Lý thuyết Lịch sử 9 Bài 1 (Cánh diều): Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

Lý thuyết Lịch sử 9 Bài 1: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

I. Tình hình nước Nga trước khi Liên Xô thành lập (1918-1922)

- Sau thắng lợi của Cách mạng tháng Mười năm 1917, quân đội 14 đế quốc đã câu kết với các thế lực phản cách mạng trong nước mở cuộc tấn công vũ trang vào nước Nga Xô viết.

- Trong bối cảnh đó, chính quyền Xô viết xây dựng quân đội lên tới hơn 5,3 triệu người, thực hiện chính sách Cộng sản thời chiến. Đến năm 1920, cuộc chiến đấu chống thù trong giặc ngoài của nhân dân Nga Xô viết về cơ bản kết thúc thắng lợi.

- Tháng 3/1921, Đảng Bôn-sê-vích quyết định thực hiện Chính sách kinh tế mới (NEP) do Lê-nin đề xướng, với những nội dung cơ bản như:

+ Bãi bỏ chế độ trưng thu lương thực thừa và thay thể bằng chính sách thu thuế lương thực;

+ Thực hiện tự do buôn bán;

+ Cho phép tư nhân được mở các xí nghiệp nhỏ, khuyến khích tư bản nước ngoài đầu tư kinh doanh ở Nga,…

=> Nhờ thực hiện Chính sách kinh tế mới, nước Nga Xô viết đã từng bước vượt qua khủng hoảng, phục hồi kinh tế và đời sống nhân dân được cải thiện.

- Tháng 12-1922, Liên bang Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Xô viết (gọi tắt là Liên Xô) được thành lập, gồm bốn nước Nga, Bê-lô-rút-xi-a, U-crai-na và Ngoại Cáp-ca-dơ.

Công nhân làm việc trong xí nghiệp ở Nga thời kì Chính sách kinh tế mới

II. Liên Xô từ năm 1922 đến năm 1945

♦ Thành tựu:

- Kinh tế:

+ Cuối thập niên 30 của thế kỉ XX, Liên Xô trở thành cường quốc công nghiệp hùng mạnh đứng đầu châu Âu, thứ hai thế giới (sau Mỹ).

+ Hoàn thành tập thể hoá nông nghiệp, xây dựng nền nông nghiệp cơ giới hoá và sản xuất trên quy mô lớn.

- Văn hóa, xã hội:

+ Xoá bỏ tầng lớp bóc lột ở nông thôn;

+ Thanh toán nạn mù chữ, phát triển giáo dục phổ thông và giáo dục bậc cao

+ Cải thiện đời sống nhân dân.

♦ Hạn chế:

- Mất cân đối giữa công nghiệp nặng và công nghiệp nhẹ, giữa công nghiệp và nông nghiệp;

- Vi phạm nguyên tắc tự nguyện trong tập thể hoá nông nghiệp,...

Nhà máy thủy điện Đni-ép của Liên Xô là nhà máy lớn nhất châu Âu thời bấy giờ

Trắc nghiệm: Nước Nga và Liên Xô từ năm 1918 đến năm 1945

I. CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN

Câu 1. Từ năm 1925 đến năm 1941, nhân dân Liên Xô thực hiện nhiệm vụ trọng tâm nào sau đây?

A. Xây dựng chủ nghĩa xã hội.

B. Chống thù trong, giặc ngoài.

C. Khắc phục hậu quả chiến tranh.

D. Cải tổ toàn diện đất nước.

Câu 2. Tháng 12/1925, Đại hội của Đảng Bônsêvích đã

A. thông qua nội dung của Chính sách kinh tế mới ở Nga.

B. xác định đường lối và nhiệm vụ xây dựng chủ nghĩa xã hội.

C. xác định nhiệm vụ đấu tranh chống chủ nghĩa phát xít.

D. đề ra nhiệm vụ đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài.

Câu 3. Để huy động lực lượng đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài, năm 1919, nước Nga đã

A. nhận viện trợ của tư bản nước ngoài.

B. tiến hành thu thuế lương thực, lương thực.

C. ban hành Chính sách kinh tế mới.

D. thực hiện Chính sách cộng sản thời chiến.

Câu 4. Theo Hiến pháp Liên Xô năm 1924, việc hợp tác của các nước Cộng hoà Xô viết được thực hiện trên cơ sở nào?

A. Trưng cầu dân ý.

B. Tự nguyện.

C. Hiệp thương.

D. Bắt buộc.

Câu 5. Nhận xét nào đúng về quá trình công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô từ năm 1925 đến năm 1941?

A. Có sự kế thừa thành quả công nghiệp hóa trước đó.

B. Diễn ra lâu dài do gặp nhiều khó khăn về đối ngoại.

C. Tập trung chủ vào lĩnh vực công nghiệp chế biến.

D. Tiến hành với quy mô lớn và nhịp độ nhanh chóng.

Câu 6. Nội dung nào trong Chính sách kinh tế đã góp phần khuyến khích nông dân Liên Xô hăng hái tham gia lao động và thúc đẩy sản xuất nông nghiệp phát triển?

