Lý thuyết Lịch sử 8 (Kết nối tri thức) Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Lý thuyết Lịch sử 8 Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

A. Lý thuyết Chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

1. Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918)

a) Nguyên nhân

- Sự phát triển không đều về kinh tế làm thay đổi so sánh lực lượng giữa các nước đế quốc cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa trở nên gay gắt.

- Hình thành hai khối quân sự đối lập nhau: Liên minh (Đức, Áo – Hung, I-ta-li-a) và Hiệp ước (Anh, Pháp, Nga).

- Căng thẳng ở Ban-căng châm ngòi cho cuộc chiến tranh. Thái tử kế vị Áo – Hung bị ám sát ở Xéc-bi dẫn đến chiến tranh bùng nổ ngày 28 – 6 – 1914.

b) Hậu quả và tác động

- Chiến tranh thế giới thứ nhất: cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa, kết thúc với thắng lợi của khối Hiệp ước, gây ra những thảm hoạ nặng nề.

- Các thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá huỷ, châu Âu trở thành con nợ của Mỹ.

- Mỹ được hưởng lợi nhờ buôn bán vũ khí, không bị tàn phá, thu nhập tăng gấp đôi, vốn đầu tư ra nước ngoài tăng 4 lần. Nhật Bản chiếm lại đảo của Đức, nâng cao vị thế ở khu vực Đông Á và Thái Bình Dương.

- Cách mạng tháng Mười Nga và việc thành lập nhà nước Xô viết đánh dấu bước chuyển lớn trong cục diện chính trị thế giới trong quá trình chiến tranh.

2. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

a) Nguyên nhân và diễn biến chính

- Cách mạng tháng Hai năm 1917 lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế Nga, nhưng nỗi khổ cực vẫn tiếp tục ám ảnh dân chúng, đặc biệt là nông dân và công nhân.

- Hai chính quyền song song tồn tại ở Nga: Chính phủ tư sản lâm thời và các đại biểu Xô viết của công nhân và binh lính, tạo ra một tình hình chính trị chưa từng có.

- V.I.Lê-nin và Đảng Bôn-sê-vích chuẩn bị kế hoạch để lật đổ Chính phủ tư sản lâm thời.

- Tháng 7 – 1917, Đảng Bôn-sê-vích lãnh đạo giai cấp công nhân, nông dân và binh lính chuẩn bị đấu tranh vũ trang giành chính quyền, khi Chính phủ tư sản lâm thời đàn áp các phong trào quần chúng và khủng bố các xô viết.Quân khởi nghĩa chiếm được Pê-trô-grát và bao vây Cung điện Mùa Đông.

- Cung điện Mùa Đông bị chiếm và Chính phủ tư sản lâm thời sụp đổ.

- Cách mạng xã hội chủ nghĩa tháng Mười giành thắng lợi hoàn toàn đầu năm 1918.

b) Ý nghĩa lịch sử và tác động

- Đập tan bộ máy nhà nước tư sản, thành lập bộ máy nhà nước công nhân-nông dân.

- Khích lệ phong trào cách mạng quốc tế, giúp giải phóng các dân tộc áp bức.

- Tác động sâu sắc đến lịch sử và cục diện thế giới, chặt đứt khâu yếu nhất trong hệ thống đế quốc chủ nghĩa, tạo ra chế độ xã hội đối lập với xã hội tư bản chủ nghĩa.

B. Trắc nghiệm Lịch sử 8 Kết nối tri thức Bài 12 (có đáp án)

Câu 1: Tác động của Chiến tranh thế giới thứ nhất?

A. Bản đồ thế giới có sự thay đổi

B. Làm thay đổi so sánh lực lượng giữa các nước tư bản

C. Các thành phố, làng mạc, đường sá, cầu cống, nhà máy bị phá hủy.

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Đáp án đúng: D

Giải thích: Sự thất bại của phe Liên minh đánh dấu sự kết thúc của chiến tranh thế giới thứ nhất gây thiệt hại nặng nề về người và của:

+ Các thành phố, nhà máy, làng mạc, đường sá, cầu cống, bị phá hủy.

