Kiểm lâm là gì? Chế độ chính sách đối với Kiểm lâm quy định thế nào?

1. Kiểm lâm là gì? Chế độ chính sách đối với Kiểm lâm quy định thế nào?

1.1. Kiểm lâm là gì?

Theo Điều 103 Luật Lâm nghiệp 2017 có quy định về chức năng kiểm lâm như sau:

Điều 103. Chức năng của Kiểm lâm

Kiểm lâm là tổ chức có chức năng quản lý, bảo vệ rừng, bảo đảm chấp hành pháp luật về lâm nghiệp; là lực lượng chuyên ngành về phòng cháy và chữa cháy rừng.

1.2. Chế độ chính sách đối với Kiểm lâm mới nhất

Ngày 18/12/2024, Chính phủ ban hành Nghị định 159/2024/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 01/2019/NĐ-CP về Kiểm lâm và Lực lượng chuyên trách bảo vệ rừng; trong đó có sửa đổi quy định về chế độ, chính sách đối với Kiểm lâm từ 02/02/2025.

Cụ thể, từ ngày 02/02/2025, chế độ, chính sách đối với Kiểm lâm được quy định như sau:

• Kiểm lâm được hưởng chế độ lương theo ngạch, bậc, chức vụ và các chế độ khác theo quy định của pháp luật.
• Kiểm lâm trong khi trực tiếp làm nhiệm vụ hy sinh, bị thương thì được cơ quan có thẩm quyền căn cứ điều kiện, tiêu chuẩn xem xét công nhận là liệt sỹ, người hưởng chính sách như thương binh theo quy định tại điểm g, điểm i khoản 1 Điều 14 và điểm g, điểm i khoản 1 Điều 23 Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng, cụ thể:
• Điểm g, điểm i khoản 1 Điều 14

Điều 14. Điều kiện công nhận liệt sỹ

1. Người đã hy sinh vì sự nghiệp cách mạng giải phóng dân tộc, xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, làm nghĩa vụ quốc tế hoặc vì lợi ích của Nhà nước, của Nhân dân thì được cơ quan có thẩm quyền xem xét công nhận là liệt sỹ khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

...

g) Trực tiếp làm nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu, diễn tập hoặc làm nhiệm vụ quốc phòng, an ninh có tính chất nguy hiểm;

...

i) Trực tiếp làm nhiệm vụ đấu tranh chống tội phạm;

...

• Điểm g, điểm i khoản 1 Điều 23

Điều 23. Điều kiện, tiêu chuẩn thương binh, người hưởng chính sách như thương binh

1. Sỹ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sỹ quan, binh sỹ trong Quân đội nhân dân và sỹ quan, hạ sỹ quan, chiến sỹ trong Công an nhân dân bị thương có tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 21% trở lên thì được cơ quan, đơn vị có thẩm quyền xem xét công nhận là thương binh, cấp “Giấy chứng nhận thương binh” và “Huy hiệu thương binh” khi thuộc một trong các trường hợp sau đây:

...

g) Trực tiếp làm nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu, diễn tập hoặc làm nhiệm vụ phục vụ quốc phòng, an ninh có tính chất nguy hiểm;

...

i) Trực tiếp làm nhiệm vụ đấu tranh chống tội phạm;

...

2. Nhiệm vụ, quyền hạn của kiểm lâm bao gồm những gì?

Điều 104 Luật Lâm nghiệp 2017, Kiểm lâm sẽ có các nhiệm vụ và quyền hạn như sau:

