Tiêu chuẩn môi trường là gì? Việc xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn môi trường được quy định như thế nào?

1. Tiêu chuẩn môi trường là gì?

Theo quy định tại khoản 11 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 tiêu chuẩn môi trường là quy định mang tính tự nguyện, xác định mức giới hạn của các thông số về chất lượng môi trường, hàm lượng chất ô nhiễm trong chất thải và các yêu cầu kỹ thuật, quản lý. Tiêu chuẩn này có thể do cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc tổ chức công bố theo quy định pháp luật về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật.

2. Việc xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn môi trường được quy định như thế nào?

Theo Điều 104 Luật Bảo vệ môi trường 2020:

• Việc xây dựng, thẩm định và công bố tiêu chuẩn môi trường phải tuân theo thẩm quyền, trình tự, thủ tục được quy định tại pháp luật về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

• Bộ Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm tổ chức xây dựng và đề xuất thẩm định tiêu chuẩn quốc gia về môi trường.

• Bộ Khoa học và Công nghệ thực hiện thẩm định và công bố tiêu chuẩn quốc gia về môi trường.

• Các cơ quan, tổ chức khác được phép xây dựng và công bố tiêu chuẩn cơ sở về môi trường theo đúng quy định pháp luật hiện hành về tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

3. Tiêu chuẩn môi trường bao gồm những tiêu chuẩn nào theo quy định?

Tiêu chuẩn môi trường theo quy định tại Điều 103 Luật Bảo vệ môi trường 2020 được xác định như sau:

• Tiêu chuẩn môi trường bao gồm:

  • Tiêu chuẩn về chất lượng môi trường xung quanh;

  • Tiêu chuẩn môi trường liên quan đến quản lý chất thải;

  • Các tiêu chuẩn môi trường khác phù hợp với yêu cầu quản lý thực tế.

• Toàn bộ hoặc một phần tiêu chuẩn môi trường sẽ trở thành bắt buộc áp dụng khi được dẫn chiếu trong văn bản quy phạm pháp luật hoặc quy chuẩn kỹ thuật môi trường.

• Tiêu chuẩn môi trường cơ sở được áp dụng trong phạm vi quản lý của tổ chức đã công bố tiêu chuẩn đó.

4. Những hành vi nào bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường?

Theo Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường 2020, các hành vi sau đây bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường:

• Vận chuyển, chôn lấp, đổ, thải hoặc đốt chất thải rắn, chất thải nguy hại không đúng quy trình kỹ thuật hoặc trái quy định của pháp luật.

• Xả nước thải, khí thải chưa xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường ra môi trường.

• Phát tán hoặc thải ra môi trường chất độc hại, vi rút độc hại có nguy cơ lây nhiễm, súc vật chết do dịch bệnh, tác nhân độc hại khác ảnh hưởng đến sức khỏe con người, sinh vật và tự nhiên.

• Gây tiếng ồn, độ rung vượt mức cho phép; xả khói, bụi, khí có mùi độc hại vào không khí.

• Thực hiện dự án đầu tư hoặc xả thải khi chưa đủ điều kiện theo quy định về bảo vệ môi trường.

• Nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất hoặc quá cảnh chất thải từ nước ngoài dưới mọi hình thức.

• Nhập khẩu trái phép phương tiện, máy móc, thiết bị đã qua sử dụng để phá dỡ, tái chế.

• Không thực hiện các công trình, biện pháp, hoạt động phòng ngừa, ứng phó, khắc phục sự cố môi trường theo quy định pháp luật.

• Che giấu hành vi gây ô nhiễm, cản trở, làm sai lệch thông tin, gian dối trong hoạt động bảo vệ môi trường, gây hậu quả xấu cho môi trường.

• Sản xuất, kinh doanh sản phẩm gây hại cho sức khỏe con người, sinh vật và tự nhiên; sản xuất, sử dụng nguyên liệu, vật liệu xây dựng chứa yếu tố độc hại vượt quy chuẩn cho phép.

• Sản xuất, nhập khẩu, tạm nhập, tái xuất và tiêu thụ chất làm suy giảm tầng ô-dôn trái với điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên.

• Phá hoại, xâm chiếm trái phép di sản thiên nhiên.

• Phá hoại, xâm chiếm công trình, thiết bị, phương tiện phục vụ hoạt động bảo vệ môi trường.

• Lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm trái quy định về bảo vệ môi trường.

5. Câu hỏi thường gặp

5.1 Tiêu chuẩn môi trường có bắt buộc phải tuân thủ không?

Tiêu chuẩn môi trường thường mang tính tự nguyện. Tuy nhiên, khi cơ quan nhà nước sử dụng toàn bộ hoặc một phần tiêu chuẩn môi trường để làm căn cứ xây dựng quy chuẩn kỹ thuật, quy định bắt buộc thì các tổ chức, cá nhân phải tuân thủ.

5.2 Việc xây dựng và thẩm định tiêu chuẩn môi trường tuân theo nguyên tắc nào?

Việc xây dựng, thẩm định tiêu chuẩn môi trường phải bảo đảm tính khoa học, phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của Việt Nam và phù hợp thông lệ quốc tế.

5.3 Có thể tra cứu tiêu chuẩn môi trường ở đâu?

Người dân và doanh nghiệp có thể tra cứu tiêu chuẩn môi trường tại Cổng thông tin của Bộ Tài nguyên và Môi trường hoặc các trang thông tin tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quốc gia.