+ Thiệt hại nặng về về người với 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bị thương.

+ Làm thay đổi sự so sánh lực lượng giữa các nước tư bản.

+ Bản đồ thế giới được chia lại: Đức mất hết thuộc địa; các nước Anh, Pháp, Mĩ mở rộng thêm thuộc địa của mình.

Câu 2: Hai chính quyền đại diện cho lợi ích của các giai cấp khác nhau được thành lập và tồn tại song song ở Nga là?

A. Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và Xô viết của đại biểu công nhân và binh lính

B. Chính phủ lâm thời của giai cấp vô sản và Xô viết của đại biểu công nhân và binh lính

C. Chính phủ lâm thời của giai cấp tư sản và đại biểu công nhân và binh lính

D. Cả hai đáp án trên đều đúng

Đáp án đúng: A

Giải thích: Chế độ quân chủ chuyên chế Nga hoàng bị lật đổ sau cách mạng tháng Hai năm 1917, nhưng những người dân nước Nga vẫn phải chịu nhiều nỗi khổ cực. Một tình hình chính trị chưa từng có diễn ra ở Nga: hai chính quyền song song tồn tại: Chính phủ tư sản lâm thời và các Xô viết đại biểu công nhân, binh lính. Bởi hai chính quyền này đại diện cho các giai cấp với lợi ích đối lập nhau nên không thể cùng tồn tại.

Câu 3: Sự suy yếu của các nước tư bản (trừ Mĩ) sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã?

A. Nền Cộng hoà thứ ba được thành lập nhưng thường xuyên xảy ra khủng hoảng nội các

B. Chính phủ Cộng hoà thi hành chính sách đàn áp nhân dân và các cuộc đấu tranh của giai cấp công nhân.

C. Tạo những điều kiện khách quan thuận lợi thúc đẩy sự phát triển của cao trào cách mạng ở các nước tư bản (1918 - 1923) và phong trào giải phóng dân tộc ở các nước thuộc địa, phụ thuộc

D. Phát triển các công ty độc quyền

Đáp án đúng: C

Câu 4: Điểm chung của hai khối quân sự đối đầu nhau ở châu Âu là?

A. Ra sức kích động chủ nghĩa dân tộc cực đoan

B. Chạy đua vũ trang

C. Tìm cớ gây chiến tranh để phân chia lại thị trường, thuộc địa

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Đáp án đúng: D

Giải thích: Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX do mâu thuẫn gay gắt giữa các đế quốc hình thành nên hai khối quân sự đối đầu nhau: Khối Liên minh thành lập năm 1882 (gồm Đức, Áo-Hung, I-ta-li-a); Khối Hiệp ước (gồm Anh, Pháp, Nga) ra đời năm 1907. Điểm chung của hai khối quân sự đối đầu nhau là: Ra sức kích động chủ nghĩa dân tộc cực đoan; Chạy đua vũ trang và Tìm cớ gây chiến tranh để phân chia lại thị trường, thuộc địa.

Câu 5: Chiến tranh thế giới thứ nhất là cuộc chiến tranh như thế nào?

A. Cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa ở cả hai bên tham chiến

B. Chiến tranh đã gây ra những hậu quả hết sức nặng nề cho nhân loại

C. Lôi cuốn hàng chục quốc gia vào vòng khói lửa; khiến hơn 10 triệu người chết, 20 triệu người bị thương; hàng triệu làng mạc, thành phố bị phá hủy,…

D. Cả ba đáp án trên đều đúng

Đáp án đúng: D

C. Sơ đồ tư duy Chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Trắc nghiệm Lịch sử 8 Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ Nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng Mười Nga năm 1917

Câu 1. Đức, Áo - Hung và Italia là những nước thuộc phe

A. Hiệp ước.

B. Đồng minh.

C. Liên minh.

D. Phát xít.

Câu 2. Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) bắt nguồn từ nguyên nhân sâu xa nào sau đây?

A. Mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về thị trường, thuộc địa.

B. Mâu thuẫn giữa chủ nghĩa tư bản với chủ nghĩa xã hội.

C. Đức đánh chiếm vùng An-dát và Lo-ren của Pháp.

D. Thái tử Áo - Hung bị một người Xéc-bi ám sát.

Câu 3. Chiến tranh thế giới thứ nhất được châm ngòi bởi sự kiện nào dưới đây?

