Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam có thể bị xử lý theo quy định nào?

1. Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam có thể bị xử lý theo quy định nào?

Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển của Việt Nam là hành vi vi phạm pháp luật nghiêm trọng, có thể bị xử lý theo nhiều quy định pháp lý tùy vào tính chất, mức độ vi phạm và chủ thể thực hiện.

1.1. Mức xử phạt vi phạm hành chính

Khoản 3 Điều 8 Nghị định 162/2013/NĐ-CP quy định về mức phạt vi phạm hành chính với hành vi xâm phạm vùng biển của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam để điều tra tài nguyên biển như sau:

Vi phạm quy định về điều tra, thăm dò và nghiên cứu khoa học trên các vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

...

3. Phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với hành vi xâm phạm vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam để điều tra, thăm dò và nghiên cứu khoa học tài nguyên biển Việt Nam.

4. Hình thức xử phạt bổ sung:

a) Tịch thu tang vật vi phạm hành chính đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 1, 2 và Khoản 3 Điều này;

b) Đình chỉ hoạt động từ 03 tháng đến 06 tháng đối với hành vi vi phạm tại Khoản 1 và Khoản 2 Điều này.

5. Biện pháp khắc phục hậu quả: Buộc người và tàu thuyền vi phạm rời khỏi vùng biển, đảo và thềm lục địa của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đối với hành vi vi phạm quy định tại Khoản 3 Điều này.

Bên cạnh đó, khoản 2 Điều 3 Nghị định 162/2013/NĐ-CP được sửa đổi bởi điểm a khoản 3 Điều 3 Nghị định 37/2022/NĐ-CP quy định như sau:

Mức phạt tiền, thẩm quyền phạt tiền và nguyên tắc xử phạt

...

2. Mức phạt tiền đối với các hành vi vi phạm hành chính quy định tại Chương II Nghị định này là mức phạt tiền đối với cá nhân. Mức phạt tiền đối với tổ chức bằng 02 lần mức phạt tiền đối với cá nhân.

Theo đó, hành vi xâm phạm vùng biển của Việt Nam để điều tra tài nguyên biển bị xử phạt hành chính như sau:

• Phạt tiền từ 800.000.000 đồng đến 1.000.000.000 đồng đối với cá nhân vi phạm.
• Phạt tiền từ 1.600.000.000 đồng đến 2.000.000.000 đồng đối với tổ chức vi phạm.

Ngoài ra, người và tàu thuyền vi phạm còn bị buộc rời khỏi vùng biển, đảo và thềm lục địa của Việt Nam

1.2. Truy cứu trách nhiệm hình sự

Căn cứ theo khoản 1 Điều 111 Bộ luật Hình sự 2015 quy định như sau:

Tội xâm phạm an ninh lãnh thổ

Người nào xâm nhập lãnh thổ, có hành động làm sai lệch đường biên giới quốc gia hoặc có hành động khác nhằm gây phương hại cho an ninh lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, thì bị phạt như sau:

1. Người tổ chức, người hoạt động đắc lực hoặc gây hậu quả nghiêm trọng, thì bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm hoặc tù chung thân;

2. Người đồng phạm khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm;

3. Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Theo đó, người tổ chức các hành vi xâm phạm an ninh lãnh thổ của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam thì mức phạt cao nhất là tử hình.

Và trong khung hình phạt của tội xâm phạm an ninh lãnh thổ thì:

• Người đồng phạm khác, thì bị phạt tù từ 05 năm đến 15 năm;
• Người chuẩn bị phạm tội này, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

2. Phạm vi khu vực biên giới trên biển tính từ đâu?

Căn cứ tại Điều 8 Nghị định 140/2004/NĐ-CP quy định về khu vực biên giới như sau:

Khu vực biên giới

1. Phạm vi khu vực biên giới trên đất liền tính từ biên giới quốc gia trên đất liền vào hết địa giới hành chính của xã, phường, thị trấn có một phần địa giới hành chính trùng hợp với biên giới quốc gia trên đất liền.

2. Phạm vi khu vực biên giới trên biển tính từ biên giới quốc gia trên biển vào hết địa giới hành chính của xã, phường, thị trấn giáp biển và đảo, quần đảo.

3. Danh sách các xã, phường, thị trấn ở khu vực biên giới trên đất liền, khu vực biên giới trên biển được quy định tại các Nghị định của Chính phủ ban hành Quy chế khu vực biên giới; trường hợp có sự thay đổi về địa giới hành chính của các xã, phường, thị trấn ở khu vực biên giới thì sửa đổi, bổ sung cho phù hợp.

4. Mọi hoạt động của người, phương tiện; việc quản lý, bảo vệ, giữ gìn an ninh, trật tự an toàn xã hội ở khu vực biên giới thực hiện theo Nghị định về quy chế khu vực biên giới và các văn bản quy phạm pháp luật khác có liên quan.

