Lý thuyết Xà phòng và chất giặt rửa– Hóa lớp 12 Chân trời sáng tạo

Lý thuyết Hóa 12 Bài 2: Xà phòng và chất giặt rửa- Chân trời sáng tạo

A. Lý thuyết Xà phòng và chất giặt rửa

1. Khái niệm, đặc điểm cấu tạo và tính chất giặt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tự nhiên, tổng hợp

Khái niệm xà phòng và chất giặt rửa tự nhiên, tổng hợp:

- Xà phòng là hỗn hợp muối sodium hoặc potassium của các acid béo và một số chất phụ gia.

Chất giặt rửa tự nhiên như nước bồ hòn, bồ kết,

Chất giặt rửa tổng hợp có tính năng giặt rửa tương tự xà phòng. Chất giặt rửa tổng hợp thường là các muối sodium như sodium alklysulfate, sodium alkybenzenesulfonate,…

Đặc điểm cấu tạo, tính chất giặt rửa của xà phòng và chất giặt rửa tự nhiên, tổng hợp

- Chất giặt rửa tự nhiên, chất giặt rửa tổng hợp có đặc điểm cấu tạo tương tự xà phòng, gồm một đầu ưa nước gắn với một đuôi kị nước.

2. Phương pháp sản xuất xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp

- Một số phương pháp sản xuất xà phòng

- Xà phòng được sản xuất từ chất béo bằng phản ứng xà phòng hóa

- Xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp còn được sản xuất từ nguồn hydrocarbon trong dầu mỏ

3. Cách sử dụng hợp lí, an toàn xà phòng và chất giặt rửa tổng hợp trong đời sống

Cần sử dụng xà phòng, chất giặ rửa tổng hợp một cách hợp lí, an toàn, đúng chức năng, công dụng của chúng.

B. Trắc nghiệm Xà phòng và chất giặt rửa

Đang cập nhật …

C. Sơ đồ tư duy Xà phòng và chất giặt rửa

Trắc nghiệm: Xà phòng và chất giặt rửa

Phần I. Câu trắc nghiệm nhiều phương án lựa chọn.

Câu 1: Chất nào sau đây là thành phần chủ yếu của xà phòng?

A. CH₃COONa.

B. CH₃(CH₂)₃COONa.

C. CH₂=CHCOONa.

D. C₁₇H₃₅COONa.

Câu 2. Chất nào sau đây là thành phần chính của chất giặt rửa tổng hợp?

A. C₁₅H₃₁COONa.

B. (C₁₇H₃₅COO)₂Ca.

C. CH₃[CH₂]₁₁C₆H₄ SO₃Na.

D. C₁₇H₃₅COOK.

Câu 3. Xà phòng và chất giặt rửa có đặc điểm chung nào sau đây?

A. Không tan trong nước.

B. Là muối sodium hoặc potassium của acid béo.

C. Là muối sulfonate hoặc sunfate của acid béo.

D. Thường có cấu tạo gồm hai phần là phần không phân cực (kị nước) và phần phân cực (ưa nước).

Câu 4. Không nên dùng xà phòng khi giặt rửa với nước cứng vì

A. cần dùng lượng nước nhiều hơn.

B. gây ô nhiễm môi trường.

C. ion Ca²⁺, Mg²⁺ làm giảm độ bền sợi vải.

D. xuất hiện kết tủa làm giảm tác dụng giặt rửa của xà phòng.

Câu 5. Hoá chất chủ đạo trong ngành công nghiệp sản xuất xà phòng là

A. K₂SO₄.

B. NaCl.

C. Mg(NO₃)₂.

D. NaOH.

Câu 6. Cho các chất sau: ${\text{CH}}_3{\left({\text{CH}}_2\right)}_7\text{CH}=\text{CH}{\left({\text{CH}}_2\right)}_7\text{COONa}$${\text{CH}}_3{\left({\text{CH}}_2\right)}_{14}\text{COOK}$,${\text{CH}}_3{\left({\text{CH}}_2\right)}_{10}\text{COOK}$và ${\text{CH}}_3\text{COONa}$. Trong các chất nêu trên, có bao nhiêu chất có thể là thành phần chính của xà phòng?

A. 1.

B. 2.

C. 3.

D. 4.

Câu 7. Chất giặt rửa tổng hợp chủ yếu được sản xuất từ

A. mỡ động vật.

B. dầu thực vật.

C. quả bồ kết, bồ hòn.

D. dầu mỏ.

Câu 8. Sản phẩm của phản ứng nào sau đây dùng để sản xuất xà phòng?

A. Thủy phân tinh bột.

B. Thủy phân ester có mạch carbon ngắn (<12C) bằng dung dịch NaOH.

C. Thủy phân dầu thực vật hoặc mỡ động vật bằng dung dịch NaOH.

D. Thủy phân dầu thực vật hoặc mỡ động vật trong môi trường acid.

Câu 9. Từ tristearin, người ta dùng phản ứng nào để điều chế xà phòng?

A. Phản ứng ester hoá.

B. Phản ứng thuỷ phân ester trong môi trường acid.

C. Phản ứng cộng hydrogen.

D. Phản ứng thuỷ phân ester trong môi trường kiềm.

Câu 10. Phát biểu nào sau đây đúng về nước bồ kết

A. Muối potassium của các acid béo không no là thà̀nh phần chính của nước bồ kết.

B. Muối potassium của các acid béo không no là thà̀nh phần chính của nước bồ kết.

C. Nước bồ kết thuộc nhóm chất giặt rửa tự nhiên, không phải chất giặt rửa tổng hợp, cũng không phải là xà phòng.

D. Nước bồ kết thuộc nhóm chất giặt rửa tự nhiên vì được điều chế từ các acid béo sẵn có trong tự nhiên.

Phần II. Câu trắc nghiệm đúng sai.

Câu hỏi. Xà phòng và chất giặt rửa có cấu tạo phổ biến gồm hai phần: Phần phân cực (đầu ưa nước) và phần không phân cực (đuôi kị nước).

a. Trong xà phòng, đầu ưa nước là gốc hydrocarbon mạch dài.

b. Trong chất giặt rửa, đầu ưa nước là nhóm sulfate, sulfonate.

c. Trong xà phòng, đuôi kị nước là nhóm carboxylate.

d. Trong chất giặt rửa, đuôi kị nước là gốc hydrocarbon mạch dài.

Phần III. Câu hỏi trắc nghiệm yêu cầu trả lời ngắn.

Câu 1. Cho các chất: palmitic acid, tristearin, sodium hydroxide, chlohidric acid, sodium chloride, glycerol. Số hóa chất được sử dụng trong quá trình điều chế xà phòng bằng phản ứng xà phòng hóa là bao nhiêu?

Câu 2. Một loại chất béo có chứa 80% tristearin về khối lượng. Để sản xuất 9,2 triệu chai nước rửa tay (có chứa chất dưỡng ẩm glycerol) cần dùng tối thiểu x tấn loại chất béo trên cho phản ứng với dung dịch NaOH, đun nóng. Biết rằng trong mỗi chai nước rửa tay có chứa 6 gam glycerol. Giá trị của x là bao nhiêu? Kết quả làm tròn đến hàng đơn vị.