A. Đức tấn công Ba Lan.

B. Áo - Hung tuyên chiến với Xéc-bi.

C. Anh tuyên chiến với Đức.

D. Thái tử Áo - Hung bị ám sát tại Xéc-bi.

Câu 4. Cuối thế kỉ XIX - đầu thế kỉ XX, cả hai khối Liên minh và Hiệp ước đều

A. có ít thị trường và thuộc địa.

B. có nhiều thị trường và thuộc địa.

C. tích cực chạy đua vũ trang.

D. có kẻ thù chung là Liên Xô.

Câu 5. Năm 1917, Mĩ tham gia vào cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất và đứng về phe nào?

A. Phe Liên minh.

B. Phe Hiệp ước.

C. Phe Đồng minh.

D. Phe phát xít.

Câu 6. Chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của phe

A. Đồng minh.

B. phát xít.

C. Hiệp ước.

D. Liên minh.

Câu 7. Nội dung nào sau đây không phản ánh đúng tính chất của cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất?

A. Đế quốc.

B. Xâm lược.

C. Phi nghĩa.

D. Chính nghĩa.

Câu 8. Nhận xét nào sau đây không đúng về cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)?

A. Là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa ở cả hai bên tham chiến.

B. Nguyên nhân sâu xa là do mâu thuẫn giữa các đế quốc về thuộc địa.

C. Mĩ tham gia vào phe Hiệp ước ngay từ khi chiến tranh mới bùng nổ.

D. Chiến tranh kết thúc, tình hình thế giới có nhiều chuyển biến quan trọng.

Câu 9. Cuộc Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) không dẫn đến hậu quả nào sau đây?

A. Khiến 60 triệu người chết, 90 triệu người bị thương.

B. Lôi cuốn 38 nước với hàng triệu dân thường vào vòng khói lửa.

C. Khiến 10 triệu binh lính bị chết và khoảng 20 triệu người bị thương.

D. Nhiều thành phố, làng mạc, đường sá, nhà máy bị phá huỷ...

Câu 10. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng về Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918)?

A. Tính chất nhân đạo và chính nghĩa thuộc về phe Hiệp ước.

B. Là cuộc chiến tranh đế quốc phi nghĩa ở cả hai bên tham chiến.

C. Mĩ tham gia vào phe Hiệp ước ngay từ khi chiến tranh mới bùng nổ.

D. Thái tử Áo - Hung bị ám sát là nguyên nhân sâu xa bùng nổ chiến tranh.

Câu 11. Sự kiện nào đã làm trầm trọng thêm tình trạng khủng hoảng, đưa nước Nga tiến sát tới một cuộc cách mạng xã hội vào năm 1917?

A. Nga hoàng tuyên bố đầu hàng phe Liên minh.

B. Nga tham gia chiến tranh thế giới thứ nhất.

B. Nga phát động cuộc chiến tranh với Nhật.

C. Nga hoàng Ni-cô-lai II tuyên bố vỡ nợ.

Câu 12. Nội dung nào sau đây phản ánh đúng tình hình nước Nga sau cuộc Cách mạng tháng Hai năm 1917?

A. Nga vẫn là nước quân chủ chuyên chế.

B. Cục diện hai chính quyền song song tồn tại.

C. Nền chuyên chính vô sản được thiết lập.

D. Chính phủ tư sản lâm thời bị lật đổ.

Câu 13. Cách mạng tháng Hai và Cách mạng tháng Mười (1917) được đặt dưới sự lãnh đạo của

A. Đảng Bôn-sê-vích.

B. Đảng Men-sê-vích.

C. Đảng cộng sản Nga.

D. Đảng công nhân xã hội Nga.

Câu 14. Sau Cách mạng tháng Hai, vấn đề cấp bách đặt ra cho nước Nga là gì?