Theo đó, phạm vi khu vực biên giới trên biển tính từ biên giới quốc gia trên biển vào hết địa giới hành chính của xã, phường, thị trấn giáp biển và đảo, quần đảo.

3. Biển báo trong khu vực biên giới biển được quy định ra sao mới nhất 2025?

Căn cứ Điều 5 Nghị định 71/2015/NĐ-CP quy định biển báo trong khu vực biên giới biển như sau:

Biển báo trong khu vực biên giới biển

Trong khu vực biên giới biển có các loại biển báo theo quy định của pháp luật; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định mẫu biển báo trong khu vực biên giới biển và thống nhất với Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ven biển vị trí cắm biển báo.

Đồng thời, theo Điều 4 Thông tư 162/2016/TT-BQP quy định mẫu biển bảo và vị trí cắm trên khu vực biên giới biển như sau:

Mẫu biển báo và vị trí cắm

1. Biển báo “khu vực biên giới biển”, “vùng cấm”, “khu vực hạn chế hoạt động” trên đất liền làm theo mẫu thống nhất bằng tôn, dày 1,5mm; cột biển bằng kim loại, đường kính 100mm, dày 02mm; mặt biển, chữ trên biển báo sơn phản quang; nền biển sơn mầu xanh đen, chữ trên biển sơn mầu trắng; cột biển sơn phản quang, mầu trắng, đỏ; chữ trên biển báo ghi thành 2 dòng; dòng thứ nhất chữ bằng tiếng Việt Nam; dòng thứ hai chữ bằng tiếng Anh. Kích thước biển báo, chữ viết trên biển báo thực hiện theo các Mẫu số 01, 02, 03 quy định tại Phụ lục ban hành kèm theo Thông tư này.

2. Vị trí cắm biển báo “khu vực biên giới biển”: Cắm ở ranh giới tiếp giáp giữa xã, phường, thị trấn ven biển với xã, phường, thị trấn nội địa; ở những nơi dễ nhận biết, cạnh bên phải trục đường giao thông (đường bộ, đường sắt, đường sông) vào khu vực biên giới biển.

3. Căn cứ địa hình, tính chất từng vùng cấm, biển báo “vùng cấm”, “khu vực hạn chế hoạt động” trong khu vực biên giới biển được cắm ở nơi phù hợp, dễ nhận biết.

Theo đó, trong khu vực biên giới biển có các loại biển báo theo quy định của pháp luật; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định mẫu biển báo trong khu vực biên giới biển và thống nhất với Bộ Giao thông vận tải, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ven biển vị trí cắm biển báo.

4. Câu hỏi thường gặp

4.1. Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển là gì?

Xâm phạm chủ quyền biên giới quốc gia trên biển là hành vi đi vào, hoạt động trái phép trong vùng biển thuộc chủ quyền hoặc quyền tài phán của Việt Nam mà không được sự cho phép của cơ quan có thẩm quyền, hoặc có hành vi gây phương hại đến an ninh, trật tự, tài nguyên hoặc môi trường biển của Việt Nam.

4.2. Những hành vi nào bị coi là xâm phạm chủ quyền biên giới trên biển?

Một số hành vi điển hình bao gồm:

• Tàu thuyền nước ngoài xâm nhập trái phép vào lãnh hải Việt Nam;

• Khai thác hải sản, tài nguyên biển trái phép trong vùng đặc quyền kinh tế hoặc thềm lục địa;

• Xây dựng công trình, đặt thiết bị trái phép trong vùng biển thuộc chủ quyền Việt Nam;

• Thực hiện hoạt động quân sự, gián điệp hoặc tuyên truyền chống phá;

• Không tuân thủ quyền qua lại vô hại trong lãnh hải.

4.3. Các hành vi xâm phạm chủ quyền biển Việt Nam có thể bị xử lý theo những quy định nào?

Các hành vi xâm phạm chủ quyền biển có thể bị xử lý theo nhiều văn bản pháp luật, cụ thể như:

• Luật Biển Việt Nam năm 2012;

• Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), điều chỉnh các hành vi xâm phạm an ninh, toàn vẹn lãnh thổ;

• Luật Biên giới quốc gia năm 2003;

• Nghị định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản, hàng hải, an ninh biên giới;

• Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982 (UNCLOS) mà Việt Nam là thành viên.

4.4. Mức xử phạt đối với hành vi xâm phạm chủ quyền biển Việt Nam là gì?

Tùy theo mức độ vi phạm, cá nhân/tổ chức có thể bị:

• Xử phạt hành chính (phạt tiền, tịch thu tang vật, trục xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam);

• Xử lý hình sự nếu hành vi có tính chất nghiêm trọng, xâm hại đến an ninh quốc gia (có thể bị phạt tù theo quy định tại Bộ luật Hình sự);

• Bắt giữ phương tiện và buộc rời khỏi vùng biển Việt Nam.