A. Tiến hành tập thể hóa nông nghiệp.

B. Quốc hữu hóa các cánh đồng lớn.

C. Thực hiện chính sách thu thuế lương thực.

D. Tiến hành trưng thu lương thực thừa.

Câu 7. Trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội (1925-1941), Liên Xô đã đặt trọng tâm phát triển lĩnh vực nào?

A. Thương nghiệp.

B. Công nghiệp nặng.

C. Công nghiệp nhẹ.

D. Thủ công nghiệp.

Câu 8. Từ năm 1918 đến năm 1920, nước Nga phải thực hiện nhiệm vụ cấp bách hàng đầu nào?

A. Tư nhân hóa xí nghiệp nhà nước.

B. Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa.

C. Thực hiện Chính sách kinh tế mới.

D. Đấu tranh chống thù trong, giặc ngoài.

Câu 9. Chính sách cộng sản thời chiến của nước Nga có nội dung nào sau đây?

A. Nhà nước kiểm soát tất cả các ngành kinh tế.

B. Quốc hữu hóa toàn bộ các xí nghiệp.

C. Trưng thu toàn bộ lương thực của nông dân.

D.Xóa bỏ cơ chế quản lý tập trung, bao cấp.

Câu 10. Sau khi đánh tan giặc ngoại xâm và nội phản, nước Nga Xô viết đã thi hành chính sách tiến bộ nào?

A. Trao trả độc lập, tự do cho các dân tộc thuộc địa của đế quốc Nga.

B. Thi hành chính sách đối đầu căng thẳng với Mĩ và các nước tư bản.

C. Thực hiện các quyền tự do dân chủ và quyền tự quyết cho các dân tộc.

D. Xóa bỏ các giai cấp và tầng lớp để tạo nên sự công bằng trong xã hội.

Câu 11. Liên Xô bước vào quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội trong bối cảnh nào?

A. Là nước nông nghiệp, bị các nước bao vây, cấm vận.

B. Bình thường hóa quan hệ ngoại giao với Mỹ và Tây Âu.

C. Chịu tác động sâu sắc của khủng hoảng kinh tế 1929-1933.

D. Hệ thống xã hội chủ nghĩa đã hình thành và phát triển.

Câu 12. Nội dung nào phản ánh đúng tình hình đất nước Liên Xô từ năm 1925 đến năm 1945?

A. Công cuộc tập thể hóa nông nghiệp đã hoàn thành.

B. Cơ cấu giai cấp trong xã hội không thay đổi lớn.

C. Phổ cập trung học cơ sở ở các vùng nông thôn.

D. Quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa đã tạm dừng.

Câu 13. Chính sách Cộng sản thời chiến (1918 – 1921) và chính sách Kinh tế mới (1921 – 1925) ở Nga đều nhằm mục đích

A. bảo vệ và xây dựng nước Nga Xô Viết.

B. phục hồi và phát triển nền kinh tế của Nga.

C. huy động mọi nguồn lực để chống thù trong, giặc ngoài.

D. xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội.

Câu 14. Việc thực hiện thành công công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô (1925-1941) đã

A. đưa Liên Xô nắm giữ vai trò quan trọng trong trật tự thế giói Vécxai - Oasinhtơn.

B. tạo nên cơ cấu kinh tế tiên tiến hợp lý, trở thành mẫu mực cho nền kinh tế thế giới.

C. góp phần đưa Liên Xô nhanh chóng theo kịp trình độ phát triển của các nước tư bản.

D. giúp cho Liên Xô phát triển bền vững liên tục ở các giai đoạn lịch sử tiếp theo.

Câu 15. Sau khi chiến tranh kết thúc, hoà bình được lập lại (năm 1921), các nước Cộng hoà Xô viết không phải thực hiện nhiệm vụ trọng yếu nào?

A. Bảo vệ đất nước.

B. Xây dựng chủ nghĩa xã hội.

C. Khôi phục kinh tế.

D. Phát hành tiền mới.

II. CÂU HỎI ĐÚNG SAI

Câu hỏi: Đọc đoạn tư liệu sau đây:

“…Trong hoàn cảnh ấy, từ mùa hè năm 1919, Chính quyền Xô viết đã quyết định thi hành Chính sách cộng sản thời chiến với các nội dung sau: Nhà nước nắm độc quyền lúa mì, cấm tự do buôn bán lúa mì. Từ tháng 01/1919 ban hành chế độ trưng thu lương thực thừa đối với nông sản với nguyên tắc: không thu của người nghèo, thu vừa phải của trung nông, và thu nhiều của phú nông…”.

(Ngô Minh Oanh, 100 năm Cách mạng tháng Mười Nga và Chủ nghĩa xã hội: Từ hiện thực đến quy luật lịch sử, Nxb Đại học quốc gia TP. Hồ Chí Minh, tr.32)

a. Theo đoạn tư liệu trên, Chính sách cộng sản thời chiến được Nhà nước Liên Xô ban hành vào năm 1919.

b. Đoạn tư liệu trên phản ánh nội dung của Chính sách cộng sản thời chiến trên lĩnh vực kinh tế nông nghiệp.

c. Theo chính sách Cộng sản thời chiến, nông dân được tự do sử dụng lương thực sau khi đã đóng thuế cho nhà nước.

d. Chính quyền Xô viết thực hiện chính sách trưng thu lương thực thừa một cách linh hoạt, phù hợp.