A. Lật đổ sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế.

B. Phá vỡ thế bao vây, cô lập của các nước đế quốc.

C. bảo vệ và củng cố chính quyền của giai cấp tư sản.

D. Chấm dứt tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.

Câu 15. Đầu năm 1918, Cách mạng tháng Mười Nga

A. bùng nổ.

B. đã thất bại hoàn toàn.

C. giành thắng lợi ở Pê-tơ-rô-grát.

D. giành được thắng lợi hoàn toàn.

Câu 16. Nội dung nào sau đây không phản ánh đúng ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười Nga đối với thế giới?

A. Phá vỡ trận tuyến của hệ thống tư bản chủ nghĩa trên thế giới.

B. Cổ vũ, chỉ ra con đường đấu tranh thắng lợi cho giai cấp vô sản thế giới.

C. Mở ra khuynh hướng đấu tranh giải phóng mới cho các dân tộc thuộc địa.

D. Đưa người lao động lên nắm chính quyền, xây dựng một chế độ mới ở Nga.

Câu 17. Mười ngày rung chuyển thế giới là tác phẩm của Giôn Rít (người Mỹ), xuất bản năm 1919 diễn giải nguyên nhân và diễn biến của cuộc cách mạng nào dưới đây?

A. Công xã Pa-ri ở Pháp năm 1871.

B. Cách mạng Nga năm 1905 - 1907.

C. Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917.

D. Cách mạng tháng Hai ở Nga năm 1917.

Câu 18. Cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917 đã

A. đưa nhân dân Nga lên làm chủ vận mệnh của mình.

B. dẫn đến tình trạng hai chính quyền song song tồn tại.

C. giúp Nga đẩy lùi được nguy cơ ngoại xâm và nội phản.

D. giúp Nga hoàn thành mục tiêu xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Câu 19. Nội dung nào dưới đây phản ánh đúng về cuộc Cách mạng tháng Mười Nga năm 1917?

A. Dẫn đến cục diện hai chính quyền song song tồn tại ở Nga.

B. Thắng lợi, đưa nhân dân lao động Nga lên nắm chính quyền.

C. Thắng lợi, đưa đến sự ra đời của Chính phủ tư sản lâm thời.

D. Lật đổ sự tồn tại của chế độ quân chủ chuyên chế ở Nga.

Câu 20. Đoạn tư liệu dưới đây phản ánh về vấn đề nào?

Tư liệu: “…Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mệnh Nga là đã thành công và thành công đến nơi, nghĩa là dân chúng được cái hạnh phúc, tự do, bình đẳng thật, không phải tự do và bình đẳng giả dối như đế quốc chủ nghĩa Pháp khoe khoang bên An Nam. Cách mệnh Nga đuổi được vua, tư bản, địa chủ rồi lại ra sức cho công nông và các dân tộc bị áp bức, các thuộc địa làm cách mệnh để đạp đổ đế quốc chủ nghĩa và tư bản…”

(Hồ Chí Minh, Toàn tập, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội, 1996, tập 2, trang 280).

A. Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười (1917).

B. Bài học kinh nghiệm của Cách mạng tháng Mười (1917).

C. Nguyên nhân bùng nổ của Cách mạng tháng Mười (1917).

D. Mục tiêu đấu tranh của Cách mạng tháng Mười (1917).

Xem thêm các bài lý thuyết Lịch sử 8 sách Kết nối tri thức hay, chi tiết tại:

Lý thuyết Bài 13: Sự phát triển của khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật trong các thế kỉ XVIII - XIX

Lý thuyết Bài 14: Trung Quốc và Nhật Bản từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

Lý thuyết Bài 15: Ấn Độ và Đông Nam Á từ nửa sau thế kỉ XIX đến đầu thế kỉ XX

Lý thuyết Bài 16: Việt Nam dưới thời Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX)

Lý thuyết Bài 17: Cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược từ năm 1858 đến năm 1884

Xem thêm tài liệu Lịch sử lớp 8:

Trắc nghiệm Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917 lớp 8

Giải Lịch sử 8 Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917

Giải SBT Lịch sử 8 Bài 12: Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 - 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917

Giáo án Chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918) và cách mạng tháng mười Nga năm 1917 lớp 8