• Nhiệm vụ của Kiểm lâm được quy định như sau:
  • Xây dựng chương trình, kế hoạch bảo vệ rừng, phương án phòng, chống hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, phòng cháy và chữa cháy rừng;
  • Bảo vệ rừng đặc dụng, rừng phòng hộ; phối hợp với cơ quan liên quan tổ chức bảo vệ rừng thuộc sở hữu toàn dân chưa giao, chưa cho thuê;
  • Tổ chức cảnh báo, dự báo nguy cơ cháy rừng; tổ chức lực lượng chuyên ngành phòng cháy và chữa cháy rừng, theo dõi diễn biến rừng hằng năm;
  • Tổ chức đấu tranh phòng ngừa, kiểm tra, kiểm soát, xử lý vi phạm pháp luật trong bảo vệ rừng, khai thác rừng, sử dụng rừng, vận chuyển, kinh doanh, cất giữ, chế biến lâm sản theo quy định của pháp luật;
  • Hướng dẫn chủ rừng lập và thực hiện phương án phòng cháy và chữa cháy rừng; bồi dưỡng, tập huấn nghiệp vụ bảo vệ rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng cho chủ rừng
  • Tuyên truyền, vận động Nhân dân bảo vệ và phát triển rừng; tổ chức lực lượng quần chúng bảo vệ rừng ở cơ sở;
  • Thực hiện nhiệm vụ khác được cơ quan nhà nước có thẩm quyền giao theo quy định của pháp luật.
• Quyền hạn của Kiểm lâm được quy định như sau:
  • Yêu cầu cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin, tài liệu trong thi hành công vụ theo quy định của pháp luật;
  • Xử phạt vi phạm hành chính và áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm hành chính; khởi tố, điều tra vi phạm pháp luật về lâm nghiệp theo quy định của pháp luật;
  • Sử dụng phương tiện, thiết bị chuyên dụng, vũ khí, công cụ hỗ trợ và trang phục theo quy định của pháp luật.

3. Quy định về trang bị bảo đảm cho hoạt động của Kiểm lâm Việt Nam mới nhất 2025?

Theo quy định tại Điều 12 Nghị định 01/2019/NĐ-CP thì Kiểm lâm được trang bị như sau:

• Trang bị thống nhất về đồng phục, kiểm lâm hiệu, phù hiệu, cấp hiệu, cờ hiệu, cờ truyền thống, giấy chứng nhận kiểm lâm:
  • Đồng phục kiểm lâm gồm có quần áo thu đông, quần áo xuân hè, quần áo lễ phục và các phụ kiện kèm theo đồng phục;
  • Kiểm lâm hiệu gắn trên mũ;
  • Phù hiệu kiểm lâm gắn trên cánh tay áo bên trái;
  • Cấp hiệu kiểm lâm gắn ở cầu vai hoặc ve cổ áo;
  • Cờ hiệu kiểm lâm được gắn trên các phương tiện tuần tra, kiểm soát của Kiểm lâm;
  • Cờ truyền thống kiểm lâm được dùng trong các buổi mít tinh kỷ niệm ngày truyền thống của Kiểm lâm, đón nhận phần thưởng cao quý của Đảng, Nhà nước trao tặng cho Kiểm lâm;
  • Giấy chứng nhận kiểm lâm được cấp cho công chức Kiểm lâm để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định của pháp luật; chứng minh người được cấp giấy chứng nhận là công chức Kiểm lâm đang thực hiện nhiệm vụ.
• Được trang bị và sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ theo quy định của pháp luật;
• Được trang bị các loại phương tiện, thiết bị chuyên dụng tiên tiến, hiện đại để thực hiện nhiệm vụ quản lý rừng, theo dõi diễn biến rừng, phòng cháy và chữa cháy rừng, tuần tra, kiểm tra, đấu tranh, ngăn chặn, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực lâm nghiệp.
• Kinh phí bảo đảm hoạt động của Kiểm lâm được bố trí từ ngân sách nhà nước và nguồn kinh phí khác theo quy định của pháp luật.
  • Ngân sách trung ương bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên, mua sắm, trang cấp vũ khí quân dụng, công cụ hỗ trợ, phương tiện, trang thiết bị nghiệp vụ chuyên dụng, đồng phục của Kiểm lâm do trung ương quản lý;
  • Ngân sách địa phương bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên, mua sắm, trang cấp vũ khí quân dụng, công cụ hỗ trợ, phương tiện, trang thiết bị nghiệp vụ chuyên dụng, đồng phục của Kiểm lâm do địa phương quản lý.

4. Kiểm lâm được sử dụng súng trong những trường hợp nào?

Kiểm lâm được trang bị các loại vũ khí quân dụng theo quy định tại Khoản 2 Điều 19 Luật Quản lý, sử dụng vũ khí, vật liệu nổ và công cụ hỗ trợ 2017 có hiệu lực từ ngày 01/07/2018. Cụ thể là:

• Kiểm lâm, Hải quan cửa khẩu, lực lượng chuyên trách chống buôn lậu của Hải quan được trang bị súng ngắn, súng tiểu liên và đạn sử dụng cho các loại súng này.
• Kiểm lâm là lực lượng chuyên trách của Nhà nước, có chức năng bảo vệ rừng, giúp Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp thực hiện chức năng quản lý nhà nước về bảo vệ rừng, bảo đảm chấp hành pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng.
• Lực lượng kiểm lâm được trang bị các loại vũ khí quân dụng là súng ngắn, súng tiểu liên và đạn sử dụng cho các loại súng này để phục vụ công tác quản lý nhà nước về bảo vệ rừng, bảo đảm chấp hành pháp luật về bảo vệ và phát triển rừng. Bên cạnh đó còn được trang bị công cụ hỗ trợ như dùi cui điện, dùi cui cao su, phương tiện xịt hơi cay, áo giáp, găng bắt dao, mũ chống đạn, khóa số tám và động vật nghiệp vụ.
• Một số lực lượng được trang bị vũ khí quân dụng gồm có Cục kiểm lâm, Chi cục kiểm lâm trực thuộc thành phố, tỉnh trực thuộc Trung ương, Hạt Kiểm lâm huyện, quận, thị xã, thành phố, Hạt Kiểm lâm vườn quốc gia, rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và các trạm kiểm lâm địa bàn và tại các cửa rừng.

Theo đó, Kiểm lâm được sử dụng súng trong các trường hợp sau: tuần tra, bảo vệ rừng, kiểm tra, kiểm soát lâm sản, xử lý các hành vi phá rừng, lấn chiếm rừng và đất lâm nghiệp, truy quét các tụ điểm khai thác, mua bán, vận chuyển, cất giữ, chế biến, kinh doanh lâm sản trái pháp luật.

5. Lương của kiểm lâm mới nhất 2025 được bao nhiêu?

Căn cứ theo khoản 1 Điều 24 Thông tư 08/2022/TT-BNNPTNT hướng dẫn xếp lương kiểm lâm viên áp dụng Bảng lương chuyên môn, nghiệp vụ đối với cán bộ, công chức trong các cơ quan nhà nước ban hành kèm theo Nghị định 204/2004/NĐ-CP được sửa đổi bổ sung tại Nghị định 17/2013/NĐ-CP:

Ngạch kiểm lâm viên được áp dụng hệ số lương công chức loại Al, từ hệ số lương 2,34 đến hệ số lương 4,98.

Lương cơ sở từ 1.7.2024 sẽ là 2.340.000 triệu đồng/tháng. Căn cứ theo khoản 2 Điều 3 Nghị định 73/2024/NĐ-CP, hướng dẫn lương kiểm lâm viên được tính bằng công thức:

Mức lương kiểm lâm viên thực hiện từ 1.7.2024 = Hệ số lương x Mức lương cơ sở 2.340.000 đồng/tháng.

Dưới đây là chi tiết mức lương kiểm lâm viên từ ngày 1.7.2024 sau khi tăng lương cơ sở lên 2,34 triệu đồng:

6. Câu hỏi thường gặp

6.1. Kiểm lâm có được hưởng chế độ lương và chính sách gì theo quy định mới nhất?

Từ ngày 02/02/2025, Kiểm lâm được hưởng chế độ lương theo ngạch, bậc, chức vụ và các chính sách khác theo quy định pháp luật, đồng thời được xem xét công nhận liệt sĩ hoặc người hưởng chính sách như thương binh nếu hy sinh hoặc bị thương trong khi làm nhiệm vụ.

6.2. Khi nào Kiểm lâm được công nhận là liệt sĩ?

Kiểm lâm được công nhận là liệt sĩ nếu hy sinh khi trực tiếp thực hiện các nhiệm vụ huấn luyện chiến đấu, diễn tập, quốc phòng, an ninh có tính chất nguy hiểm hoặc đấu tranh chống tội phạm theo quy định tại Pháp lệnh Ưu đãi người có công với cách mạng.

6.3. Những nhiệm vụ chính của Kiểm lâm gồm những gì?

Kiểm lâm có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch bảo vệ rừng, phòng cháy chữa cháy rừng, bảo vệ rừng đặc dụng và rừng phòng hộ, tổ chức kiểm tra, xử lý vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, tuyên truyền vận động nhân dân bảo vệ rừng, và thực hiện các nhiệm vụ khác do cơ quan nhà nước giao.

6.4. Kiểm lâm có quyền hạn gì trong việc xử lý vi phạm pháp luật về rừng?

Kiểm lâm có quyền yêu cầu cung cấp thông tin, xử phạt vi phạm hành chính, áp dụng các biện pháp ngăn chặn hành vi vi phạm, khởi tố, điều tra các hành vi vi phạm pháp luật về lâm nghiệp, và được sử dụng vũ khí, công cụ hỗ trợ theo quy định.