Đánh giá tác động môi trường sơ bộ là gì? Quy định về đánh giá tác động môi trường sơ bộ mới nhất
Đánh giá tác động môi trường sơ bộ là gì? Quy định về đánh giá tác động môi trường sơ bộ mới nhất

1. Đánh giá tác động môi trường sơ bộ là gì?

Theo khoản 6 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đánh giá sơ bộ tác động môi trường là quá trình xem xét và xác định sớm những vấn đề môi trường quan trọng có thể phát sinh từ một dự án, được thực hiện ngay từ giai đoạn nghiên cứu ban đầu hoặc khi đề xuất thực hiện dự án đầu tư.

2. Quy định về đánh giá tác động môi trường sơ bộ mới nhất

Theo quy định tại khoản 3 Điều 29 Luật Bảo vệ môi trường 2020, đánh giá sơ bộ tác động môi trường cần tập trung vào các nội dung chính sau:

  • Xem xét tính phù hợp của địa điểm dự án với các chiến lược, quy hoạch bảo vệ môi trường đã được phê duyệt như: Chiến lược bảo vệ môi trường quốc gia, Quy hoạch bảo vệ môi trường quốc gia, quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh và các quy hoạch khác có liên quan.

  • Xác định và dự báo những tác động môi trường chính mà dự án có thể gây ra, căn cứ vào quy mô, công nghệ sản xuất và địa điểm xây dựng dự án.

  • Nhận diện các yếu tố môi trường nhạy cảm tại khu vực dự kiến triển khai dự án, đặc biệt khi có nhiều phương án lựa chọn về vị trí.

  • Phân tích và lựa chọn phương án tối ưu về quy mô đầu tư, công nghệ sản xuất, công nghệ xử lý chất thải, địa điểm thực hiện dự án và các biện pháp nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đến môi trường.

  • Xác định rõ các vấn đề môi trường trọng yếu và phạm vi ảnh hưởng của dự án để làm căn cứ cho bước đánh giá tác động môi trường chi tiết sau này.

3. Ai phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường?

Theo khoản 4 Điều 29 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân đề xuất thực hiện dự án đầu tư thuộc đối tượng phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường có trách nhiệm thực hiện nội dung này.

Việc đánh giá sơ bộ sẽ được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xem xét đồng thời với hồ sơ đề nghị quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư, thay vì thực hiện như một thủ tục riêng biệt.

4. Đối tượng phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường

Theo khoản 1 Điều 29 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, các dự án đầu tư thuộc nhóm I – được quy định tại khoản 3 Điều 28 của luật này – là đối tượng bắt buộc phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường.

Dự án nhóm I là những dự án có nguy cơ gây tác động xấu đến môi trường ở mức độ cao, bao gồm:

  • Các dự án sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường với quy mô, công suất lớn; các dự án xử lý chất thải nguy hại; hoặc dự án nhập khẩu phế liệu từ nước ngoài để làm nguyên liệu sản xuất.

  • Các dự án có quy mô, công suất trung bình nhưng thuộc loại hình sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, hoặc dự án không thuộc loại hình có nguy cơ cao nhưng nằm trong khu vực có yếu tố nhạy cảm về môi trường.

  • Các dự án sử dụng đất, mặt nước hoặc khu vực biển với quy mô lớn, hoặc quy mô trung bình có yếu tố nhạy cảm về môi trường.

  • Dự án khai thác khoáng sản hoặc tài nguyên nước với quy mô, công suất lớn; hoặc quy mô, công suất trung bình nhưng nằm trong khu vực môi trường nhạy cảm.

  • Dự án có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất từ quy mô trung bình trở lên và nằm trong khu vực có yếu tố môi trường nhạy cảm.

  • Dự án có yêu cầu di dân, tái định cư với quy mô lớn.

Đối tượng phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường
Đối tượng phải thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường

5. Thời điểm thực hiện đánh giá sơ bộ tác động môi trường

Theo khoản 2 Điều 29 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, đánh giá sơ bộ tác động môi trường được thực hiện trong giai đoạn chuẩn bị đầu tư, cụ thể là khi:

  • Nghiên cứu tiền khả thi đầu tư xây dựng,

  • Đề xuất chủ trương đầu tư, hoặc

  • Đề nghị chấp thuận chủ trương đầu tư

Đối với các dự án thuộc đối tượng phải trình quyết định hoặc chấp thuận chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật về:

  • Đầu tư,

  • Đầu tư công,

  • Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP),

  • Và xây dựng.

6. Câu hỏi thường gặp

6.1 Dự án nào được xem là có yếu tố “nhạy cảm về môi trường”?

Yếu tố nhạy cảm về môi trường bao gồm các khu vực như: rừng đặc dụng, rừng phòng hộ, khu bảo tồn thiên nhiên, nguồn nước cấp sinh hoạt, vùng ven biển, di tích lịch sử – văn hóa, khu dân cư tập trung, trường học, bệnh viện... Dự án đặt gần hoặc ảnh hưởng đến các khu vực này sẽ bị xem xét kỹ hơn trong đánh giá sơ bộ.

6.2 Đánh giá sơ bộ tác động môi trường có cần hội đồng thẩm định không?

Không. Đánh giá sơ bộ không phải là một thủ tục hành chính độc lập nên không cần thành lập hội đồng thẩm định như đối với báo cáo ĐTM. Nội dung đánh giá sẽ được tích hợp, xem xét cùng hồ sơ xin chủ trương đầu tư.

6.3 Nếu dự án điều chỉnh chủ trương đầu tư, có cần đánh giá sơ bộ lại không?

Có thể có. Trường hợp dự án điều chỉnh làm thay đổi quy mô, công suất, công nghệ hoặc địa điểm dẫn đến thay đổi đáng kể về tác động môi trường, cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét yêu cầu thực hiện lại đánh giá sơ bộ hoặc bổ sung thông tin liên quan.