucose và fructose

Trắc nghiệm: Glucose và fructose

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

Câu 1: Chất nào sau đây không thuộc nhóm hợp chất carbohydrate?

A. Tinh bột.

B. Glucosamine.

C. Fructose.

D. Glucose.

Câu 2. Carbohydrate nào sau đây là có nhiều nhất trong mật ong?

A. Glucose.

B. Maltose.

C. Saccharose.

D. Fructose.

Câu 3. Trong các phát biểu sau đây, phát biểu nào không đúng?

A. Glucose và fructose là hai đồng phân cấu tạo.

B. Saccharose và maltose là hai đồng phân cấu tạo.

C. Tinh bột và cellulose là hai đồng phân cấu tạo.

D. Glucose, fructose, saccharose, maltose, tinh bột, cellulose đều là carbohydrate.

Câu 4. Hợp chất chiếm thành phần nhiều nhất trong quả nho chín là

A. glucose.

B. fructose.

C. ethanol.

D. acetic acid.

Câu 5. Phát biểu nào sau đây đúng?

A. Glucose và fructose tham gia phản ứng thủy phân.

B. Có thể phân biệt glucose và fructose bằng dung dịch AgNO₃/NH₃.

C. Glucose là hợp chất hữu cơ đa chức, có công thức là C₆H₁₂O₆.

D. Chất béo không phải carbohydrate.

Câu 6. Glucose và fructose thuộc loại carbohydrate nào sau đây?

A. Monosaccharide.

B. Disaccharide.

C. Polysaccharide.

D. Oligosaccharide.

Câu 7. Công thức phân tử chung của glucose và fructose là

A. C₆H₁₀O₅.

B. C₆H₁₂O₆.

C. C₅H₁₀O₅.

D. C₁₂H₂₂O₁₁.

Câu 8. Fructose có bao nhiêu nhóm hydroxy trong cấu tạo mạch hở?

A. 3.

B. 4.

C. 5.

D. 6.

Câu 9. Trong môi trường kiềm, glucose và fructose có thể chuyển hoá lẫn nhau. Điều

đó chứng tỏ hai chất này

A. đều phản ứng với thuốc thử Tollens.

B. đều là những disaccharide.

C. đều làm mất màu nước bromine.

D. đều không có nhóm hydroxy.

Câu 10. Glucose quan trọng đối với cơ thể sống vì nó

A. là nguồn cung cấp nước và carbon dioxide.

B. cung cấp năng lượng cho quá trình sinh hoá tế bào.

C. xúc tác cho các quá trình sinh hoá.

D. làm giảm quá trình oxi hoá của gốc tự do.

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai.

Câu hỏi. Carbohydrate được chia thành 3 loại: monosacchride, disaccharide, polysaccharide.

a. Nguyên tắc phân loại carbohydrate dựa trên tính chất vật lí của carbohydrate.

b. Monosacchride là những carbohydrate không bị thủy phân như glucose, fructose.

c. Disaccharide là những carbohydrate bị thủy phân hoàn toàn mỗi phân tử tạo thành ba phân tử monosaccharide như saccharose, maltose.

d. Polysaccharide là những carbohydrate bị thủy phân hoàn toàn mỗi phân tử tạo thành nhiều phân tử monosaccharide như tinh bột, cellulose.

Phần III. Câu hỏi trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn.

Câu 1. Cho các chất: acetylene, ethyl alcohol, phenol, acrylic acid, vinyl acetate, glucose, fructose. Có bao nhiêu chất làm mất màu nước bromine ở điều kiện thường?

Câu 2. Để sản xuất 100 lít cồn y tế 70^o người ta cần lên men tối thiểu m gam glucose. Biết hiệu suất của quá trình lên men là 80%, khối lượng riêng của etanol là 0,8 g/mL. Giá trị của m bằng bao nhiêu? Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị.